کسی برای دوشیزه بِلَندیش دسته گل ارکیده نفرستاد – جیمز هادلی چِیسمقدمه اول: وقتی ذهن تمرکز نداشته ب…

بخش سرطان - الکساندر سولژنیتسینبدتر از همه بخش سرطان «شماره سیزده» بود. پاول نیکلایویچ روسانف هیچ گاه آدمی خرافاتی نبود و نمی‌توانست باشد، اما وقتی پای کارت پذیرشش نوشتند «بخش سیزده» قلبش یکباره فرو ریخت. مسئولین بیمارستان باید ابتکار را از خود نشان می‌دادند که از شماره سیزده برای مشخص کردن بخش‌هایی مثل ارتوپدی یا زایمان استفاده کنند نه بخش سرطان. (پاراگراف اول داستان)داستان با ورود روسانف به بخش سرطان بیمارستانی در یکی از جمهوری‌های حاشیه‌ای در اتحاد جماهیر شوروی آغاز می‌شود. دکتر معالج به او اطمینان داده است غده‌ی روی گلویش که روز به روز در حال رشد است ارتباطی با سرطان ندارد اما دستور بستری شدن او در بخش سرطان را می‌دهد. در این بخش 9 تخت وجود دارد که کفاف همه بیماران را نمی‌دهد بطوریکه دو بیمار که یکی از آنها وضع وخیمی دارد در پاگرد بستری شده‌اند و عده زیادی نیز در نوبت ورود هستند. روسانف که پُستی سیاسی دارد با سفارش توانسته خارج از نوبت به بخش سرطان وارد شود. نگاه او به بیماران دیگر و حتی پزشکان، به مقتضای کارش نگاهی از بالا به پایین است. در میان بیماران شخصی به نام گوستوکلوتف حضور دارد که تقریباً پررنگ‌ترین نقش را در این داستان حجیم دارد. این جوان سی‌وچندساله یک تبعیدی دائمی است که تجربه حضور چند ساله در اردوگاه‌های کار اجباری را هم دارد.زمان داستان مصادف است با ایام دومین سالگرد مرگ استالین. تمام افراد دیوان عالی قضایی عوض شده‌اند و حتی زمزمه تغییرات معنادار و گسترده‌تر شنیده می‌شود؛ امری که حسابی روسانف را ترسانده است... این داستان حجیم بارقه‌هایی از آن ادبیات وزین قرن نوزدهم روسیه را از خود نشان می‌دهد؛ ضمن اینکه در فرازی از داستان به این مسئله می‌پردازد که چرا نویسندگان میانه قرن بیستم شوروی دیگر به آن پایه و مایه قدرتمند نیستند! در ادامه مطلب به برخی نکات و برش‌ها و برداشت‌ها خواهم پرداخت.hosseinkarlos.blogsky.com/1405/05/13/post…

بازی سفید – یون فوسهفردی بدون نام، بدون اینکه مقصد خاصی را مد نظر داشته باشد پشت فرمان ماشین خود می‌نشیند و رانندگی می‌کند؛ در دوراهی اول به چپ می‌پیچد و در بعدی به راست، و همین‌طور تصادفی ادامه می‌دهد تا در نهایت شب‌هنگام وارد جاده متروکه‌ای در جنگل می‌شود و ماشینش در جایی دور از هر آدمیزادی، در گل گیر می‌کند و راه پس و پیش ندارد. این فرد از اتومبیل خود بیرون می‌آید و در جنگل تاریک، درحالی‌که برف سپیدی از آسمان باریدن گرفته به راه خود ادامه می‌دهد و...تمهیدات شخصیت اصلی داستان با کمی ساده‌سازی تقریباً کنایه از زندگی ما آدمیان در این دنیاست. مسیری را از میان هزاران هزار مسیر ممکن، انتخاب می‌کنیم و پیش می‌رویم (یا انتخابانده و به پیش رانده می‌شویم!). این تصمیم‌گیری‌ها (چه به اراده آزاد معتقد باشیم و چه نباشیم) ادامه می‌یابد اما در نهایت این مسیر در جایی ناتمام می‌ماند. گاهی بهانه ناتمام ماندن، گیر کردن ماشین در گل است و گاهی گیر کردن لخته در رگ! به تعداد آدمیان، بهانه برای ناتمام ماندن موجود است! به نظر می‌رسد اگر در آن شرایط فرصتی دست بدهد، حتی کسری از ثانیه، در آن لحظات نگاهی به پشت سر انداخته و مسیری که آمده‌ایم را مرور خواهیم کرد و ناخودآگاه با کنکاش در گذشته به دغدغه‌های وجودی ذهن خود معطوف می‌شویم. در نهایت می‌توان گفت که انسان در مواجهه با مرگ، با تنهایی مطلق خود در این دنیا روبرو می‌شود. در ادامه مطلب به برداشت‌ها و برش‌هایی از داستان خواهم پرداخت.hosseinkarlos.blogsky.com/1405/04/26/post…

شب هزار و یکم – بهرام بیضایی«شب هزار و یکم» نماشنامه‌ای در سه پرده است؛ در پرده‌ی اول محوریت با شهرناز و ارنواز است و کاری که آنها در طول هزار شب کرده‌اند و هزار جوان را نجات داده‌اند و حال، شب هزار و یکم از راه رسیده است که شب پایانی حکومت ضحاک است. حکایت پرده‌ی دوم در قرن سوم و دوران خلفای عباسی جریان دارد، جایی که فردی عجمی به همراه همسر و خواهرش از ری برای تظلم‌خواهی به بغداد آمده است و در آنجا با پیشنهاد ترجمه‌ی هزار افسان به عربی روبرو می‌شود و او هزار شب بر این امر زمان گذاشته و حال در شب هزار و یکم، خود و خانواده‌اش مزد این تلاش را می‌گیرند! در این پرده نیز محور اصلی داستان دو زن همراه این عجمی (خورزاد و ماهک) هستند. پرده‌ی سوم در دوران قاجار جریان دارد و روشنک زنی است که در کودکی شاهد به آتش کشیده شدن مکتب‌خانه‌ای بوده است که در آن مادرش به دخترکان، خواندن و نوشتن می‌آموخته است. او پس از گذشت چند سال به عقد فردی درآمده که در آن حادثه به تحریک ملایان، میاندار ماجرا بوده است (میرخان). روشنک و خواهر کوچکترش رخسان، حال پس از گذشت هزار شب، میرخان را با حقایقی روبرو می‌کنند که ...  در هر سه پرده، قدرت قابل تأمل روایت و هنر قصه‌گویی به چشم می‌خورد؛ اینکه چگونه کلمات و قصه‌ها، می‌توانند افکار و احساسات را دگرگون کنند. قصه در اینجا ابزاری برای بقا، رهایی و رستگاری است. یکی از شخصیت‌های عرب در پرده دوم به طعنه می‌گوید که عجم نجات خود را از دل قصه می‌جوید، اما کلیت این سه پرده نشان می‌دهد این ما هستیم که از این هنر غافل شده‌ایم. ‌«شب هزار و یکم» از این حیث یک اقتباس ساده از داستان‌های کهن نیست و می‌توان گفت بیشتر یک تأمل عمیق در باب قدرت هنر، اهمیت روایت، و در کنار آن جایگاه زن در تاریخ و اسطوره است. در ادامه مطلب بیشتر به برداشت‌ها و برش‌هایی از این اثر خواهم پرداخت.hosseinkarlos.blogsky.com/1405/03/29/post…