ذهن چگونه کار نمیکند؟ نقد جری فودور بر تصویر رایانهای از ذهن(3/3)🔹 فودور در فصل پنجم کتاب استدلال…
انتشار: 2026/08/07 13:25 UTCدریافت: 2026/08/09 10:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 10:05 UTC
ذهن چگونه کار نمیکند؟ نقد جری فودور بر تصویر رایانهای از ذهن(3/3)🔹 فودور در فصل پنجم کتاب استدلالهای متعددی علیه این برداشت مطرح میکند. او بهویژه با این ادعا مخالف است که میتوان تقریباً برای هر ویژگی پیچیده روانی، روایتی سازگارگرایانه ساخت و آن را نتیجه مستقیم انتخاب طبیعی دانست.🔹 یکی از مثالهای مورد بحث، زبان است. اگر دستور زبان ساختاری درونی و ذهنی باشد، بهسادگی نمیتوان توضیح داد انتخاب طبیعی چگونه مستقیماً روی قواعد نحوی موجود در ذهن افراد عمل کرده است. البته این تنها یکی از استدلالهای کتاب است و فودور نقدهای فلسفی گستردهتری نیز به مفهوم سازگاری و انتخاب طبیعی وارد میکند.🔹 صالح طباطبایی برای فهم بهتر متن، پیوستی حدوداً هفتادصفحهای به ترجمه افزوده است که مفاهیم فلسفه ذهن، انتخاب طبیعی، سازشپذیری، مسئله چارچوب و دیگر اصطلاحات تخصصی کتاب را توضیح میدهد.🔹 دکتر حسن عشایری از منظر عصبروانشناسی بر اهمیت رویکرد انتقادی کتاب تأکید کرد. به گفته او، علوم اعصاب گاه یافتههای محدود آزمایشگاهی را بیش از اندازه تعمیم داده و برای توضیح هنر، سیاست، اخلاق، زیباییشناسی و رفتار اجتماعی به کار برده است.🔹 او از سرنوشت نظریه «نورونهای آینهای» یاد کرد؛ کشفی که ابتدا امید فراوانی برای توضیح تقلید، همدلی، زبان و فرهنگ ایجاد کرد، اما تعمیمهای گسترده آن بعدها با نقدهای جدی مواجه شد. از نظر عشایری، علم دقیقاً با همین پرسشگری و نقد پیش میرود و نباید یک یافته علمی را به باور تغییرناپذیر یا ایدئولوژی تبدیل کرد.🔹 عشایری همچنین گفت توضیح فرایندهای عالی ذهن فقط از طریق مدارهای عصبی ساده یا تصاویر اسکن مغزی ممکن نیست. عصبشناسی میتواند درباره ادراک، حافظه، زبان و برخی سازوکارهای مغزی اطلاعات مهمی ارائه کند، اما هنوز توضیح کاملی برای آگاهی، خرد، شهود و ترکیب پیچیده عاطفه و شناخت در اختیار ندارد.🔹 یکی از کاستیهای برخی نظریههای شناختی، کمتوجهی به هیجان است. با اشاره به آثار آنتونیو داماسیو گفته شد که آسیبدیدن سامانههای هیجانی میتواند قدرت تصمیمگیری و عقلانیت فرد را نیز مختل کند. خرد انسانی برخلاف تصویر سنتی، در خلأ عاطفی عمل نمیکند.🔹 ذهن انسان در محیطی فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و زبانی شکل میگیرد. احساس گناه، علاقه، ترس، تعلق، ارزشهای فرهنگی و روابط اجتماعی ممکن است همزمان در پردازش یک موقعیت دخالت کنند؛ عواملی که بازسازی کامل آنها در محیط کنترلشده آزمایشگاه بسیار دشوار است.🔹 عشایری بر نقش بدن و تجربه حسی نیز تأکید کرد. مغز اطلاعات خود را از بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و حرکت دریافت میکند و شناخت را نمیتوان کاملاً از بدن و محیط جدا کرد. این نکته بعدها در نظریههای «شناخت بدنمند» جورج لیکاف و مارک جانسون نیز برجسته شد.🔹 برآیند سخنان نشست این بود که فودور نه علم اعصاب را نفی میکند و نه نظریه رایانشی و پودمانگی را کاملاً بیفایده میداند. نقد او متوجه ادعای بزرگتری است که یک نظریه محدود را توضیحی کامل برای تمام ذهن انسان معرفی میکند.🔹 نتیجه کتاب تا اندازهای بدبینانه است: هنوز نظریهای جامع درباره چگونگی کارکرد ذهن نداریم. نظریه رایانشی بهترین ابزار موجود برای توضیح بخشی از شناخت است، اما برای توضیح عقل سلیم، داوری فراگیر، شکلگیری باورها و استنتاج علمی کفایت نمیکند.🔹 حتی استیون پینکر نیز چند سال پس از انتشار نقد فودور پذیرفت که هنوز نظریه کاملی درباره نحوه انجام «شاهکارهای عقل سلیم و استنتاج علمی» در اختیار نداریم.🔹 جانمایه کتاب را میتوان چنین خلاصه کرد: موفقیت در توضیح بخشی از ذهن، مجوزی برای تعمیم آن توضیح به تمام ذهن نیست. مغز ممکن است بعضی اطلاعات را پودمانی و بعضی مسائل را بهصورت رایانشی پردازش کند، اما ذهن انسان در داوریهای پیچیده از شبکه گستردهای از تجربه، حافظه، زبان، فرهنگ، عاطفه و زمینه اجتماعی بهره میگیرد.🔹 اهمیت «ذهن اینچنین کار نمیکند» نیز در همین هشدار روششناختی است: بزرگترین مانع شناخت ذهن شاید این تصور باشد که پاسخ نهایی را پیدا کردهایم. فودور بهجای ارائه نظریهای آرامشبخش، ما را با نادانی خود روبهرو میکند؛ اینکه هنوز نمیدانیم ذهن چگونه کار میکند، اما دستکم میتوانیم با دقت بیشتری نشان دهیم چگونه کار نمیکند.✅@mellimazzhabi
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 5 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — ملی مذهبی
تحلیل «ایراناینترنشنال» و جریانهای همسو با آن نشان میدهد که با پدیدهای فراتر از یک رسانهی جهتدار یا «فیک نیوز» ساده روبرو هستیم. در حقیقت این پروژهی سیاسی «صنعت تولید رضایت برای ویرانی» بوده است. در این یادداشت تحلیلی تلاش میشود نشان داده شود که چگونه این صنعت توانسته رؤیایی را برای آیندهی موهوم بفروشد و برای مقطعی موفق هم باشد.________👈متن کامل✅ @mellimazzhabi
سید محمد خاتمی: با گذر از این مرحله سخت کار سختتر حاکمیت آغاز میشودخط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ استسید محمد خاتمی در دیدار جمعی از اصحاب رسانه گفت: با گذر از این مرحله سخت کار سخت تر حاکمیت آغاز میشود که رسیدن به تعریفی مناسب از رابطه خود با جهان و بخصوص همسایگان که دلخوریها و نگرانیهای فیمابین هم بیشتر شده است و نیز تدبیر درست در داخل برای بهبود امور و اصلاح ساختاری و رویکردی و راهبردی به نفع جامعه و مردمی که سخت در تنگنا هستند.🔸از یاد نبریم که در این سالها خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است و نیز وضع تولید و گرانی و اقتصاد و معیشت بیکاری و... که روز به روز هم افزوده شده است، مشکلات مهمی است که با حل آنها با حضور و مشارکت خود مردم نیاز به تدبیر و راهبردهای مناسب خود را دارد که در جای خود باید در باب آن گفت و گو کرد و راه درست را پیدا کرد و پیمود./ جمارانjamaran.news/fa/tiny/news-1723178%E2%9C%85 @mellimazzhabi
افشای ابعاد جدید پرونده آقایاری؛ تبانی در تنظیم قراردادهای نفتی: پرونده ویژه ۹۰ میلیون بشکه نفتخبرگزاری ایلنا- یک مقام مطلع از پرونده تراستیهای آلوده دانهدرشت، درباره روند تحقیقات انجامشده در پرونده تراستیهای نفتی، با اشاره مستقیم به پرونده حسین آقایاری گفت:🔹مهمترین موضوعی که اکنون وجود دارد، مربوط به یک قرارداد حمل و ذخیرهسازی نفت است که در قالب دو قرارداد، بیش از ۹۰ میلیون بشکه نفت در حوزه حمل، ذخیرهسازی و فروش به طرف قرارداد داده شده که بخش عمده این قرارداد تاکنون پرداخت نشده و اگر بحثها، اختلافات و حواشی درباره عدم بازگشت منابع را بررسی کنیم، بخش مهمی از آن ناظر بر همین قرارداد است که ذینفع نهایی این قراردادها هم حسین آقایاری بوده است.🔹البته باید بگویم که عناوین این قراردادها گمراهکننده و فریبنده بوده است؛ «حمل و ذخیرهسازی» و «فروش از مخزن» عناوینی هستند که در ظاهر این تصور را ایجاد میکنند که قرار است نفت از مخزن مستقیماً به پالایشگاه چینی فروخته شود و در نتیجه واسطهای در میان نباشد.🔹اما در عمل، ساختار قرارداد به گونهای بوده که در نهایت ذینفع نهایی مجدداً یک تریدر بوده که بعدها مشخص شده که آن فرد هم آقایاری بوده و پس از آن نیز موارد متعددی از نکول در این قراردادها ایجاد شده است.🔹موضوع بسیار مهم همین است که به دلیل اینکه در این قرارداد انتخاب قیمت در اختیار خریدار بوده، عملاً اختلاف نظر درباره میزان بدهی وجود دارد و وزارت نفت ساعتها در حال برگزاری جلسه برای اصلاح قرارداد و رسیدن به یک جمعبندی درباره قیمت است.🔹متأسفانه در مدل قراردادهایی که با آقایاری بسته شده، به نحوی فرمول قیمتگذاری تعیین شده که مثلاً سه نرخ متناوب در یک ماه در نظر گرفته شده است.🔹پس از آن، خریدار نامه درخواست تخلیه را تنظیم میکند و در واقع زمان تعیین قیمت نیز با همان نامه مشخص میشود و سپس بر اساس آن سه نرخ، قیمت یک ماه تعیین میشود.🔹مشخص است که در زمان انعقاد این قرارداد، وزیر نفت چه کسی بوده و مدیرعامل شرکت نیکو در آن دوره نیز مشخص است. هرچند آقای صادقی از سمت خود برکنار شده، اما همچنان در قید حیات است و باید درباره عملکرد خود و ابهامات موجود در دوره مدیریتش پاسخگو باشد.✅ @mellimazzhabi
شلیک مجلس به پای خودش؟✍️محمد رهبریطرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور، امروز در مجلس تصویب شد و خیلی زود مورد توجه رسانهها قرار گرفت. فارغ از تمام نقدها و اشکالاتی که به این طرح وارد است، یکی از عجیبترین ابعاد آن این است که مجلس با تصویب چنین متنی، عملاً میتواند پای خودش را هم هدف گرفته باشد؛ چرا که یکی از نهادهایی که ممکن است در معرض شمول این مصوبه قرار بگیرد، مرکز پژوهشهای مجلس است.بر اساس ماده ۱ این طرح، مرکز پژوهشهای مجلس به دلیل استفاده از بودجه عمومی و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی به مجلس، میتواند مشمول مجازات قرار گیرد اگر بطور ناخواسته تحت راهبری مؤسسات غیر ایرانی، پیشنهادات و توصیههای سیاستیاش بهگونهای تفسیر شود که «اعتماد مردم به نظام را مخدوش» کرده، «مشارکت در انتخابات را کاهش» داده یا «آرای مردم را به نفع گروه یا جریان خاصی جهتدهی» کرده باشد. اینها مفاهیمی بسیار کلی، مبهم و تفسیرپذیرند و در متن، معیار دقیق و قابل سنجشی برای تشخیص آنها ارائه نشده است. بطور مثال، «راهبری» در اینجا مفهومی بسیار کشدار است؛ آنقدر کشدار که اگر قرار باشد تفسیر موسع از آن صورت بگیرد، حتی ممکن است فردی بدون آنکه خودش بداند، مصداق آن تلقی شود.مرکز پژوهشهای مجلس، مثل هر نهاد علمی و اندیشکدهای دیگر، اساساً برای این ایجاد شده که پژوهش کند، سیاستها را ارزیابی کند و درباره طرحها و لوایح به نمایندگان پیشنهاد و نظر کارشناسی بدهد. اما اگر ارائه یک پیشنهاد سیاستی به مجلس، بالقوه بتواند مشمول چنین مجازاتهایی شود، خود مرکز پژوهشها هم باید پیش از هر گزارش کارشناسی، نگران این باشد که مبادا یکی از پژوهشگرانش روزی از منظر این قانون «تحت راهبری» یک مؤسسه غیرایرانی تشخیص داده شود و پیشنهادش نیز مصداق یکی از عناوین گسترده این ماده تلقی شود.بنابراین میتوان گفت که به دلیل بکارگیری عبارات مبهم و تفسیرپذیر در متن مصوب مجلس، چنین متنی میتواند علیه مراکز علمی و پژوهشی از جمله مرکز پژوهشهای مجلس نیط بکار رود و بدین ترتیب نمایندگان، خودشان علیه نهاد مجلس مصوبهای را گذرانده باشند.@MohammadRahbari✅ @mellimazzhabi
صحبتهای موسی غنینژاد دربارهی علی شریعتی در هفتههای اخیر به موضوع داغی در شبکههای اجتماعی تبدیل شد. وی با استناد به استفادهی شریعتی از نام «پروفسور شاندل» در آثارش، وی را به شیادی علمی متهم میکند. فارغ از پاسخهایی که از زاویهی رعایت اخلاق در سخن، به وی داده شد، در اینجا ابتدا نکتهای دربارهی این موضوع طرح و سپس ادعای مهمتر غنینژاد دربارهی تأثیر شریعتی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی و کژراههای که در چنین تحلیلهایی وجود دارد بهاختصار بررسی میشود. __________👈متن کامل✅@mellimazzhabi
♨️فرصت یک ماه و نیمه دولت برای معرفی وزرای اطلاعات و دفاع به مجلس با اذن رهبریعباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس:🔹طبق اجازه ای که از رهبر معظم انقلاب اخذ شده از تاریخ ۲۹ مردادماه به مدت یک و نیم ماه دولت فرصت دارد تا وزرای پیشنهادی اطلاعات و دفاع را به مجلس شورای اسلامی معرفی کند، در این راستا ایده ای مطرح است که شرط اجتهاد برای وزیر اطلاعات ضرورت نداشته باشد.🔹این ایده با توجه به مغایرت قانونی مستلزم اصلاح قانون است که بر این اساس مقرر است دولت در این خصوص لایحه تقدیم مجلس کند./مهر✅@mellimazzhabi