♦️اهمیت زیارت اربعین✍نوشتاری از آیت الله جوادی آملی✅بخش سوم ♦️زيارت مأثور در اربعين:🔹در روايات شيعه…
انتشار: 2026/08/04 04:31 UTCدریافت: 2026/08/04 05:32 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 05:32 UTC
♦️اهمیت زیارت اربعین✍نوشتاری از آیت الله جوادی آملی✅بخش سوم ♦️زيارت مأثور در اربعين:🔹در روايات شيعه براي روز اربعين حسيني دستورهايي وجود دارد؛ مانند خواندن زيارت مخصوص آن روز در پيش از ظهر كه پس از آن دو ركعت نماز نيز خوانده ميشود و دعا در آن وقت مستجاب است.🔹در زيارت اربعين، هدف قيام امام حسين (ع) همان هدف رسالت نبي اكرم (ص) دانسته شده است. براساس قرآن و نهج البلاغه، هدف رسالت انبياي الهي، دو چيز است: ۱- عالم كردن مردم ۲- عاقل نمودن آنها با تهذيب نفس.🔹كساني كه علم ندارند، دستور خدا را نميدانند و توان تربيت خود يا ديگران را ندارند. برخي نيز عالمند، ولي در اثر نداشتن عقل به دانش خود عمل نميكنند. از اين رو، انبيا (ع) براي تعليم و نيز تزكيهٴ مردم مبعوث شده اند كه به مردم خوبيها را بشناسانند و راه خوب را به آنان بنمايانند تا مردم خوب بفهمند و به خوبيها عمل كنند. چنين جامعه اي مهد پرورش اولياي الهي است.🔹در قرآن كريم از زبان حضرت ابراهيم (عليه السلام) نقل شده كه به خداوند عرض كرد: پيامبري مبعوث فرما كه مردم را عالِم و مهذّب كند؛ ﴿ربّنا و ابعث فيهم رسولا ً منهم يتلوا عليهم اياتك و يعلّمهم الكتاب و الحكمة و يزكّيهم﴾ خداوند دعاي آن حضرت را اجابت كرد و در سورهٴ «جمعه» فرمود: ﴿هو الذي بعث في الأُمّيين رسولا ً منهم يتلوا عليهم اياته و يزكّيهم و يعلّمهم الكتاب و الحكمة و إن كانوا من قبل لفي ضلال مبين﴾ 🔹براساس اين آيه، مردم حجاز، پيش از بعثت رسول اكرم (ص) گرفتار دو مُعْضِل علمي و عملي بودند: يكي ناداني و ديگري گمراهي. 🔹پيامبر (ص) با تعليم كتاب و حكمت آنها را از جهل رهانيد و عالم كرد و نيز با تزكيهٴ نفس، آنان را از بيراهه به راه آورد و عادل كرد.🔹اميرمؤمنان (ع) در تشريح بعثت رسول اكرم (ص) فرمودند: «فهديهم به من الضلالة و أنقذهم بمكانه من الجهالة» يعني خداوند به دست پيامبرش مردم را عالِم و عادل كرد.🔹امام حسين (ع) نيز كه به حساب ملكوت و اتصال نور وجودي، از پيامبر (ص) است و صاحب ولايت؛ «حسين منّي و أنا من حسين» ، بايد مردم را عالم و عادل كند؛ يعني احكام و دستورها و معارف دين را به آنان بيآموزاند و آنان را اهل عمل كند.🔹همهٴ اهل بيت (ع) اين وظيفه را به عهده داشتند و با تدريس، ارشاد، سخنراني و نوشتن نامه به وظيفهٴ خود عمل ميكردند؛ ولي سيدالشهدا (ع) افزون بر كارهاي ياد شده، به سبب يأس از تأثير اساسي اين ابزار در شرايطي قرار گرفت كه خون جگر خود را نيز براي نيل به هدف اعطا كرد. تنها آن حضرت (ع) بود كه هم مبارزهٴ فرهنگي و سياسي و اجتهادي داشت، هم نبرد جهادي.🔹چنان كه در زيارت اربعين آن حضرت ميخوانيم: «فأعذر في الدعا و منح النصح و بذل مهجته فيك ليستنقذ عبادك من الجهالة و حيرة الضلالة» ؛ يعني آن حضرت (ع) با اتمام حجت بر خلق، هر عذري را از امت رفع كرد و اندرز و نصيحت آنان را با مهرباني انجام داد و خون پاكش را در راه تو اي خدا نثار كرد تا بندگانت را از جهالت و حيرت و گمراهي نجات دهد .♦️گريه بر امام حسين (ع)🔹براساس نقلي معروف از حضرت سكينه (س) بالاي بدن مطهّر امام حسين (ع)، ايشان به اين اصل كلي سفارش كردند كه هر حادثهٴ تلخي پيش آمد كرد، آن را بهانه كنيد و براي من اشك بريزيد: «أو سمعتم بغريب أو شهيد فاندبوني» «هرگاه داستان غريب يا شهيدي را شنيديد، براي مظلوميت من گريه كنيد»؛ زيرا اگر امام حسين (عليه السلام) به خلافت ميرسيد، ديگر غريب يا شهيدي وجود نداشت.🔹بنابراين، اصل كلي اين است كه هر حادثهٴ تلخ و ناگواري را بايد بهانه كرد و براي سالار شهيدان اشك ريخت؛ نه آن كه افراد داغديده براي تسكين عواطف و احساسات خود آن حضرت (ع) را بهانه كنند و براي التيام زخم خويش اشك بريزند و ندبه نمايند 🔹و بين اين دو گونه عزا داري فرق وافر است؛ زيرا محصول يكي تعزيت براي حضرت امام حسين (ع) است و نتيجهٴ ديگري تسليت براي خود؛ هر چند ممكن است بهانه قرار دادن واقعهٴ جانسوز كربلا هم بي اثر نباشد.🔹وجود مبارك سيدالشهداء (ع) فرمودند: «أنا قتيل العبرة» ؛ يعني من كه به هدف اِحياي حق و اِمحاي باطل كشته شدم، بايد عَبَرات داشته باشم؛ به طوري كه چشمان علاقه مندان به سالار شهيدان پر از اشك شود و آن اشكْ فراوان از شبكهٴ چشم خارج گردد و به صورت انسان عبور كند تا عَبَرات بشود.🔹اين سنّت حسنه، آثار فراواني دارد، از جمله اين كه محبت اهل بيت (ع) در قلب شيعيان حضور پيدا ميكند؛ آنگاه دوست امامان معصوم (ع) هرگز فكر و راه و روش آنان را رها نميكند؛ زيرا رهبري جوارح به دست جانحه و دل است و زمامداري قلب را محبت به عهده ميگيرد و دلِ دوستان حسين بن علي (ع) جوارح را به صَوْب صراط مستقيم رهنمود ميشود.⏹پایان@maarefeahlebeit