کارل اشمیت در ایران؛ از مصدق و غربزدگی تا ولایت فقیه و شورای نگهبان 3/3🔹 جذابیت اشمیت در ایران نیز…
انتشار: 2026/08/08 10:08 UTCدریافت: 2026/08/09 10:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 10:05 UTC
کارل اشمیت در ایران؛ از مصدق و غربزدگی تا ولایت فقیه و شورای نگهبان 3/3🔹 جذابیت اشمیت در ایران نیز تا حد زیادی از همینجا ناشی میشود. جامعهای که بارها با انقلاب، کودتا، جنگ، بحران مشروعیت و تعلیق قواعد معمول روبهرو شده، بهسادگی میتواند با این پرسش او ارتباط برقرار کند: وقتی نظم عادی فرو میریزد، چه کسی تصمیم نهایی را میگیرد؟🔹 اما استفاده از اشمیت لزوماً به معنای تأیید او نیست. مفاهیم او میتوانند برای آشکارکردن سازوکارهای قدرت مفید باشند، بدون آنکه نتیجه بگیریم تعلیق قانون یا حذف مخالفان اقدامی مشروع است.🔹 شاید مهمترین فایده نگاه اشمیتی برای تاریخ معاصر ایران همین باشد: بهجای آنکه تنها به متن قانون، عنوان نهادها و ادعای رسمی حکومتها نگاه کنیم، بپرسیم در لحظه بحران چه کسی قدرت واقعی تصمیمگیری دارد، چه کسی مرز میان دوست و دشمن را تعیین میکند و چه کسی میتواند قانون را کنار بگذارد.🔹 جانمایه بحث این است که هرچند کارل اشمیت احتمالاً پیش از انقلاب حضور مستقیم و قابلاثباتی در اندیشه سیاسی ایران نداشت، تاریخ معاصر ایران آکنده از موقعیتهایی است که با مفاهیم او قابل تحلیلاند. از مشروطه و مصدق تا انقلاب، ولایت فقیه و شورای نگهبان، یک پرسش همچنان تکرار میشود: حاکم واقعی چه کسی است؛ آنکه در چارچوب قانون حکومت میکند یا آنکه میتواند درباره تعلیق قانون تصمیم بگیرد؟✅@mellimazzhabi


