📌آتشی که در رشت افروخته شد: جنبش جنگل، ناسیونالیسم ضداستعماری و میراثی ناتمام🔹️هفدهم تیرماه ۱۲۹۷…
انتشار: 2026/07/15 12:22 UTC
📌آتشی که در رشت افروخته شد: جنبش جنگل، ناسیونالیسم ضداستعماری و میراثی ناتمام🔹️هفدهم تیرماه ۱۲۹۷ خورشیدی، نیروهای جنبش جنگل به رهبری میرزا کوچکخان وارد رشت شدند و کنترل شهر را در دست گرفتند. در جریان این رویداد، بنا بر برخی گزارشهای تاریخی، کنسولگری انگلیس نیز مورد حمله قرار گرفت و دچار آتشسوزی شد. این رخداد تنها یک عملیات نظامی نبود، بلکه نمادی از مخالفت با نفوذ قدرتهای خارجی در ایران بهشمار میرفت. این وقایع در شرایطی رخ داد که دولت مرکزی قاجار تضعیف شده، بخشهایی از ایران در جریان جنگ جهانی اول در اشغال نیروهای روس و بریتانیا قرار داشت و بسیاری از آرمانهای نهضت مشروطه محقق نشده بود. میرزا کوچکخان با تکیه بر پایگاه مردمی خود در جنگلهای گیلان، جنبشی را پایهگذاری کرد که استقلالطلبی، عدالتخواهی و مقابله با نفوذ بیگانگان از مهمترین شعارهای آن بود.🔹️جنبش جنگل را نمیتوان بهسادگی در قالب یک جریان مذهبی و... تعریف کرد. میرزا کوچکخان بر استقلال ایران، اجرای عدالت، مبارزه با فساد و مقابله با مداخله قدرتهای خارجی تاکید داشت. هرچند برخی اعضای جنبش گرایشهای سوسیالیستی داشتند، اما خود میرزا نسبت به بسیاری از دیدگاههای بلشویکی، بهویژه سیاستهای ضد مذهبی، انتقاد داشت.🔹️تشکیل جمهوری شوروی سوسیالیستی گیلان در سال ۱۲۹۹ نیز نتیجه همکاری تاکتیکی میان جنگلیها و بلشویکها بود؛ همکاریای که از همان ابتدا با اختلافات فکری و سیاسی همراه بود و بسیاری از مورخان آن را بیش از آنکه ناشی از همسویی ایدئولوژیک بدانند، محصول شرایط سیاسی و نظامی آن زمان ارزیابی میکنند.🔹️بسیاری از پژوهشگران، اختلافات داخلی را در کنار فشارهای نظامی دولت مرکزی و تحولات بینالمللی، از عوامل اصلی شکست جنبش جنگل میدانند. همکاری با بلشویکها موجب بروز اختلاف میان میرزا کوچکخان و جناح رادیکالتر جنبش، از جمله احسانالله خان، شد. این شکافها انسجام جنبش را کاهش داد و همزمان دولت مرکزی نیز با سازماندهی مجدد نیروهای نظامی، کنترل مناطق شمالی را در دستور کار قرار داد. میرزا کوچکخان سرانجام در زمستان ۱۳۰۰ هنگام عقبنشینی در کوهستان بر اثر سرما جان باخت و جنبش جنگل نیز عملا پایان یافت.🔹️این جنبش نشان داد که موفقیت یک حرکت سیاسی، علاوه بر پشتوانه مردمی، به انسجام درونی نیز وابسته است؛ موضوعی که همچنان در تحلیل جنبشهای سیاسی و اجتماعی مورد توجه پژوهشگران قرار دارد.✍محمدجواد عسگری👈#بازنشر👈#یادداشت👈#یالثارات_الحسین👈#خونخواه_رهبر👈#مرگ_بر_آمریکا_اسرائیل💠@masaf_najva
