صلح ملیجواد رنجبر درخشیلردانش آموخته علوم سیاسی و شاهنامه پژوهصلح به مثابه امری فردی در روابط روزمر…
انتشار: 2026/07/26 08:40 UTCدریافت: 2026/08/03 17:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 17:47 UTC
صلح ملیجواد رنجبر درخشیلردانش آموخته علوم سیاسی و شاهنامه پژوهصلح به مثابه امری فردی در روابط روزمره اجتماعی مبتنی بر گذشت و بخشش است. می بخشیم تا بگذریم و رها شویم و فضای زندگی را به خشونت طلبان نسپاریم. ماندن در تنش و خشونت در زندگی روزمره تقدیم زندگی و ارزش های آن به کسانی است که زندگی را در خشم و خشونت می خواهند. در زندگی شخصی مدارا با خشونت طلبان راهی برای صلح باز می کند. بنابراین صلح فردی از نفع شخصی می گذرد و مبتنی بر خرد زندگی دوستانه است.صلح در روابط بین الملل که شاید بتوان نامش را صلح ملی گذاشت، بر خردی دیگر یعنی خرد منفعت دوستانه ملی مبتنی است.در صلح شخصی محاسبه نفع و ضرر پس از حس انسانی زندگی دوستی قرار می گیرد، در صلح ملی محاسبه نفع و ضرر مقدم بر مدارا و حس انسانی صلح طلبی است. در صلح شخصی گذشت باعث افزایش حس همدلی می شود، در صلح با کشورها گذشت سابقه ای از ضعف و سستی تلقی می شود. نخستین راهنمای رد و قبول صلح ملی منفعت ملی است که ترکیبی بسیار پیچیده از منافع مادی آنی تا اعتبار و نفوذ سیاسی و فرهنگی است. صلح ملی برعکس آنکه در برخی اظهارنظرها گفته می شود ربطی به شجاعت یا خیانت ندارد. پرسش اول و آخر در تحلیل مثبت یا منفی بودن صلح خواهی با دیگر کشورها این است که مبتنی بر منفعت ملی است یا نیست؟ مشکل اصلی این است که در ایران از منفعت ملی یا بعد خارجی خیر عمومی یا مصلحت عمومی درکی منسجم و واقع گرایانه وجود ندارد. ایران بزرگ و عظیم و شکوه مند دچار نظریه های رقیق و بی بنیاد است. منفعت ملی امری عینی است و نخستین گام صورت بندی آن محاسبه سود و زیان واقع گرایانه است. محاسبه سود و زیان سیاست خارجی، صلح یا جنگ، با حکومت هاست، ولی منحصر به آن نیست. دانشگاه و رسانه ها و نخبگان و حزب های رقیب نیز یاریگر محاسبه دقیق تر منافع ملی هستند. بر این اساس منافع ملی امری اجماعی است و بدون اجماع تحقق آن غیرممکن است. بنابراین منافع ملی نخست بر خرد و دوم بر دانشی پیچیده از سیاست و روابط بین الملل و سوم بر اجماع استوار است. آنچه این روزها درباره صلح گفته می شود، چه از طرف مخالفان صلح و چه موافقان آن هیچ مبنای معرفتی روشنی ندارد و مهم ترین کار پیشینی آن یعنی صورت بندی منافع ملی انجام نشده است. برخی در آسمان اسطوره ها و خیال های ایدئولوژیک به سر می برند و برخی دیگر در دره های غرب ستایی های روشنفکرانه. چه کسانی از روی زمین واقعیت صلح را به مثابه منفعت ملی میلیون ها ایرانی صورت بندی خواهند کرد؟ زندگی روزمره ما و گذشته و آینده ایران نباید تابع وهم ها و آرزوها و ترس ها و منافع پلید و سخنان بی پایه و بی موقع باشد. جنگ و صلح باید عینا و دقیقا با منافع ملی تنظیم و اجرا شود.t.me/melliiran

