نوشتن با جان!یا سرِ مایه فرهنگی ایرانی!جواد رنجبر درخشیلر یک بار درباره مرحوم استاد طباطبایی نوشتم…
انتشار: 2026/07/05 07:28 UTC
نوشتن با جان!یا سرِ مایه فرهنگی ایرانی!جواد رنجبر درخشیلر یک بار درباره مرحوم استاد طباطبایی نوشتم: تنها زندگی کرد و تنها مرد! عده ای برآشفتند که پس ما چه؟ ما کنارش بودیم! توضیح دادم که آن تنهایی نوعی منحصر به فرد بودن است. نوعی پیشقراولی. انگار یکی پهلوانانه از کاروان جدا شده باشد و رفته باشد جلوتر تا ببیند راه آینده چگونه است! تا ملت آینده در راه را آگاه کند. نور برافشاند بر راه! این جلو رونده باید از عقب خیز برداشته باشد. کار هر نورسیده ای نیست.درباره استاد محمود دولت آبادی هم پسرشان، فرهاد، چنین گفته: «دولت آبادی تنهاست.»۱این تنهایی دو وجه دارد. اولی فرسودگی است. جان آن که تنها جلو می رود می کاهد. تمام می شود. فقط که جلو نرفته، سالها راه آمده از دل تاریخ. استاد دولت آبادی گفته اند: «وقتی نویسندگانی را می بینم که خیلی سر حال اند، متوجه می شوم که از خودشان زیاد خرج نکرده اند…»۲بی تعارف تر این سخن آن است که نویسنده ی سر حال اصلا نویسنده نیست. ادایش را در می آورد. نویسنده جان می دهد تا کلمه خلق شود. البته جان کندن نویسنده از نوع ریاضت های گوشه گیرانه و ضداجتماعی نیست. عالمانه است. خود ایشان به دقت توضیح می دهند: «شما باید دانش تاریخی و فلسفی و … داشته باشید که به صورت شعر فشرده اش را بگویید. نه اینکه از شعر به شعر بروید. اصلا ادبیات داستانی هم به همین صورت است.»۳وجه دوم این تنهایی پیمان داری است. ما ایرانیان ایزد مهر داریم و پیمان داریم!آثار استاد دولت آبادی گواه این پیمان داری است، ولی گواهی پسرشان، فرهاد، تاکیدی است آشکارتر. گفته اند: «هرگز ندیدم پدرم بگوید کاری را انجام می دهم و انجام ندهد. احساس تعهد می کند که باید انجامش بدهد. حتی به سرحد بی هوشی و نابودی خودش می رود، اما حتما باید کاری که حرفش را زده انجام بدهد.» ۴نبینید که نورسیده ها زیر همه چیز می زنند. ایرانی حتی سر یک دقیقه و سر یک پیمان جان می دهد. آن ها که پیمان دار نیستند روح به اهریمن داده اند. ایرانی بودن با این سرِ مایه ی عظیم معنا پیدا می کند. کتاب از پس آینه را گفته بودم دوستان نویسندگی آموزم بخوانند و درباره شخصیت نویسنده بیندیشند و ده دقیقه حرف بزنند. خوشحالم که تصورشان از نویسندگی به مثابه کاری شیک و پر ادا تغییر یافت.نویسنده گور خود را می کند و پی کاخ بلند فرهنگ را. کاری که فردوسی کرد!منبع:۱ در کتاب از پس آینه، ص ۱۶۵.۲ همان: ۱۶.۳ همان: ۸۹.۴ همان: ۱۶۶.t.me/melliiran
پستهای تلگرام — ملی گرایی ایرانی/شاهنامه پژوهی
ایران آن طور که شنیده اید نیست!روایت ایران با جواد رنجبر درخشیلر ۳ آیا شاهکارهای زبان پارسی ادبیات است؟شاهکارهای زبان پارسی اندیشه مندانه و کنش هایی اصیل و عمیق و زیبا است!t.me/melliiran
ثبت نام این کلاس امروز با شهریه سال گذشته انجام می شود!در ۳۶۵ روز شاهنامه را بخوانیم!یکی از بهانه های شاهنامه نخواندن این است که شاهنامه کتابی حجیم است. نهتنها خواندنش آسان نیست، بلکه خواندنش وقت زیادی هم می خواهد.من از اول آذر ۱۳۹۷ تا تابستان ۱۴۰۲ شاهنامه را از تصحیح استاد دکتر جلال خالقی مطلق بیت به بیت خوانده و شرح دادم. حدود پنج سال طول کشید؛ هر روز نیم ساعت. دوستان زیادی تمایل داشتند که شاهنامه را خلاصه تر بخوانم و شرح دهم. تصمیم گرفتم این بار طوری برنامه ریزی کنم که دقیقا در مدت یکسال (۳۶۵روز) از بیت اول تا آخر شاهنامه را بخوانم و شرح دهم. بدیهی است در این نوع خواندن برخی داستان ها را باید به صورت خلاصه گفت. انتخاب داستان هایی که باید خلاصه شوند آسان نیست اما چاره ای هم نیست.تصمیم گرفتم از اول آبان ۱۴۰۴ تا آخر مهر ۱۴۰۵ هر روز نیم ساعت شاهنامه بخوانم و شرح دهم. فایل ها صوتی است و سر ساعت ۸ بامداد در کانال تلگرامی قرار می گیرد.امیدوارم با این روش دوستان بیشتری با شاهنامه آشنا بشوند.جواد رنجبر درخشیلرثبت نام: @aknaserionline۰۹۳۹۰۱۷۱۸۳۷t.me/melliiran
«با کودکان شاهنامه بخوانیم»«آموزش شاهنامه به کودکان» «مربیگری شاهنامه»۳ پروژه ی آموزشی من در گروه آموزش ادبیات و تاریخ ایرانشهری است.فایل صوتی در تلگرام.چگونه آموزش دادن شاهنامه به کودکان مهم ترین پرسشی است که این درس ها در پی پاسخ به آن است. این کلاسها بیشتر برای مادران و پدران و مربیان شاهنامه است و دوستانی که می خواهند تدریس شاهنامه را یاد بگیرند.ثبت نام:پیام به تلگرام ۰۹۳۹۰۱۷۱۸۳۷@aknaserionlineT.me/melliiran«با کودکان شاهنامه بخوانیم»«آموزش شاهنامه به کودکان» «مربیگری شاهنامه»۳ پروژه ی آموزشی من در گروه آموزش ادبیات و تاریخ ایرانشهری است.فایل صوتی در تلگرام.چگونه آموزش دادن شاهنامه به کودکان مهم ترین پرسشی است که این درس ها در پی پاسخ به آن است. این کلاسها بیشتر برای مادران و پدران و مربیان شاهنامه است و دوستانی که می خواهند تدریس شاهنامه را یاد بگیرند.ثبت نام:پیام به تلگرام ۰۹۳۹۰۱۷۱۸۳۷@aknaserionlineT.me/melliiran
تنگه هرمز هزاران سال پیش از آن که نیاکان شما میلیون ها سرخ پوست را بکشند تا صاحب زمین شوند، سرزمین نیاکان ما بود.t.me/melliiran
صلح باشکوه تر از جنگ است!جواد رنجبر درخشیلرعکس های جنگنده ها باشکوه است؟ عکس ناوهای هواپیمابر؟ عکس فرماندهان نظامی با درجه ها و کلاه؟ خود جنگیدن هم باشکوه است؟ سلاح ها و شلیک ها و انفجارها! منفجر شدن دشمن! لحظه ای که قدرت بشر نمایان می شود. می دانیم که قدرت همواره جذاب و شیرین است.در شاهنامه بیت هایی است که شکوه جنگ و جنگاوران را نشان می دهد. در داستان گشتاسب با ارجاسب درباره زریر یکی از بزرگترین پهلوانان آمده است: بیاید پس آن نره شیر دلیرنبرده سوار آنکه نامش زریر به پیش اندرآید گرفته کمندنشسته بر اسپندیاری سمندابا جوشن زر درخشان چو ماهبدوی اندرون خیره گشته سپاههمگان از شکوه زریر مات و مبهوت مانده اند.صورت بندی معانی و مفاهیم اصلی زندگی در طول تاریخ بشر چنان است که جنگ را در پیوند با قدرت باشکوه می پندارد. بخشی بزرگ از ادبیات جهان و تاریخ نگاری و نظریه ها مربوط به جنگ است.چرا در نظر بشر صلح چنین شکوه و عظمت ندارد؟صلح در مقابل جنگ، کاری است که معمولا پنهان داشته می شود. شاید دلیل اصلی آن است که صلح با قدرت پیوند ندارد. صلح گذشتن و عقب نشستن و سکوت و تحمل و شکیبایی است. در نزد عامه، این پنج کار، نه تنها شکوهی ندارد که گاه کنش هم تلقی نمی شود. انفعال است.بین مردی که فریاد می کشد و زنی که شکیبایی می کند طبیعی است که توجه ها به مرد جلب می شود. آیا صلح هیچ شکوهی ندارد و هیچ نوع جذبه و جاذبه ای هم؟برای دیدن شکوه صلح، شکوه صبر و تحمل و سکوت، مردسالاری اعمال کننده قدرت مانع اصلی است. کسانی که شکوه گذشتن و بخشیدن را نمی بینند و آن را در برابر کشتن و نابودکردن سستی تلقی می کنند در لایه های عمیق ذهنی و اندیشه ای خود جایی برای زندگی صلح آمیز باقی نگذاشته اند. آن ها زندگی را در پیچ و خم قدرت می جویند و همانند کسی که از نقاشی پابلو پیکاسو جز خطوط درهم چیزی نمی بیند از رفتار مبتنی بر صلح چیزی در نمی یابند. یکی از مهم ترین مخالفت ها با رفتار صلح آمیز از هراس از دست دادن است. مخالفان صلح تصور می کنند که با رفتار صلح آمیز نفع مادی یا آبرو یا قدرت سیاسی یا اعتبار اجتماعی خود را از دست خواهند داد. در این باور جنگیدن حفظ ارزش هاست. بنابراین فعل جنگیدن را همه جا و برای همه چیز به صورتی بی رویه استفاده می کنند. حتی گاه برای عشق و عاطفه و ازدواج هم از فعل جنگیدن استفاده می شود که سخت نامتناسب است.تجربه بشر ثابت می کند که جنگیدن راه رسیدن به هدف ها است، اما راهی گران و سخت و ناهموار است. گاه آنچه به دست می آید از آنچه از دست می رود کم تر است. راه صلح آمیز سود کم مستمر است و زندگی را به مصداق «قطره قطره جمع شود…» می سازد. صلح همانند پیاده روی کردن مستمر روزانه است. انسان را تندرست نگاه می دارد، بی آنکه بتوان به آن افتخار کرد.رفتار صلح آمیز نشانه پیچیدگی فرهنگی فرد و بلوغ اندیشه ای اوست. دفاع نیز از مقوله صلح است و مبتنی بر سطحی بالا از تعلق فرهنگی. جنگ به معنای تجاوز، برعکس صلح، نشانه سطحی بسیار پایین از بلوغ فکری است. جنگاوران با همه جنگنده ها و ناوهایشان در اوج تکنولوژی ضعف اندیشه ای و فرهنگی هراسناکی را نمایش می دهند؛ شکوه ظاهر و پلیدی باطن. t.me/melliiran
شاهنامه آن طور که شنیده اید نیست!روایت شاهنامه با جواد رنجبر درخشیلر ۲ پیشینه شاهنامه هم کتاب است!t.me/melliiran