گفتوگو با مقصود فراستخواه درباره جامعه شناسی ایرانی؛جامعهشناسی ایران، پروژهای ناتمام استJuly 05,…
انتشار: 2026/07/05 10:29 UTC
گفتوگو با مقصود فراستخواه درباره جامعه شناسی ایرانی؛جامعهشناسی ایران، پروژهای ناتمام استJuly 05, 2026در ایران، صدای ایدئولوژی در رشته جامعهشناسی همیشه بلندتر بوده استقسمت دوم بهاینترتیب، آموزش جامعهشناسی از حیث مسئلهمحوری کم می آورد و توان تحلیل مستقل وآزادنۀ مشکلات واقعی زندگی مردم را چندان ندارد. دست و پایش بسته است و ذهنش ورزیده نشده تا با امور انضمامی روبهرو شود. برنامههای درسی نیز اغلب زائد و بیربطاند؛ مباحثی طوطیوار که نه با واقعیت اجتماعی و نه با زندگی روزمره پیوند دارند. دانشگاهها بهجای مراکز اندیشه، تبدیل به مدارس بزرگ و حافظهمحور شدهاند. این اکوسیستم ناکارآمد، در مجموع، مانع شعلهور شدن جامعهشناسی در ایران شده است.بنابراین، مشکل، ذهن ایرانی یا ناتوانی ذاتی او نیست؛ مشکل در نبود میدان پژوهش است. میدان علمی در ایران دشوار، سنگلاخی و پرمانع است. اما این همه مانع از جریان آب باریکه ای از جامعه شناسی ایران نمی شود، ما از نزدیک شاهد مقاومت معرفتی واخلاقی طیفی از اصحاب علوم انسانی و اجتماعی در شهرهای ایرانی هستیم، که به رغم ساختارهای بازدارنده و ضعف محیط علمی همچنان تقلاهای تفکری و علمی و ارتباطی و انتقادی دارند.در سخنان شما اشتراک جالبی میان جامعهشناسی و مسئلهی ایران وجود دارد. شما بارها از «موانع» سخن گفتید و نشان دادید که چگونه جامعهشناسی در ایران بهدلیل بسته بودن میدان علمی، نبود دانشگاه خودآیین، نبود حوزهی عمومی و سیاسیشدن مسائل اجتماعی، به یک برنامهی «متوسط» بدل شده است. به نظر میرسد «نهاد قدرت» در همهی این سطوح حضور دارد؛ از سلطهی فرمالیسم دانشگاهی گرفته تا کنترل نهادی. این وضعیت چگونه میتواند دگرگون شود؟ جامعهشناسی چگونه میتواند از نهاد قدرت رهایی یابد؟بله، وضعیت واقعاً تراژیک و غمبار است. آموزش جامعهشناسی در ایران کمجان شده است. اجتماعات علمی ضعیفاند.انجمن جامعهشناسی ایران نیز در سالهای اخیر با فشارها ومحدودیت های اشکار ونهان روبهرو بوده است. در چنین شرایطی، همانطور که اشاره کردم، جامعهشناسی در کلاس، در انجمن، و در میدان پژوهش به اسانی نمیتواند کنش علمیِ جدی داشته باشد. telegra.ph/Farasatkhah-07-05-2
پستهای تلگرام — مقصود فراستخواه
عصر یکشنبههای بخاراشانزدهمین نشست از سلسله نشستهای عصر یکشنبههای بخارا به نقد و بررسی کتاب «نظریهٔ فروپاشی» (تحلیلی جامعهشناختیـ تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران) نوشتهٔ تقی ازاد ارمکی، که از سوی نشر فراهم منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه بیست و پنجم مرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی تقی آزاد ارمکی، مقصود فراستخواه، علی جنادله، رحیم محمدی و علی دهباشی در خانهٔ کتاب دبا برگزار خواهد شد.این کتاب، تلاشی است برای پاسخ به این پرسش که چرا برخی نظمهای سیاسی، با وجود ظاهر پایدارشان، در برههای خاص دچار فروپاشی میشوند. نویسنده میکوشد مفهوم فروپاشی را از مفاهیمی مانند شکست، انحطاط یا عقبماندگی تفکیک کند و منطق مستقل آن را آشکار سازد. در بخش نظری کتاب، مجموعهای از رویکردهای کلاسیک و معاصر بررسی میشود؛ از ابن خلدون تا توکویل و اسکاچپل. در ادامه، این چارچوب در تحلیل سه نمونهٔ مهم از تاریخ ایران به کار گرفته میشود: ساسانیان، خوارزمشاهیان و دوران صفوی. تقی آزاد ارمکی (زادهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۳۶ در ارمکِ کاشان) جامعهشناس، نویسنده و استادتمامِ دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران است. او از برجستهترین جامعهشناسان ایرانی است که در طرح پیمایش جهانی با رونالد اینگلهارت همکاری داشت.میدان نیاوران، خیابان پورابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانهٔ کتاب دباکتابفروشی مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی(دبا)www.debabookhouse.ir
نشست: زندگی اجتماعی،امید،آینده و نقش ما در ساختن فردای بهتربا میزبانی انجمن ادبی، هنری و فرهنگی فرهیختگانزمان: ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ساعت: ۱۷:۰۰مکان: تبریز- اول خیابان پاستور قدیم- سالن خانه سلامت
*توجه 🌺🌺🌺 توجه🌺🌺🌺دیالوگ عمومی در خصوص بحرانهای اجتماعی امروزی و بحران هویت با شرکت و حضور دکتر مقصود فراستخواهساعت ۱۷:۳۰ الی ۱۹:۳۰ روز یکشنبه مورخ ۱۸ مرداد ماه ۱۴۰۵آدرس :تبریز، قونقاباشی ، اولین کوچه بطرف منجم ، معروف به کوچه مشاور، پلاک ۶ ، ائل ائوی
پوشه دیداری سخنرانی مقصود فراستخواه در مراسم بزرگداشت یکصدوبیستمین سالگرد نهضت مشروطه ایران، نهضت مشروطه؛قانون و آزادیزمان: چهارشنبه ۱۴ مردادمکان:تالار پتروشیمی تبریز
گزارش تصویری همایش سالگرد مشروطیت- تبریز ۱۴۰۵/۵/۱۴گزارش تصویری همایش سالگرد مشروطیت- تبریز ۱۴۰۵/۵/۱۴
