ادامهٔ یادداشت👆۵. فیلیپ آریه، نویسندهٔ «تاریخ ذهنیات». این بخش از تاریخ جدید را با حکایتی که لوسین…
انتشار: 2026/07/20 18:46 UTCویرایش: 2026/08/01 00:10 UTCدریافت: 2026/08/01 00:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:10 UTC
ادامهٔ یادداشت👆۵. فیلیپ آریه، نویسندهٔ «تاریخ ذهنیات». این بخش از تاریخ جدید را با حکایتی که لوسین فور در مورد شاه فرانسوای اول آورده است خواننده را شیرفهم میکند: «فرانسوای اول صبح زود بستر معشوقهاش را ترک کرد تا مخفیانه به قصر بازگردد. آنهنگام که ناقوسها برای اعلان وقت نیایش نواخته شدند از مقابل کلیسا گذشت. صدای ناقوس در او اثر کرد و خاشعانه برای حضور در مراسم عشای ربانی و نیایش در کلیسا قدم گذاشت ... .» این تناقض عشق نامشروع و تقوای راستین چگونه قابلفهم است؟ تاریخ ذهنیات همین است، تحلیل رفتار پادشاه.۶. «فرهنگ مادی» که بهتعبیر برودل «همان مردم و اشیاء، همان اشیاء و مردم» عنوان مقالهٔ مفصل ژانماری پسز است که مسئلهٔ کمیت و تعداد را پیش کشیده و نان و تحولات تغذیه، لباس، مسکن، بیماریها، فناوریهای زندگی، تولید (همراه با نقد مارکسیسم)، آبوهوا، تحول خانهسازی، ابزار زندگی از جلوههای تاریخ فرهنگِ مادی است که نهایتاً باستانشناسی، فولکلور و هنر را به خدمت میگیرد. ۷. «تاریخِ اکنون» (تاریخ فوری یا آنی و به قول مورخان آمریکایی تاریخ لحظه) تحریر ژان لا کوتور، یکی از خواندنیترین مقالاتکتاب تاریخ جدید است. تاریخ اکنون که ویژگی آشکار آن دگرگونی پیوسته است، افق حضور رسانه و خدمتگزاران آن است و نویسنده تأکید دارد تاریخ و روزنامهنگاری در این تاریخ درهمناآمیخته، ولی یکدیگر را قطع میکنند. نویسندهٔ «خاطرات شارل دوگل»، رویدادنگاری جنگی را یکی از بهترین آثار در تاریخِ اکنون میداند. نکتهٔ مهم در این تاریخ این است که پژوهشگرِ این عرصه، برخلاف مورخان، از فرجام آن بیخبر است و بنا به قلمِ کوتور این عارضه، همزمان نقطهٔ ضعف و قوت این تاریخنگاری است. ۸. «مارکسیسم و تاریخ جدید» از گی بوا،از تأثیر مارکسیسم بر تاریخنگاری فرانسه، عموماً، و تاریخ آنال و تاریخ جدید، خصوصاً، سخن گفته است. ۹. «تاریخ حاشیهنشینها» نوشتهٔ ژان کلود اشمیت، تاریخدان و کارشناس شهیر علومآرشیوی، مباحث بدیعی از این بخش از تاریخ فرودستی را ارائه داده است. نمونهای از قرون وسطای اروپا را مثال زده و با اشاره به جنگهای صلیبی و همپیمانی کلیسا با دولت مینویسد زمانی که صلیبیها و زائران به بیتالمقدس میروند بدعتگذاران، جذامیان و یهودیان حذف میشوند. یکی از رهاوردهای این حذف، سامیستیزی در اروپا بود و دیگری تکوین دستگاه تفتیش عقاید.۱۰. آخرین مقاله بهنظرم، خواندنیترین بخش کتاب، «تاریخ خیالی» بهقلم اولین پاتلاژاناست. خیال یا تخيل بهعنوان موضوعِ تاریخ بسیار جذاب است. میتوان ادعا کرد «روانشناسی تاریخی» و «روان-تاریخ» مهمترین مسائل در تاریخ خیال است.✍عبدالله ناصری طاهری، استاد بازنشستهٔ گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه الزهرا، ۲۹ تیر ۱۴۰۵.t.me/mardomnameh
پستهای تلگرام — مردمنامه (تاریخ مردم)
عصر دوشنبههای بخاراچهل و پنجمین نشست از سلسله نشستهای عصر دوشنبهها مجلهٔ بخارا به نقد و بررسی کتاب «ملالگریز» (ناصرالدینشاهِ معمار و عمارتهایش)، نوشتهٔ حمیدرضا پیشوایی که از سوی نشر اطراف منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه بیست و ششم مرداد ١۴٠۵ با سخنرانی مهرداد قیومی بیدهندی، داریوش رحمانیان، امیر مازیار، حمیدرضا پیشوایی و علی دهباشی در باغموزهٔ نگارستان برگزار میشود.«ملالگریز» پرترهای است از ناصرالدینشاه؛ شاهی که از تبعیدگاهش در کتابهای خشک و رسمیِ تاریخی بیرون جَسته، دوروبَرمان میپلکد، در چشمهایمان زل میزند، و از ما میخواهد تا دوباره نگاهش کنیم. خوب که در چهرۀ خستهاش مینگریم، شاید کسی را به یاد بیاوریم که همین امروز، دیروز یا گذشتهها ملاقات کردهایم. آدمی عادی با خردهذوقی هنری، شیفتۀ طبیعت، گاه کودکخو و سرخوش، و گاه افسرده و ملول؛ کسی که در همۀ عمر از دست ملال میگریزد و باز به دامش میافتد. ملالگریز، با کنار هم گذاشتنِ شواهد مستند، جزئیات معمارانه و تصویرهایی از زندگی روزمره، میکوشد تاریخ را به سطح تجربۀ انسانی برگرداند؛ نه قصد نقد کارنامۀ سیاسی ناصرالدینشاه را دارد و نه تلطیف مناسبات قدرت. روایتی است متفاوت از آدمی با دلبستگیهای معمولی که مواجهۀ بازیگوشانه و سرخوشانهاش با جهان، به سبب جایگاهش در سلسلهمراتبِ قدرت، به معماری و شهر، به ساختار سیاسی، و به حافظۀ جمعی ایرانیان گره خورده است.حمیدرضا پیشوایی متولد سال ۱۳۶۳ و دانشآموختۀ معماری و مطالعات معماری ایران از دانشگاه شهید بهشتی است و اکنون نیز به عنوان عضو هیئت علمی در همین دانشگاه فعالیت میکند. حوزۀ پژوهشی و مطالعاتی او تاریخ و تئوری معماری است و بهویژه بر معماری و فرهنگ دورۀ قاجار و معماری دوران معاصر ایران متمرکز است. کتاب «ملالگریز» برگرفته از یکی از فصلهای رسالۀ دکتری اوست.میدان بهارستان، خیابان دانشسرا، خیابان شریعتمدار رفیع، باغموزۀ نگارستان، تالار دکتر روحالامینی
✅ از علم مردم تا بایستههای پژوهشی تاریخ علمگفتوگو با یونس کرامتی📌مردم نامه را در یوتیوب و آپارات دنبال کنید و با بازنشر و پسند ویدئوها از ما حمایت کنید.🔗youtu.be/wVG7Igry1ws?si=lRDTxfU9zEPelopG%…
♦️فیلم کامل سخنرانی داریوش رحمانیان در نشست «نهضت مشروطه؛ قانون و آزادی»🔸این نشست را خانهٔ توسعهٔ آذربایجان بهمناسبت یکصدوبیستمین سالگرد نهضت مشروطه در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ در تالار پتروشیمی تبریز برگزار کرد.🔸لازم به ذکر است که نهاد برگزارکننده پوشهٔ دیداری این سخنرانی را با سانسور و حذف برخی بخشها منتشر کرده است. ازاینرو، برآن شدیم که فیلم کامل این سخنرانی را منتشر کنیم.✍پرستو رحیمی، مدیر داخلی مردمنامه، ۲۳ مرداد ۱۴۰۵.t.me/mardomnameh
✅ معضل، فقدان فهم تاریخی است؛ نه لزوماً فن و نظریه📌 برشی از نشست آسیبشناسی رشتۀ تاریخ از دیدگاه دانشجویان تاریخ#مردم_نامه #تاریخ #تاریخ_ایران #فریما_دستیار #رشته_تاریخhttps://youtube.com/shorts/ljDOJys0oNY?si=3oWszID0E7rAhWYo