در مناقشه اخیر میان آمریکا و ایران، واشنگتن در تحمیل یک راهکار نهایی ناکام ماندمناقشه اخیر میان ایا…
انتشار: 2026/07/16 15:36 UTC
در مناقشه اخیر میان آمریکا و ایران، واشنگتن در تحمیل یک راهکار نهایی ناکام ماندمناقشه اخیر میان ایالات متحده و ایران، بحثها پیرامون حدود قدرت نظامی در دستیابی به اهداف سیاسی را دوباره داغ کرده است. پس از ماهها حملات متقابل و اعمال فشارهای اقتصادی، واشنگتن در تحمیل یک راهکار نهایی ناکام ماند.تحلیلگران بر این باورند که این مناقشه آشکار ساخته است مدیریت بحران در خاورمیانه دیگر تنها بر بازدارندگی نظامی استوار نیست، بلکه اکنون نیازمند پیگیری همزمان مسیرهای گفتوگو و میانجیگری است؛ بهویژه در مواجهه با بحرانهایی که بر امنیت منطقه، جریانهای تجارت جهانی و بازارهای انرژی تأثیر میگذارند. از این رو، مفهوم میانجی منطقهای اهمیت فزایندهای مییابد؛ نه به این دلیل که میانجی قدرت تحمیل راهحلها را دارد، بلکه به این خاطر که مجراهایی را فراهم میکند که مانع از قطع ارتباط میان طرفهای متخاصم در حساسترین مراحل میشود. سابقه طولانی اقلیم کُردستان در مدیریت توازنهای پیچیده ناشی از جغرافیا و سیاستتحلیلگران خاطرنشان میکنند که تجربه اقلیم کُردستان در حفظ روابط با طرفهای مقابل، آن را برای ایفای این نقش در موقعیت مناسبی قرار میدهد؛ بهویژه با توجه به سابقه طولانی این منطقه در مدیریت توازنهای پیچیدهای که ناشی از جغرافیا و سیاست است. جغرافیای کُردستان، یکی از حساسترین مناطق جهان از منظر ژئوپلیتیکجغرافیای کُردستان، همواره به عنوان منشأ چالشها نگریسته شده است، اما تحلیلگران بر این باورند که این جغرافیا میتواند به منبعی برای اعمال نفوذ نیز بدل شود. این منطقه در کانون تلاقی ایران، ترکیه، عراق و سوریه واقع شده است؛ کشورهایی که در مجموع، یکی از حساسترین مناطق جهان از منظر ژئوپلیتیک را تشکیل میدهند.از منظر تاریخی، این موقعیت جغرافیایی منطقه را در معرض مناقشات مکرر قرار داده، اما در عین حال تجربهای گسترده در مدیریت روابط با قدرتهای رقیب برای آن به ارمغان آورده است؛ واقعیتی که امروزه در توانایی این منطقه برای تعامل با طرفهایی که بهندرت در چارچوبی واحد گرد هم میآیند، مشهود است. اقلیم کُردستان، بستری برای گفتوگو و نه عرصهای برای مناقشهناظران بر این باورند که جغرافیا بهتنهایی عامل ایجاد نفوذ نیست، بلکه فرصتی را در اختیار کسانی قرار میدهد که شیوه بهرهبرداری مؤثر از آن را میدانند؛ در همین راستا، اقلیم کُردستان میکوشد با معرفی خود بهعنوان بستری برای گفتوگو و نه عرصهای برای مناقشه از این مزیت بهره گیرد. در واقع، کُردستان میانجیای بالقوه در خاورمیانهای پرتلاطم خواهد بود.تحلیلگران معتقدند بحث در مورد نقش اقلیم را نمیتوان از بحران گستردهتری که نظم بینالمللی با آن مواجه است جدا کرد. جهان، شاهد کاهش تدریجی ظرفیت نهادهای بینالمللی برای مدیریتِ مناقشات است که با تشدید رقابت بین قدرتهای بزرگ و کاهش اعتماد به قوانینی که از زمان جنگ جهانی دوم زیربنای روابط بینالملل بودهاند، همزمان شده است.جنگ در اوکراین، تشدید تنشها در خاورمیانه و اختلافات درون شورای امنیت، دشواری دستیابی به اجماع بینالمللی در مورد مسائل مهم را آشکار میکند. این وضعیت، جستجوی چارچوبهای مدیریت بحران انعطافپذیرتر را که در آن بازیگران منطقهای نقش مهمتری ایفا میکنند، پیش میبرد.تحلیلگران معتقدند که این تغییر به نهادهایی که روابط متعادلی با طرفهای مختلف دارند، فضای مانور بیشتری میدهد، حتی اگر فاقد به رسمیت شناخته شدن کامل بینالمللی باشند که کشورهای مستقل از آن برخوردارند. برتری نظامی به طور خودکار به موفقیت سیاسی منجر نمیشودتجربیات اخیر از افغانستان و عراق گرفته تا جنگ با ایران، نشان میدهد که برتری نظامی به طور خودکار به موفقیت سیاسی منجر نمیشود. اعمال قدرت نظامی یا اعمال تحریمهای اقتصادی لزوماً منجر به ایجاد یک نظم سیاسی پایدار یا دستیابی به صلح پایدار نمیشود.تحلیلگران معتقدند که مشکل اساسی در بسیاری از بحرانهای معاصر، در هم آمیختن موفقیت نظامی با موفقیت سیاسی نهفته است. در حالیکه عملیات نظامی ممکن است واقعیت جدیدی را در صحنه ایجاد کند، اما به خودی خود نمیتواند مشروعیت یا اجماع پایدار ایجاد کند. به همین دلیل، نیاز فزایندهای به میانجیهایی وجود دارد که بتوانند طرفهای مورد مناقشه را گرد هم بیاورند، نه اینکه صرفاً از طریق ابزارهای بازدارندگی، درگیری را مدیریت کنند. ادامە👇➖➖➖➖➖➖🌅میدیای سەربەرزی@midyayserberzi


