#نشریه_اتاق_اقتصاد 📌 دوگانه درآمد و عدالت✍ مجید محمدنژاد، رئیس کمیسیون مالیات اتاق بازرگانی، صنایع…
انتشار: 2026/07/04 15:40 UTC
#نشریه_اتاق_اقتصاد 📌 دوگانه درآمد و عدالت✍ مجید محمدنژاد، رئیس کمیسیون مالیات اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مشهد در یادداشتی برای چهارمین نشریه اتاق اقتصاد به واکاوی افزایش فشار مالیاتی در بودجه ۱۴۰۵ و پیامدهای آن برای بخش مولد و دهکهای کمدرآمد پرداخت. در ادامه برشهایی از این یادداشت را برایتان آوردهایم. 🔹 بررسی ترکیب درآمدهای مالیاتی در بودجه سال ۱۴۰۵ نشان میدهد حدود ۷۰ درصد کل مالیاتها بر دو پایه «مالیات شرکتها» و «مالیات کالا و خدمات» متمرکز شده است. این الگو اگرچه قرار است اتکای درآمدی دولت به منابع مالیاتی را تقویت کند، اما در لایههای عمیقتر، پرسشهای مهمی درباره عدالت مالیاتی، پایداری درآمدها و پیامدهای احتمالی آن بر رکود اقتصادی ایجاد میکند، به ویژه که اقتصاد کشور در حال حاضر در شرایط دشوار و حساسی قرار گرفته است.🔹 از منظر اجرایی، تمرکز بر مالیات شرکتها و مالیات بر کالا و خدمات، برای دولت مزایایی روشن دارد. این پایهها، در مقایسه با پایههای پیچیدهتری مانند مالیات بر ثروت، معمولاً سادهتر قابل وصول هستند، هزینه اداری کمتری برای نظام مالیاتی ایجاد میکنند و امکان پیشبینیپذیری بیشتری در تامین درآمدهای دولت فراهم میآورند. 🔹 با این حال، سهولت وصول مالیات لزوماً به معنای توزیع عادلانه بار مالیاتی نیست. مالیاتهای غیرمستقیم، بهویژه به دلیل اعمال بر مصرف کالاها، میتوانند فشار بیشتری بر دهکهای پایین درآمدی وارد کنند؛ چراکه سهم این جنس کالاها، در سبد درآمدی این گروهها بالاتر است. همچنین، انتقال این مالیاتها به قیمت کالاهای مصرفی میتواند فشار معیشتی بر خانوارهای کمدرآمد را افزایش دهد.🔻 پیامدهای افزایش فشار مالیاتی در اقتصاد ناپایدار🔹 در فضای پُرنوسان اقتصاد ایران؛ از قطعی انرژی و جهش ارزی گرفته تا دشواری تامین مالی، افزایش بار مالیاتی پیام روشنی به بنگاهها میدهد: «اول بقا، بعد توسعه». در چنین شرایطی، رفتار مدیریتی بنگاهها تغییر میکند؛ طرحهای توسعه متوقف میشوند، استخدام جدید کاهش مییابد، سرمایهگذاری بلندمدت به تعویق میافتد و اقتصاد در چرخهای قرار میگیرد که در آن رشد آینده، قربانی تامین درآمد امروز دولت میشود.🔹 از سوی دیگر، هرگاه هزینه فعالیت رسمی افزایش یابد، انگیزه برای حرکت به سمت فعالیتهای غیررسمی نیز تقویت میشود. اگر افزایش درآمدهای مالیاتی صرفاً از مسیر بالا بردن نرخها دنبال شود و گسترش پایههای مالیاتی در دستور کار قرار نگیرد، تمایل به ثبت رسمی معاملات کاهش مییابد، تمکین داوطلبانه مالیاتی تضعیف میشود و اقتصاد زیرزمینی گسترش پیدا میکند. پیامد چنین روندی در میانمدت میتواند حتی کاهش درآمدهای مالیاتی باشد؛ زیرا پایه مالیاتی کوچکتر و شفافیت اقتصادی محدودتر میشود.🔻 مشروح این یادداشت را در لینک زیر بخوانید: news.mccima.com/?p=76224%F0%9F%93%8E%D9%8… پیوستن به کانال تلگرام اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی خراسانرضوی:t.me/mccima

