گمگشتگی معنای توسعه؛ استقلال سیاسی بدون توانایی علمی کافی نیست 1/2آیا خرید کارخانه، تانک، هواپیما…
انتشار: 2026/08/10 04:21 UTCدریافت: 2026/08/10 13:47 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 13:47 UTC
گمگشتگی معنای توسعه؛ استقلال سیاسی بدون توانایی علمی کافی نیست 1/2آیا خرید کارخانه، تانک، هواپیما و فناوری به معنای توسعه است؟ چرا ایران با وجود تجربههای متعدد نوسازی، هنوز نتوانسته توسعه را به یک توانایی پایدار تمدنی تبدیل کند؟ کوروش مرشد در گفتوگو با احمد غلامی میگوید مشکل اصلی ما این است که معنای توسعه را گم کردهایم: توسعه را در محصولات و ظواهر آن جستوجو کردهایم، نه در علمی که امکان تولید، نگهداری و بهبود آن محصولات را فراهم میکند.🔹 مرشد استقلال سیاسی ایران را دستاوردی کمنظیر و حاصل کوشش مردم و رهبران استقلالطلب میداند؛ اما تأکید میکند که استقلال بهتنهایی هدف نهایی نیست. استقلال زمانی معنای تاریخی پیدا میکند که به تغییر آهنگ توسعه و افزایش تواناییهای علمی کشور منجر شود.🔹 منظور او از توسعه، صرفاً رشد اقتصادی یا عضویت در گروههایی مانند G20 نیست؛ بلکه از «توسعه تمدنی» سخن میگوید: اینکه یک جامعه صاحب علم شود و بتواند مانند ژاپن، جایگاه خود را در سلسلهمراتب قدرت جهانی تغییر دهد.🔹 از نگاه او، پس از موفقیت تاریخی ژاپن در جذب و بومیکردن علم غرب، شکل استعمار نیز تغییر کرد. استعمار دیگر فقط به دنبال تصرف سرزمین و استخراج منابع نبود؛ بلکه کوشید سرنوشت توسعه کشورهای ضعیفتر را نیز در اختیار بگیرد.🔹 در این شکل تازه، نظام آموزشی، ساختار اقتصادی، شیوه حکومت و مسیر صنعتیشدن کشورهای پیرامونی بهگونهای شکل میگیرد که آنها مصرفکننده فناوری باقی بمانند و نتوانند به استقلال علمی برسند.🔹 مرشد تجربه ملیشدن نفت را نمونهای مهم از پیوند استقلال و توانایی علمی میداند. هنگامی که مهندس بازرگان و همکارانش اداره پالایشگاه آبادان را پس از خروج انگلیسیها بر عهده گرفتند، مسئله فقط تولید و فروش نفت نبود؛ آنان نشان دادند ایرانیان میتوانند با جذب دانش و مهارت جدید، تأسیسات صنعتی پیچیده را خودشان اداره کنند.🔹 به تعبیر او، این تجربه حامل پیامی تمدنی برای کشورهای عقبمانده بود: میتوان دانش غرب را آموخت، آن را به کار گرفت و از وابستگی دائمی به کارشناسان خارجی خارج شد.🔹 مرشد در همین زمینه از برخورد ابراهیم گلستان با بازرگان انتقاد میکند. به نظر او، پیشداوری بخشی از روشنفکران درباره باورهای دینی بازرگان سبب شد اهمیت تمدنی کاری که در آبادان انجام میشد بهدرستی دیده نشود.🔹 او فیلم «اسرار گنج دره جنی» ابراهیم گلستان را درعینحال نقدی درخشان بر تصور حکومت پهلوی از توسعه میداند: ثروتی ناگهانی که به ساخت بناهای باشکوه، نمایشهای فرهنگی و خرید تجهیزات منجر میشود، اما چون بر بنیانی علمی و اجتماعی استوار نیست، با نخستین زلزله فرو میریزد.🔹 نمونه دیگر این توسعه ظاهری، خرید گسترده تجهیزات نظامی در دوره پهلوی دوم است. از نظر مرشد، خرید تانک چیفتن یا هواپیمای پیشرفته، بهخودیخود قدرت نظامی پایدار ایجاد نمیکند؛ زیرا کشوری که دانش ارزیابی، تعمیر، انطباق و توسعه تجهیزات را در اختیار ندارد، همچنان به فروشنده وابسته است.🔹 او با اشاره به مشکلات فنی تانکهای چیفتن میگوید کارشناسان ایرانی حتی در فرایند انتخاب و خرید تسلیحات نقش تعیینکنندهای نداشتند. در چنین شرایطی، ارتش ممکن است انبار بزرگی از سلاح داشته باشد، اما توانایی مستقلی برای شناخت و توسعه آن پیدا نمیکند.🔹 تفاوت اساسی از نظر او میان «خرید محصول علم» و «تصاحب توانایی علمی» است. میتوان با پول هواپیما، کارخانه یا خودرو خرید، اما نمیتوان با پول یکشبه صاحب دانش، سازمان و فرهنگ علمی شد.🔹 توسعه هنگامی اتفاق میافتد که جامعه بتواند دانش موجود را بفهمد، از کتاب و دانشگاه بیرون بیاورد، متناسب با نیازهای خود به کار گیرد و سپس آن را اصلاح و تکمیل کند.🔹 مرشد تواناییهای ایجادشده در برخی صنایع دفاعی و هستهای ایران را نمونهای از کاربست علم میداند. فارغ از داوری سیاسی درباره این صنایع، استدلال او این است که در این حوزهها صرفاً یک محصول آماده خریداری نشده، بلکه گروههایی شکل گرفتهاند که توانستهاند دانش موجود را جذب، سازماندهی و در جهت اهداف داخلی به کار گیرند.🔹 پرسش اصلی او این است که چرا این تجربه به بخشهای دیگر منتقل نمیشود: چرا همان جدیت علمی در خودروسازی، کشاورزی، صنعت، مدیریت و حتی خدمات تعمیر و نگهداری دیده نمیشود؟🔹 از این منظر، توسعه آمرانه نیز صرفاً بهدلیل آمرانهبودن موفق یا ناموفق نمیشود؛ معیار اصلی محتوای آن است. اگر حکومت دانشگاه و مدرسه بسازد، اما دانش را به توانایی عملی جامعه تبدیل نکند، آنچه اتفاق افتاده توسعه نیست.🔹 به تعبیر مرشد، «ما دانشگاه ساختیم، اما دانش نساختیم؛ مدرسه ساختیم، اما درس درست نکردیم.» علم در بسیاری از موارد در جزوهها، مدرکها و ساختارهای اداری محبوس مانده و نتوانسته به نیروی حل مسئله در زندگی روزمره تبدیل شود.👇🏻
پستهای تلگرام — ملی مذهبی
تحلیل «ایراناینترنشنال» و جریانهای همسو با آن نشان میدهد که با پدیدهای فراتر از یک رسانهی جهتدار یا «فیک نیوز» ساده روبرو هستیم. در حقیقت این پروژهی سیاسی «صنعت تولید رضایت برای ویرانی» بوده است. در این یادداشت تحلیلی تلاش میشود نشان داده شود که چگونه این صنعت توانسته رؤیایی را برای آیندهی موهوم بفروشد و برای مقطعی موفق هم باشد.________👈متن کامل✅ @mellimazzhabi
سید محمد خاتمی: با گذر از این مرحله سخت کار سختتر حاکمیت آغاز میشودخط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ استسید محمد خاتمی در دیدار جمعی از اصحاب رسانه گفت: با گذر از این مرحله سخت کار سخت تر حاکمیت آغاز میشود که رسیدن به تعریفی مناسب از رابطه خود با جهان و بخصوص همسایگان که دلخوریها و نگرانیهای فیمابین هم بیشتر شده است و نیز تدبیر درست در داخل برای بهبود امور و اصلاح ساختاری و رویکردی و راهبردی به نفع جامعه و مردمی که سخت در تنگنا هستند.🔸از یاد نبریم که در این سالها خط خونی که بین مردم و حکومت فاصله انداخته است، بسیار پررنگ است و نیز وضع تولید و گرانی و اقتصاد و معیشت بیکاری و... که روز به روز هم افزوده شده است، مشکلات مهمی است که با حل آنها با حضور و مشارکت خود مردم نیاز به تدبیر و راهبردهای مناسب خود را دارد که در جای خود باید در باب آن گفت و گو کرد و راه درست را پیدا کرد و پیمود./ جمارانjamaran.news/fa/tiny/news-1723178%E2%9C%85 @mellimazzhabi
افشای ابعاد جدید پرونده آقایاری؛ تبانی در تنظیم قراردادهای نفتی: پرونده ویژه ۹۰ میلیون بشکه نفتخبرگزاری ایلنا- یک مقام مطلع از پرونده تراستیهای آلوده دانهدرشت، درباره روند تحقیقات انجامشده در پرونده تراستیهای نفتی، با اشاره مستقیم به پرونده حسین آقایاری گفت:🔹مهمترین موضوعی که اکنون وجود دارد، مربوط به یک قرارداد حمل و ذخیرهسازی نفت است که در قالب دو قرارداد، بیش از ۹۰ میلیون بشکه نفت در حوزه حمل، ذخیرهسازی و فروش به طرف قرارداد داده شده که بخش عمده این قرارداد تاکنون پرداخت نشده و اگر بحثها، اختلافات و حواشی درباره عدم بازگشت منابع را بررسی کنیم، بخش مهمی از آن ناظر بر همین قرارداد است که ذینفع نهایی این قراردادها هم حسین آقایاری بوده است.🔹البته باید بگویم که عناوین این قراردادها گمراهکننده و فریبنده بوده است؛ «حمل و ذخیرهسازی» و «فروش از مخزن» عناوینی هستند که در ظاهر این تصور را ایجاد میکنند که قرار است نفت از مخزن مستقیماً به پالایشگاه چینی فروخته شود و در نتیجه واسطهای در میان نباشد.🔹اما در عمل، ساختار قرارداد به گونهای بوده که در نهایت ذینفع نهایی مجدداً یک تریدر بوده که بعدها مشخص شده که آن فرد هم آقایاری بوده و پس از آن نیز موارد متعددی از نکول در این قراردادها ایجاد شده است.🔹موضوع بسیار مهم همین است که به دلیل اینکه در این قرارداد انتخاب قیمت در اختیار خریدار بوده، عملاً اختلاف نظر درباره میزان بدهی وجود دارد و وزارت نفت ساعتها در حال برگزاری جلسه برای اصلاح قرارداد و رسیدن به یک جمعبندی درباره قیمت است.🔹متأسفانه در مدل قراردادهایی که با آقایاری بسته شده، به نحوی فرمول قیمتگذاری تعیین شده که مثلاً سه نرخ متناوب در یک ماه در نظر گرفته شده است.🔹پس از آن، خریدار نامه درخواست تخلیه را تنظیم میکند و در واقع زمان تعیین قیمت نیز با همان نامه مشخص میشود و سپس بر اساس آن سه نرخ، قیمت یک ماه تعیین میشود.🔹مشخص است که در زمان انعقاد این قرارداد، وزیر نفت چه کسی بوده و مدیرعامل شرکت نیکو در آن دوره نیز مشخص است. هرچند آقای صادقی از سمت خود برکنار شده، اما همچنان در قید حیات است و باید درباره عملکرد خود و ابهامات موجود در دوره مدیریتش پاسخگو باشد.✅ @mellimazzhabi
شلیک مجلس به پای خودش؟✍️محمد رهبریطرح مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور، امروز در مجلس تصویب شد و خیلی زود مورد توجه رسانهها قرار گرفت. فارغ از تمام نقدها و اشکالاتی که به این طرح وارد است، یکی از عجیبترین ابعاد آن این است که مجلس با تصویب چنین متنی، عملاً میتواند پای خودش را هم هدف گرفته باشد؛ چرا که یکی از نهادهایی که ممکن است در معرض شمول این مصوبه قرار بگیرد، مرکز پژوهشهای مجلس است.بر اساس ماده ۱ این طرح، مرکز پژوهشهای مجلس به دلیل استفاده از بودجه عمومی و ارائه پیشنهادهای سیاستی و تقنینی به مجلس، میتواند مشمول مجازات قرار گیرد اگر بطور ناخواسته تحت راهبری مؤسسات غیر ایرانی، پیشنهادات و توصیههای سیاستیاش بهگونهای تفسیر شود که «اعتماد مردم به نظام را مخدوش» کرده، «مشارکت در انتخابات را کاهش» داده یا «آرای مردم را به نفع گروه یا جریان خاصی جهتدهی» کرده باشد. اینها مفاهیمی بسیار کلی، مبهم و تفسیرپذیرند و در متن، معیار دقیق و قابل سنجشی برای تشخیص آنها ارائه نشده است. بطور مثال، «راهبری» در اینجا مفهومی بسیار کشدار است؛ آنقدر کشدار که اگر قرار باشد تفسیر موسع از آن صورت بگیرد، حتی ممکن است فردی بدون آنکه خودش بداند، مصداق آن تلقی شود.مرکز پژوهشهای مجلس، مثل هر نهاد علمی و اندیشکدهای دیگر، اساساً برای این ایجاد شده که پژوهش کند، سیاستها را ارزیابی کند و درباره طرحها و لوایح به نمایندگان پیشنهاد و نظر کارشناسی بدهد. اما اگر ارائه یک پیشنهاد سیاستی به مجلس، بالقوه بتواند مشمول چنین مجازاتهایی شود، خود مرکز پژوهشها هم باید پیش از هر گزارش کارشناسی، نگران این باشد که مبادا یکی از پژوهشگرانش روزی از منظر این قانون «تحت راهبری» یک مؤسسه غیرایرانی تشخیص داده شود و پیشنهادش نیز مصداق یکی از عناوین گسترده این ماده تلقی شود.بنابراین میتوان گفت که به دلیل بکارگیری عبارات مبهم و تفسیرپذیر در متن مصوب مجلس، چنین متنی میتواند علیه مراکز علمی و پژوهشی از جمله مرکز پژوهشهای مجلس نیط بکار رود و بدین ترتیب نمایندگان، خودشان علیه نهاد مجلس مصوبهای را گذرانده باشند.@MohammadRahbari✅ @mellimazzhabi
صحبتهای موسی غنینژاد دربارهی علی شریعتی در هفتههای اخیر به موضوع داغی در شبکههای اجتماعی تبدیل شد. وی با استناد به استفادهی شریعتی از نام «پروفسور شاندل» در آثارش، وی را به شیادی علمی متهم میکند. فارغ از پاسخهایی که از زاویهی رعایت اخلاق در سخن، به وی داده شد، در اینجا ابتدا نکتهای دربارهی این موضوع طرح و سپس ادعای مهمتر غنینژاد دربارهی تأثیر شریعتی بر قانون اساسی جمهوری اسلامی و کژراههای که در چنین تحلیلهایی وجود دارد بهاختصار بررسی میشود. __________👈متن کامل✅@mellimazzhabi
♨️فرصت یک ماه و نیمه دولت برای معرفی وزرای اطلاعات و دفاع به مجلس با اذن رهبریعباس گودرزی سخنگوی هیئت رئیسه مجلس:🔹طبق اجازه ای که از رهبر معظم انقلاب اخذ شده از تاریخ ۲۹ مردادماه به مدت یک و نیم ماه دولت فرصت دارد تا وزرای پیشنهادی اطلاعات و دفاع را به مجلس شورای اسلامی معرفی کند، در این راستا ایده ای مطرح است که شرط اجتهاد برای وزیر اطلاعات ضرورت نداشته باشد.🔹این ایده با توجه به مغایرت قانونی مستلزم اصلاح قانون است که بر این اساس مقرر است دولت در این خصوص لایحه تقدیم مجلس کند./مهر✅@mellimazzhabi