🌀نسل جوان مشروطه، اشرافیت کهنه قاجاری و رضاخان تازهنفسبعد از مشروطه، اداره امور به دست عناصر دیوا…
انتشار: 2026/07/10 18:09 UTCویرایش: 2026/08/01 00:06 UTCدریافت: 2026/08/01 00:06 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:06 UTC
🌀نسل جوان مشروطه، اشرافیت کهنه قاجاری و رضاخان تازهنفسبعد از مشروطه، اداره امور به دست عناصر دیوانسالار قدیمی افتاد که از دل دستگاه قاجاریه بیرون آمده بودند و خصلتهای محافظهکارانه و سنتگرایانه داشتند. در این دوره، تقریبا همه مناصب مهم سیاسی در دست اعیان و اشرافی قرار داشت که یا در زمره ملاکان بزرگ و سران ایلات قرار میگرفتند یا پدرانشان صاحب مناصب عالی در دوره ناصرالدینشاه و مظفرالدینشاه بودند و اغلبشان از سنین کم و بهشکل موروثی، عهدهدار مقامات بالا و مشاغل مهم شده بودند. برای مثال، حسن مستوفی، از دولتمردان بزرگ عصر مشروطه، فقط هفت سال داشت که لقب مستوفیالممالک را از ناصرالدینشاه گرفت و بهعنوان بالاترین مقام مالی و مالیاتی کشور برجای پدرش تکیه زد. بعضی از دولتمردان دوره مشروطه مثل عینالدوله، از مستبدان اسم و رسم داری بودند که کوچکترین باوری به آرمانهای انقلاب مشروطه نداشتند و بعضی دیگر، مثل برادران مشیرالدوله و مؤتمنالملک، با وجودی که وفاداریشان به نظام مشروطه را ثابت کرده بودند، ولی اکثرشان دارای خصلتهای محافظهکارانه و قائل به سیاست گام به گام بودند و اصلاح امور را تا جایی دنبال میکردند که منجر به دگرگونیهای اساسی نشود. در مقابل اینها و از دل انقلاب مشروطه، نسل جوانی بیرون آمد که از نابهسامانی اوضاع ناراضی بود و برای اصلاح سریع امور بیتابی میکرد و معتقد بود که ریشه مشکلات کشور در چرخه معیوب حکومتگری و حکومتگران نامتجانس با نظام جدید است. این نسل، در چهره دولتمردان عصر مشروطه، اشرافیت کهنهای را میدید که بر نظام سیاسی و ساختار اجتماعی و اقتصادی کشور چنگ انداخته بودند. این عده، منافع طبقاتی مشترک و روابط خویشاوندی محکمی با هم داشتند و مناصب بالای سیاسی و اداری مرتبا بینشان جابهجا میشد: امروز، فلانی نماینده مجلس بود، فردا رئیسالوزراء میشد و پس فردا که کابینهاش سقوط میکرد، در کابینههای بعدی به مقام وزارت میرسید. نسل سیاسیون جوانِ آن روزگار میخواستند این پوسته سخت اشرافی را بشکافند و با برهم زدن بساط اشرافیت کهنه، بستر را برای دگرگونیهای عمیق و همهجانبه مهیا کنند. حزب تجدد در چنین فضایی شکل گرفت. این حزب بهطور عمده متشکل از جوانان تحصیلکرده غرب بود که متقاعد شده بودند اصلاحات را نمیشود با توسل به تودههای مردم پیش برد بلکه بهتر است آن را از طریق اتحاد با نخبگان سیاسی و حمایتِ از رضاخان سردارسپه به اجرا گذاشت. (فرازی از اپیزود ششم پادکست مشق تاریخ، که روز دوشنبه، ۲۲ تیرماه منتشر خواهد شد). 📻 این اپیزود را میتوانید در کانال مشق تاریخ در کست باکس بشوید.
پستهای تلگرام — مشق تاریخ
🌀نگاهی به مکان-رویدادهای جنبش مشروطه در تهران روز جمعه، ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، تور مشروطه طهرانی با موضوع مکان-رویدادهای جنبش مشروطه در بازار تهران برگزار شد. در این پست میتوانید با یازده مکان-رویداد مهم مشروطه در پهنه تهران بزرگ، از آغاز جنبش تا صدور فرمان مشروطیت، آشنا شوید. برای دیدن هر مکان، روی نام آن کلیک کنید: 1. مسجد و مدرسه خازنالملک2. مسجد سلطانی (شاه)3. آستانه شاه عبدالعظیم حسنی 4. خانه امیربهادر5. دروازه حضرت عبدالعظیم6. مسجد سرپولک (بهبهانی)7. گذر امامزاده یحیی و مدرسه معمارباشی8. بازار مسجد جامع9. مسجد جامع10. سفارت انگلیس11. کاخ صاحبقرانیه@mashghetarikh
🌀برگزاری تور «مشروطه طهرانی» بهمناسبت صد و بیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطیت، با بازدید از مکان-رویدادهای جنبش مشروطه در بازار تهران، جمعه، ۱۶ مرداد ۱۴۰۵@mashghetarikh🌀برگزاری تور «مشروطه طهرانی» بهمناسبت صد و بیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطیت، با بازدید از مکان-رویدادهای جنبش مشروطه در بازار تهران، جمعه، ۱۶ مرداد ۱۴۰۵@mashghetarikh
🌀گفتوگوی حمیدرضا حسینی با خانم دکتر منصوره اتحادیه درباره انقلاب مشروطه را میتوانید در صفحه اینستاگرام مشق تاریخ مشاهده کنید. این گفتوگو توسط نشر تاریخ ایران و در شش قسمت آماده شده است.instagram.com/reel/Dbp3FrVOFNf/?igsh=NGpt…
🌀دعوت به شنیدن پادکست «تاریخ مشروطه ایران» ۱۲۰ سال پس از صدور فرمان مشروطیت، همچنان پرسشهای زیادی درباره این رخداد وجود دارد: فکر مشروطهخواهی در ایران چگونه پیدا شد؟ رهبری فکری و سیاسی انقلاب در پس و پشت پرده به دست چه کسانی بود؟ چرا انقلاب در مرحله نخست بهسرعت و نسبتا مسالمتآمیز پیش رفت و در ادامه به خشونت کشیده شد؟ نقش روحانیان، روشنفکران، بازاریان و دیگر نخبگان اجتماعی در انقلاب مشروطه چه بود؟ قدرتهای خارجی چه نقشی داشتند؟ آیا مشروطه شکست خورد یا دستاوردهایی هم داشت؟ و پرسشهای دیگر. پادکست تاریخ مشروطه ایران (دومین فصل از پادکست مشق تاریخ) در ۱۲ اپیزود به این پرسشها پاسخ میگوید؛ با استناد به مهمترین پژوهشهای تاریخی، با بیانی ساده و بهدور از درازگویی.راوی این پادکست، حمیدرضا حسینی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر ایران است. از او دو پادکست دیگر با عنوان «داستان دارالخلافه؛ تاریخ تهران در عصر قاجار» و «رضاشاه مورّخان» منتشر شده. از طریق لینک زیر میتوانید این پادکست را در «کست باکس» بشنوید.تاریخ مشروطه ایران؛ فصل دوم از پادکست مشق تاریخ@mashghetarikh
🌀برنامه تهرانگردی «مشروطه طهرانی» 🔹قدم به قدم با رویدادهای انقلاب مشروطه در فضاهای تاریخی بازار تهران، به مناسبت صد و بیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطیت ایران ▫️جمعه، ۱۶ مردادماه ۱۴۰۵، ساعت ۸:۳۰ تا ۱۲:۳۰ ▫️روایتگر: حمیدرضا حسینی ▫️خدمات: کارشناس، راهنمای…🔴 ظرفیت این برنامه کامل شد. به امید همراهی شما گرامیان در برنامههای آتی مشق تاریخ
🌀برنامه تهرانگردی «مشروطه طهرانی» 🔹قدم به قدم با رویدادهای انقلاب مشروطه در فضاهای تاریخی بازار تهران، به مناسبت صد و بیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطیت ایران ▫️جمعه، ۱۶ مردادماه ۱۴۰۵، ساعت ۸:۳۰ تا ۱۲:۳۰ ▫️روایتگر: حمیدرضا حسینی ▫️خدمات: کارشناس، راهنمای…🔴ظرفیت باقیمانده این برنامه: ۷ نفر