«مباحثی در سیره نگاری و سیره پیامبر اسلام (ص)، دکتر فرهاد قدوسی»چکیده:در میان مسلمانان مطالعه زندگ…
انتشار: 2026/08/19 19:01 UTCدریافت: 2026/08/20 00:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 00:25 UTC
«مباحثی در سیره نگاری و سیره پیامبر اسلام (ص)، دکتر فرهاد قدوسی»چکیده:در میان مسلمانان مطالعه زندگانی پیامبر اسلام (سیره) عمدتا با سه انگیزه انجام می شده است و می شود.۱) پیامبر اسلام تجسم عینی دین اسلام و چهره محبوب و اسوه حسنه و در نتیجه سنتشان الگوی اخلاقی و رفتاری برای همه مسلمانان محسوب می شود. ۲) قرآن مجید در طول ۲۳ سال بر پیامبر اسلام نازل شد وشناخت بهتر از زندگانی پیامبر اسلام کمک به دانستن شأن نزول آیات قرآن و در نتیجه موجب فهم بهتر آنها می شود. ۳) با توجه به شخصیت محوری پیامبر اسلام زندگانی پیامبر (ص) نقشی برجسته چه در شناختن و چه در هر گونه تاریخنگاری وقایع صدر اسلام دارد.از اینرو مسلمانان از همان قرون اولیه توجه و اهتمام فراوان به زندگانی و نگارش سیره پیامبر کردند.منتهی این سیره نگاری کاملا سر راست و آسان نبود و نبوده است. مشابه با احادیث در اخبار تاریخی هم از همان اوایل اختلافات میان فرقه ای در مورد وقوع، چیستی و اهمیت رخدادها ظهور پیدا کرد و هم بعضا روایتها از یک واقعه واجد تفاوتها و تناقضات جزیی و کلی هستند و هم تشکیک ها و تردیدهایی در راویان و منابع آنها انجام شده است که همگی در علوم مرتبط با تاریخنگاری اسلامی منعکس شده اند.سیره پژوهی در غرب (غیر مسلمانان) امری پر فراز و نشیب بوده و سابقه اولیه آن به قرون وسطی باز می گردد. اگر از چند مورد استثنایی صرفنظر کنیم مجموعه تمام سیره هایی که از زندگی پیامبر (ص) در قرون وسطی در میان غربیان نوشته شده اند همه در چارچوپ بحثهای جدلی مابین ادیانی بود که می خواستند اثبات کنند که حضرت محمد (ص) بنا بر شهادت زندگی اعمال و اقوالش نمی توانسته پیامبری راستین باشد و بنابراین کتاب وی (قرآن) مجموعه ای از اعمال تراوشات ذهنی انسانی است و اسلام در خوش بینانه ترین حالت جعل ناقصی از یهودیت و یا مسیحیت است.بررسی های علمی آکادمیک در مورد سیره پیامبر اکرم (ص) در غرب از اواسط قرن نوزدهم آغاز شد. این پژوهشهای آکادمیک غربی دو دوره مهم را پشت سر گذاشته است. نخست دوره اعتماد کلی نسبت به منابع تاریخی و حدیثی اسلامی و دوره دوم، دوره تشکیک گسترده در اصالت تاریخی منابع تاریخی و حدیثی اسلامی. در این دوره دوم که اوج آن در ربع آخر قرن بیستم بود توجه و تاکید مطالعات عمدتا بر بررسی منابع غیر اسلامی (سریانی، یونانی، ارمنی،...) و منابع فیزیکی مثل کتیبه ها، سنگ نبشته ها و شواهد سکه شناختی قرار گرفت. به نظر می آید از دهه دوم قرن بیست و یکم ما وارد مرحله ای جدید از تحقیقات آکادمیک غربی در باب سیره شده ایم که رهیافت عمومی رهیافت میانه ای بین اعتماد و شکاکیت گسترده نسبت به منابع اسلامی و رجوع و استفاده همراه با نقد آنها، همزمان با استفاده و مقایسه با دیگر منابع غیر اسلامی و فیزیکی است.در این مجموعه جلسات به تاریخ مطالعات و نوشته های مربوط به زندگانی و شخصیت پیامبر اسلام در غرب از قرون وسطی تا عصر حاصر، قرآن، منابع فیزیکی ( کتیبه ها، سکه ها، سنگنوشته ها)، بررسی منابع غیر اسلامی و تاریخ صدر اسلام، و کتب سیره- مغازی پرداخته شده است. جزئیات در پایین. 👇#سیره_نگاری_پیامبر_اسلام_فرهاد_قدوسی@Mesbahinfo

