توافق مقدماتی چرا شکست خورد؟ راه جلوگیری از جنگ تمامعیار چیست؟🔹در گفتوگوی پیمان عارف با مهدی نورب…
انتشار: 2026/07/16 10:27 UTC
توافق مقدماتی چرا شکست خورد؟ راه جلوگیری از جنگ تمامعیار چیست؟🔹در گفتوگوی پیمان عارف با مهدی نوربخش، این استاد روابط بینالملل استدلال میکند که شکست توافق مقدماتی بیش از آنکه ناشی از متن توافق باشد، نتیجه بیاعتمادی، رقابتهای ژئوپلیتیکی و فشار مخالفان دیپلماسی در دو طرف بود.🔸نوربخش معتقد است هدف اصلی دولت ترامپ از توافق، بیش از حل اختلاف با ایران، ایجاد ثبات در بازار انرژی و آرام کردن کشورهای عربی منطقه بود؛ اما همزمان حاضر نبود امتیاز ژئوپلیتیکی ایران در تنگه هرمز را به رسمیت بشناسد. از نگاه او، همین تناقض یکی از عوامل اصلی شکست مذاکرات شد.🔹او تأکید میکند که اگر درباره نحوه اجرای توافق اختلاف وجود داشت، باید از طریق مذاکره و تفسیر مفاد توافق حل میشد، نه با اقداماتی که از دید ایران به معنای بیاثر کردن نقش این کشور در امنیت تنگه هرمز بود. به باور او، دیپلماسی زمانی موفق است که بر مبنای بازی برد-برد شکل بگیرد، نه سیاست فشار و امتیازگیری یکطرفه.🔸نوربخش در عین انتقاد از سیاستهای دولت ترامپ، تأکید میکند که ایران باید برای جلوگیری از تشدید بحران، نهایت تلاش خود را برای حفظ مسیر دیپلماسی انجام دهد؛ زیرا گسترش جنگ بیش از همه به سود مخالفان مذاکره و به زیان منافع ملی ایران خواهد بود.او برای کاهش تنش چند پیشنهاد مشخص مطرح میکند:🔹استفاده از میانجیهایی مانند قطر، عمان، پاکستان و بهویژه ترکیه که به دلیل روابط نزدیکتر با واشنگتن میتوانند نقش مؤثرتری ایفا کنند. - ترمیم روابط با اروپا و بهرهگیری از شکافهای ایجادشده میان آمریکا و متحدان اروپایی.🔸توجه به تغییر فضای سیاسی آمریکا؛ از جمله افزایش مخالفت افکار عمومی با جنگ، رشد حمایت از راهحل دوکشوری برای فلسطین و تغییر تدریجی رویکرد بخشی از حزب دموکرات نسبت به سیاستهای اسرائیل. به اعتقاد او، این تحولات میتواند فرصت تازهای برای دیپلماسی ایران باشد.🔹در پایان، نوربخش تأکید میکند که ایران باید از قدرت و موقعیت منطقهای خود برای اعتمادسازی استفاده کند، نه تهدید. از نگاه او، آینده پایدار منطقه از مسیر یک سازوکار امنیتی مشترک میان کشورهای خاورمیانه و سپس گسترش همکاریهای اقتصادی منطقهای میگذرد؛ مسیری که میتواند احتمال جنگ را کاهش داده و زمینه توسعه را فراهم کند.✅@mellimazzhabi


