نصّ و اجتهاد در انديشه سياسی شيعه، دکتر حسن انصاریجلسه دوم: در اين جلسه درباره تمايز دوم نظريه امام…
انتشار: 2026/07/20 02:49 UTCدریافت: 2026/08/06 08:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 08:27 UTC
نصّ و اجتهاد در انديشه سياسی شيعه، دکتر حسن انصاریجلسه دوم: در اين جلسه درباره تمايز دوم نظريه امامت شيعی از نظريه خلافت اهل سنت سخن گفتيم. توضيح داديم چطور در حالی که نظريه خلافت خود نظريه ای اجتهاد محور قلمداد می شد اما به سطح جايگاه دينی ارتقا داده شد و حتی احکام اجتهادی خلفاء فقه اهل سنت را ساخت و جنبه دينی پيدا کرد. در حالی که شيعه با وجود اينکه امامت را امری منصوص می دانست اما با دينی جلوه دادن اجتهادات در امر سياسی اگر مستند به حجيت شرعی و منصوص نباشد مخالف بود و همين راه را برای عرفی کردن ساحت سياست باز می کرد. از نتايج اين تمايز اين بود که فقه اهل سنت عموما متکی بر اجتهادات خلفاء و صحابه بود و متکی بر دستور العمل های مقام "قدرت" خلفاء اما بعدا بدان رنگ حديث نبوی دادند در حالی که فقه شيعه چون نسبتی با قدرت مسلط نداشت نه تحت تأثير قدرت خليفگان بلکه به عنوان فقه برآمده از نصوص امام معصوم در هيئت سنت اپوزيسيون شکل گرفت. در اين چارچوب در فقه شيعه عمل فقهی بايد مستند به نص شرعی باشد و اين نص مستند است به حجيت امام معصوم. عمل سياسی اجتهادی هم ممکن است منتهی اين عمل سياسی اگر به نحوی مأذون از امامت معصوم نباشد طبق ديدگاه شيعه نبايد به عنوان امر دينی تلقی شود بلکه در چارچوب "منطقة الفراغ" است. (۱۴ جولای، ۲۰۲۶)#نص_اجتهاد_شيعه@azbarresihayetarikhihttps://sites.mit.edu/Mesbahinfo/@Mesbahinfo



