جنگهای ایران و روس؛ آیا روایت «بیکفایتی قاجار» همه حقیقت را میگوید؟1/2در نهصدوپنجاهوششمین شب ب…
انتشار: 2026/08/04 07:57 UTCدریافت: 2026/08/05 22:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 22:52 UTC
جنگهای ایران و روس؛ آیا روایت «بیکفایتی قاجار» همه حقیقت را میگوید؟1/2در نهصدوپنجاهوششمین شب بخارا، جمعی از پژوهشگران تاریخ به مناسبت انتشار سه کتاب درباره عصر فتحعلیشاه و جنگهای ایران و روس، روایت رایج این دوره را دوباره بررسی کردند؛ روایتی که معمولاً شکست ایران و عهدنامههای گلستان و ترکمانچای را صرفاً حاصل بیکفایتی قاجار و دخالت روحانیان معرفی میکند.🔹 سخنرانان تأکید میکنند جنگهای ایران و روس را نمیتوان بدون درنظرگرفتن وضعیت دو کشور فهمید. ایران نزدیک به یک قرن بحران سیاسی و اقتصادی را پشت سر گذاشته و دولت تازهتأسیس قاجار بهتازگی یکپارچگی کشور را احیا کرده بود؛ در مقابل، روسیه از اصلاحات پتر اول، ثبات عصر کاترین دوم و شکلگیری یک ارتش مدرن بهره میبرد.🔹 پیشروی روسیه در قفقاز نیز ناگهانی نبود. تضعیف دولت صفوی پس از سقوط اصفهان، نفوذ تدریجی روسها در شمال قفقاز و قرارگرفتن گرجستان شرقی تحت حمایت روسیه، نظم منطقهای را دگرگون کرده بود. روسها سالها پیش از جنگ دوم، تثبیت مرزهای خود در امتداد رود ارس و تصرف ایروان و نخجوان را هدفی راهبردی میدانستند.🔹 از این منظر، دولت قاجار فقط یک حکومت منفعل و بیخبر نبود. فتحعلیشاه، عباسمیرزا و دولتمردانی مانند میرزا بزرگ قائممقام و میرزا ابوالحسنخان ایلچی دریافته بودند که مقابله با روسیه بدون پشتیبانی یک قدرت بزرگ اروپایی ممکن نیست.🔹 ایران ابتدا با ناپلئون پیمان فینکنشتاین را امضا کرد تا کمک مالی، تجهیزات، آموزش و پشتیبانی نظامی دریافت کند. پس از تغییر سیاست فرانسه، قاجارها به بریتانیا روی آوردند. برخلاف بعضی روایتهای رایج، یکی از سخنرانان میگوید این دولت ایران بود که انگلیسیها را برای ورود به این منازعه تحت فشار قرار داد؛ هرچند شماری دیگر از حاضران بر نقش فریبکارانه و زیانبار بریتانیا تأکید کردند.🔹 این جنگ را نمیتوان صرفاً «جنگ آذربایجان با روسیه» دانست. نیروهایی از مناطق مختلف ایران، از تفنگچیان مازندرانی و نیروهای بختیاری گرفته تا سپاهیان دیگر ایالات، در آن مشارکت داشتند. عالمانی از فارس، خراسان، تهران، کاشان، مشهد، نجف و کربلا نیز در حمایت از دفاع سرزمینی فتوا صادر کردند.🔹 بخشی از مسیحیان قفقاز نیز در کنار ایران جنگیدند. اسکندر میرزا، فرزند آخرین پادشاه گرجستان، گروههایی از ارامنه قرهباغ، شماری از اوستیها و کاباردینها و حتی نظامیان پناهنده روس، در مقاطعی از سپاه عباسمیرزا حمایت کردند. بنابراین مرزبندی جنگ را نباید صرفاً به تقابل مسلمانان و مسیحیان فروکاست.🔹 یکی از محورهای اصلی نشست، بازنگری در تصویر عباسمیرزا بود. او تنها شاهزادهای شکستخورده معرفی نشد، بلکه فرماندهای دانسته شد که ضرورت اصلاح ارتش، آموزش نظامی جدید و استفاده از دیپلماسی بینالمللی را دریافته بود. ارتش ایران با وجود نابرابری ساختاری، سالها در برابر یکی از قدرتهای بزرگ نظامی آن زمان مقاومت کرد.🔹 سخنرانان همچنین در روایت رایجی تردید کردند که آغاز جنگ دوم را عمدتاً نتیجه تحریک سیدمحمد مجاهد و دیگر روحانیان میداند. بر اساس این دیدگاه، عباسمیرزا و دربار قاجار خود تصور میکردند مفاد گلستان قطعی نیست و ایران در جنگ نخست شکست نهایی نخورده است. از سوی دیگر، اسناد روسی نشان میدهند که روسیه از قبل برای رساندن مرزهایش به ارس برنامه داشت؛ بنابراین احتمال تجدید جنگ، مستقل از فتاوای جهاد نیز جدی بود.🔹 بااینحال، نشست یک روایت کاملاً یکدست ارائه نمیکند. در بخش پرسشوپاسخ هشدار داده شد که بازنگری در تاریخ نباید به افتادن از سوی دیگر بام و تطهیر قاجارها، روحانیان یا قدرتهای اروپایی بینجامد. هدف، جایگزینکردن یک افسانه با افسانهای تازه نیست؛ بلکه پیچیدهترکردن تصویر گذشته با تکیه بر اسناد بیشتر است.🔹 شخصیت ژنرال الکسی یرملوف، فرمانده روس در قفقاز، بخش دیگری از گفتوگو بود. او در ادبیات روسیه و نزد نویسندگانی مانند پوشکین، لرمانتف و تولستوی چهرهای قهرمانانه دارد؛ اما در قفقاز به خشونت، تکبر و نگاه تحقیرآمیز شهرت یافت.🔹 مترجم خاطرات یرملوف معتقد است او بیش از آنکه دیپلمات باشد، یک نظامی خشن بود و بیاعتناییاش به تشریفات و قواعد مذاکره، تصویری بسیار منفی از روسها در ذهن ایرانیان ساخت. این بیاعتمادی بعدها نیز بر مناسبات دو کشور سایه انداخت و حتی میتوان قتل گریبایدوف را در امتداد همین نفرت انباشتهشده تحلیل کرد.🔹 عهدنامه ترکمانچای در حافظه ایرانیان نماد شکست و تحقیر ملی است؛ اما برخی سخنرانان میگویند همه مفاد آن یکسره به زیان ایران نبود. در زمانی که ارتش روسیه تبریز، خوی، مرند، اردبیل و بخشهای دیگری را اشغال کرده و حتی پایتخت در معرض تهدید قرار گرفته بود، مذاکرهکنندگان ایرانی توانستند روسها را در برابر پرداخت غرامت به تخلیه تبریز وادار کنند.ادامه 👇🏻✅@mellimazzhabi
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 7 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — ملی مذهبی
تحلیل «ایراناینترنشنال» و جریانهای همسو با آن نشان میدهد که با پدیدهای فراتر از یک رسانهی جهتدار یا «فیک نیوز» ساده روبرو هستیم. در حقیقت این پروژهی سیاسی «صنعت تولید رضایت برای ویرانی» بوده است. در این یادداشت تحلیلی تلاش میشود نشان داده شود که چگونه این صنعت توانسته رؤیایی را برای آیندهی موهوم بفروشد و برای مقطعی موفق هم باشد.________👈متن کامل✅ @mellimazzhabi
سید محمد خاتمی: با گذر از این مرحله سخت کار سختتر حاکمیت آغاز میشودخط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ استسید محمد خاتمی در دیدار جمعی از اصحاب رسانه گفت: با گذر از این مرحله سخت کار سخت تر حاکمیت آغاز میشود که رسیدن به تعریفی مناسب از رابطه خود با جهان و بخصوص همسایگان که دلخوریها و نگرانیهای فیمابین هم بیشتر شده است و نیز تدبیر درست در داخل برای بهبود امور و اصلاح ساختاری و رویکردی و راهبردی به نفع جامعه و مردمی که سخت در تنگنا هستند.🔸از یاد نبریم که در این سالها خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است و نیز وضع تولید و گرانی و اقتصاد و معیشت بیکاری و... که روز به روز هم افزوده شده است، مشکلات مهمی است که با حل آنها با حضور و مشارکت خود مردم نیاز به تدبیر و راهبردهای مناسب خود را دارد که در جای خود باید در باب آن گفت و گو کرد و راه درست را پیدا کرد و پیمود./ جمارانjamaran.news/fa/tiny/news-1723178%E2%9C%85 @mellimazzhabi
افشای ابعاد جدید پرونده آقایاری؛ تبانی در تنظیم قراردادهای نفتی: پرونده ویژه ۹۰ میلیون بشکه نفتخبرگزاری ایلنا- یک مقام مطلع از پرونده تراستیهای آلوده دانهدرشت، درباره روند تحقیقات انجامشده در پرونده تراستیهای نفتی، با اشاره مستقیم به پرونده حسین آقایاری گفت:🔹مهمترین موضوعی که اکنون وجود دارد، مربوط به یک قرارداد حمل و ذخیرهسازی نفت است که در قالب دو قرارداد، بیش از ۹۰ میلیون بشکه نفت در حوزه حمل، ذخیرهسازی و فروش به طرف قرارداد داده شده که بخش عمده این قرارداد تاکنون پرداخت نشده و اگر بحثها، اختلافات و حواشی درباره عدم بازگشت منابع را بررسی کنیم، بخش مهمی از آن ناظر بر همین قرارداد است که ذینفع نهایی این قراردادها هم حسین آقایاری بوده است.🔹البته باید بگویم که عناوین این قراردادها گمراهکننده و فریبنده بوده است؛ «حمل و ذخیرهسازی» و «فروش از مخزن» عناوینی هستند که در ظاهر این تصور را ایجاد میکنند که قرار است نفت از مخزن مستقیماً به پالایشگاه چینی فروخته شود و در نتیجه واسطهای در میان نباشد.🔹اما در عمل، ساختار قرارداد به گونهای بوده که در نهایت ذینفع نهایی مجدداً یک تریدر بوده که بعدها مشخص شده که آن فرد هم آقایاری بوده و پس از آن نیز موارد متعددی از نکول در این قراردادها ایجاد شده است.🔹موضوع بسیار مهم همین است که به دلیل اینکه در این قرارداد انتخاب قیمت در اختیار خریدار بوده، عملاً اختلاف نظر درباره میزان بدهی وجود دارد و وزارت نفت ساعتها در حال برگزاری جلسه برای اصلاح قرارداد و رسیدن به یک جمعبندی درباره قیمت است.🔹متأسفانه در مدل قراردادهایی که با آقایاری بسته شده، به نحوی فرمول قیمتگذاری تعیین شده که مثلاً سه نرخ متناوب در یک ماه در نظر گرفته شده است.🔹پس از آن، خریدار نامه درخواست تخلیه را تنظیم میکند و در واقع زمان تعیین قیمت نیز با همان نامه مشخص میشود و سپس بر اساس آن سه نرخ، قیمت یک ماه تعیین میشود.🔹مشخص است که در زمان انعقاد این قرارداد، وزیر نفت چه کسی بوده و مدیرعامل شرکت نیکو در آن دوره نیز مشخص است. هرچند آقای صادقی از سمت خود برکنار شده، اما همچنان در قید حیات است و باید درباره عملکرد خود و ابهامات موجود در دوره مدیریتش پاسخگو باشد.✅ @mellimazzhabi
شلیک مجلس به پای خودش؟✍️محمد رهبریطرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور، امروز در مجلس تصویب شد و خیلی زود مورد توجه رسانهها قرار گرفت. فارغ از تمام نقدها و اشکالاتی که به این طرح وارد است، یکی از عجیبترین ابعاد آن این است که مجلس با تصویب چنین متنی، عملاً میتواند پای خودش را هم هدف گرفته باشد؛ چرا که یکی از نهادهایی که ممکن است در معرض شمول این مصوبه قرار بگیرد، مرکز پژوهشهای مجلس است.بر اساس ماده ۱ این طرح، مرکز پژوهشهای مجلس به دلیل استفاده از بودجه عمومی و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی به مجلس، میتواند مشمول مجازات قرار گیرد اگر بطور ناخواسته تحت راهبری مؤسسات غیر ایرانی، پیشنهادات و توصیههای سیاستیاش بهگونهای تفسیر شود که «اعتماد مردم به نظام را مخدوش» کرده، «مشارکت در انتخابات را کاهش» داده یا «آرای مردم را به نفع گروه یا جریان خاصی جهتدهی» کرده باشد. اینها مفاهیمی بسیار کلی، مبهم و تفسیرپذیرند و در متن، معیار دقیق و قابل سنجشی برای تشخیص آنها ارائه نشده است. بطور مثال، «راهبری» در اینجا مفهومی بسیار کشدار است؛ آنقدر کشدار که اگر قرار باشد تفسیر موسع از آن صورت بگیرد، حتی ممکن است فردی بدون آنکه خودش بداند، مصداق آن تلقی شود.مرکز پژوهشهای مجلس، مثل هر نهاد علمی و اندیشکدهای دیگر، اساساً برای این ایجاد شده که پژوهش کند، سیاستها را ارزیابی کند و درباره طرحها و لوایح به نمایندگان پیشنهاد و نظر کارشناسی بدهد. اما اگر ارائه یک پیشنهاد سیاستی به مجلس، بالقوه بتواند مشمول چنین مجازاتهایی شود، خود مرکز پژوهشها هم باید پیش از هر گزارش کارشناسی، نگران این باشد که مبادا یکی از پژوهشگرانش روزی از منظر این قانون «تحت راهبری» یک مؤسسه غیرایرانی تشخیص داده شود و پیشنهادش نیز مصداق یکی از عناوین گسترده این ماده تلقی شود.بنابراین میتوان گفت که به دلیل بکارگیری عبارات مبهم و تفسیرپذیر در متن مصوب مجلس، چنین متنی میتواند علیه مراکز علمی و پژوهشی از جمله مرکز پژوهشهای مجلس نیط بکار رود و بدین ترتیب نمایندگان، خودشان علیه نهاد مجلس مصوبهای را گذرانده باشند.@MohammadRahbari✅ @mellimazzhabi
صحبتهای موسی غنینژاد دربارهی علی شریعتی در هفتههای اخیر به موضوع داغی در شبکههای اجتماعی تبدیل شد. وی با استناد به استفادهی شریعتی از نام «پروفسور شاندل» در آثارش، وی را به شیادی علمی متهم میکند. فارغ از پاسخهایی که از زاویهی رعایت اخلاق در سخن، به وی داده شد، در اینجا ابتدا نکتهای دربارهی این موضوع طرح و سپس ادعای مهمتر غنینژاد دربارهی تأثیر شریعتی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی و کژراههای که در چنین تحلیلهایی وجود دارد بهاختصار بررسی میشود. __________👈متن کامل✅@mellimazzhabi
♨️فرصت یک ماه و نیمه دولت برای معرفی وزرای اطلاعات و دفاع به مجلس با اذن رهبریعباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس:🔹طبق اجازه ای که از رهبر معظم انقلاب اخذ شده از تاریخ ۲۹ مردادماه به مدت یک و نیم ماه دولت فرصت دارد تا وزرای پیشنهادی اطلاعات و دفاع را به مجلس شورای اسلامی معرفی کند، در این راستا ایده ای مطرح است که شرط اجتهاد برای وزیر اطلاعات ضرورت نداشته باشد.🔹این ایده با توجه به مغایرت قانونی مستلزم اصلاح قانون است که بر این اساس مقرر است دولت در این خصوص لایحه تقدیم مجلس کند./مهر✅@mellimazzhabi