🔺تاراج دوباره تاریخ در جیرفت🖋#سمیه_خدیشی🔸میراثباشی؛ برای بسیاری از مردم جنوب کرمان، تصاویر گوداله…
انتشار: 2026/08/05 06:15 UTCدریافت: 2026/08/06 05:02 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 05:02 UTC
🔺تاراج دوباره تاریخ در جیرفت🖋#سمیه_خدیشی🔸میراثباشی؛ برای بسیاری از مردم جنوب کرمان، تصاویر گودالهای عمیقی که این روزها در برخی محوطههای تاریخی جیرفت دیده میشود، یادآور روزهای تلخ اوایل دهه ۸۰ است؛ روزهایی که خبر کشف تمدن جیرفت، همزمان با هجوم گسترده قاچاقچیان آثار تاریخی به منطقه منتشر شد و بخش قابل توجهی از آثار ارزشمند، پیش از مطالعه علمی، از کشور خارج شد.🔸اکنون نیز گزارشها از تکرار همان الگو حکایت دارد؛ حفاریهای شبانه، تخریب لایههای باستانی و جستوجوی اشیای تاریخی در محوطههایی که هر متر از خاک آنها میتواند بخشی از تاریخ ناشناخته ایران را در خود جای داده باشد.🔸ورود فرمانداری و مسدودسازی گودالها در پی انتشار گزارشهایی درباره حفاریهای غیرمجاز، «روحبخش بیگزاده»، فرماندار جیرفت از شناسایی محلهای حفاری و مسدودسازی گودالهای ایجادشده خبر میدهد. به گفته او، با همکاری بخشداری، نیروی انتظامی و یگان حفاظت میراث فرهنگی، گودالهای ایجادشده توسط حفاران غیرمجاز پر شده تا امکان ادامه فعالیت و سوءاستفاده دوباره از این محلها از بین برود. فرماندار جیرفت در گفتوگو با «پیام ما» همچنین میگوید نیروی انتظامی در کنار یگان حفاظت، روند شناسایی و برخورد با عوامل این حفاریها را دنبال میکند. اما پرسش اصلی اینجاست که چگونه حفاران توانستهاند پیش از مداخله دستگاههای مسئول، بخشهایی از محوطه را تخریب کنند؟❗️حفاران مسلح و یگان حفاظت با امکانات محدود🔸 بر اساس اطلاعات یک منبع مطلع، زمانی که نیروهای یگان حفاظت از ماجرا باخبر شدند، بخش قابل توجهی از عملیات حفاری انجام شده بود و دهها نفر در محدوده بستر رودخانه مشغول حفاری بودند. این منبع میگوید حفاران غیرمجاز معمولاً بهصورت گروهی فعالیت میکنند و بسیاری از آنها مسلح هستند؛ موضوعی که نزدیک شدن نیروهای یگان حفاظت را بدون پشتیبانی نیروهای انتظامی و امنیتی دشوار میکند. همین مسئله پیشتر نیز خود را نشان داده بود. اوایل فروردین امسال، یکی از نیروهای یگان حفاظت میراث فرهنگی جیرفت هنگام گشتزنی و مواجهه با حفاران غیرمجاز، هدف تیراندازی قرار گرفت و از ناحیه پا بهشدت مجروح شد؛ اتفاقی که بار دیگر مخاطرات مأموریت نیروهای حفاظت را آشکار کرد.❗️جان محافظان میراث در خطر است 🔸فرماندار جیرفت نیز با اشاره به همین حادثه، بر ضرورت بازنگری در حمایتهای قانونی از نیروهای یگان حفاظت تأکید میکند.بیگزاده میگوید مأموران یگان حفاظت بهدلیل ماهیت مأموریتهای خود با خطرات جدی مواجه هستند، اما قوانین موجود متناسب با این مخاطرات نیست. به گفته او، حتی پس از مجروح شدن مأمور یگان حفاظت در درگیری با حفاران غیرمجاز، امکان معرفی او بهعنوان جانباز فراهم نشد. این موضوع مطالبه قدیمی فعالان میراث فرهنگی را دوباره پررنگ کرده است؛ اینکه یگان حفاظت، متناسب با مسئولیت و خطراتی که بر عهده دارد، از حمایتهای قانونی، بیمهای و قضایی بیشتری برخوردار شود./کرمان نوkermaneno.ir/k/142486instagram.com/miras_…
پستهای تلگرام — میراث باشی
بیست و یکمین نشست ایکوم و کافه موزه تایپبا عنوان کافه، موزه و رسانهبا حضور اصحاب رسانهیکشنبه ۲۵ امرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۸ تا ۲۰کافه موزه تایپورود برای عموم آزاد و رایگان است.instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
☑️ به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ 🔶 آیین بزرگداشت زندهیاد علی حاتمی برگزار میشود🔹انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، آیین بزرگداشت مقام فرهنگی و هنری زندهیاد علی حاتمی،فیلمنامهنویس، کارگردان و چهرههای ماندگار سینمای ایران را یکشنبه ۲۵ مردادماه برگزار میکند.🔹در این رویداد که ساعت ۱۶ برگزار خواهد شد، سید محمد بهشتی مدیرعامل اسبق بنیاد سینمایی فارابی، داریوش مؤدبیان نویسنده، مترجم و کارگردان سینما، رائد فریدزاده رئیس سازمان امور سینمایی و سمعی بصری، مهدی دادگو تهیه کننده سینما و محمود شالویی درباره زندگی، آثار و جایگاه فرهنگی و هنری علی حاتمی سخن خواهند گفت.🌐 موزه سینمای ایران در فضای مجازی instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
🔸در شرایطی که معاونت تخصصی صنایعدستی ماههاست بدون معاون تخصصی اداره می شود و ترکیب برخی شوراهای راهبردی وزارتخانه با پرسشهای جدی دربارۀ میزان حضور و نقش متخصصان حوزههای باستانشناسی، معماری، موزهداری، مرمت، هنرهای سنتی و دیگر رشتههای مرتبط مواجه است، انتظار میرود دولت نسبت به تقویت جایگاه تخصص و کارشناسی در این وزارتخانه توجه ویژه نشان دهد.🔸وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی پیش از هر چیزی نهادی تخصصی برای شناخت، حفاظت، پژوهش، معرفی و توسعه پایدار میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری ایران است. 🔸انتصاب مدیران در این مجموعه نیز باید متناسب با همین ماهیت و برپایه تخصص، تجربه و شناخت از ماموریتهای آن صورت گیرد. فرصتهای موجود برای حفاظت و اعتلای میراث فرهنگی، هنرهای سنتی، گردشگری و صنایعدستی کشور محدود و ارزشمند است. ضروری است این فرصتها با تصمیمهای کارشناسی، برنامهریزی بلند مدت و بهرهگیری از ظرفیت متخصصان کشور حفظ و تقویت شوند. 🔸جامعۀ باستانشناسی ایران از مسئولان دولت و وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی میخواهد روند انتقال اموال فرهنگی و جابهجایی مرکز هنرهای سنتی را متوقف کرده و پیش از هرگونه اقدام، موضوع را با حضور کارشناسان مستقل، متخصصان مرتبط و نهادهای علمی و حرفهای مورد ارزیابی قرار دهند. همچنین انتظار میرود دلایل، مستندات فنی و مطالعات کارشناسی مرتبط با چنین تصمیمهایی بهصورت شفاف در اختیار جامعۀ تخصصی و افکار عمومی قرار گیرد.جامعۀ باستانشناسی ایرانinstagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
🔺مخالفت جامعۀ باستانشناسی ایران با انتقال اموال فرهنگی و جابهجایی مرکز هنرهای سنتی🔸در خبرها آمده است که وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در همفکری با شماری از مدیران این وزارتخانه، تصمیمهایی در خصوص انتقال اموال فرهنگی به بیرون از ساختمان ارگ آزادی و جابهجایی مرکز هنرهای سنتی اتخاذ کرده است؛ تصمیمهایی که با توجه به جایگاه و اهمیت این مرکز ، نگرانیهای جدی در میان کارشناسان و متخصصان حوزۀ میراث فرهنگی ایجاد کرده است.🔸مرکز هنرهای سنتی، وابسته به پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، یکی از مهمترین نهادهای کشور در زمینه تولید، آموزش، پژوهش و انتقال دانش هنرهای سنتی است. انتقال اموال و جابهجایی این مرکز با استناد به ضرورت حفاظت بهتر و ارتقاء شرایط نگهداری و مستندنگاری مطرح شده است. مدارک و گزارش های منتشرشده در خبرگزاریهای داخلی نشان میدهد که متأسفانه قائممقام وزیر و معاونت میراثفرهنگی، مدیرکل حوزۀ وزارتی و مدیرکل موزهها در روند این تصمیم زیانبار و پرمخاطره نقش مستقیم داشتهاند.❗️وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در حال حاضر با مجموعهای از مسائل و چالشهای اساسی مواجه است: 🔸انتصاب مدیران فاقد تخصص مرتبط در برخی حوزهها، کمبود منابع مالی، تخریب بناها و بافتهای تاریخی، تعرض و غارت محوطههای باستانی، مرمتهای غیراصولی و زیانبار، شرایط نامناسب برخی موزهها و پایگاههای ملی و جهانی، ورشکستگی و تعطیلی شماری از مراکز گردشگری، رهاشدگی و عدم حمایت از هنرهای سنتی و صنایعدستی، قطع روابط و همکاریهای پژوهشی بینالمللی و دهها چالش دیگر. انتظار میرود ظرفیت مدیریتی وزارتخانه بیش از هر چیز بر حل این مسائل بنیادی و انجام ماموریتهای اصلی و قانونی آن متمرکز شود و از اقداماتی که ممکن است خود به ایجاد مشکلات تازه منجر شوند، پرهیز شود. 🔸تصمیم به انتقال اموال فرهنگی و جابهجایی پژوهشکدۀ هنرهای سنتی در دولت چهاردهم، ناگزیر تجربه انتقال بخشهایی از این وزارتخانه به شیراز و اصفهان در دولت دهم را به یاد میآورد؛ تجربهای که پیامدهای آن برای بخشهایی از میراثفرهنگی و صنایعدستی کشور همچنان محل بحث و نقد کارشناسی است . 🔸تصمیم کنونی نیز با مخالفت و اعتراض شماری از کارشناسان و تشکلهای تخصصی مواجه شده است. متأسفانه، بیتوجهی به خواست کارشناسان ، رویهای است که در دو سال گذشته در این وزارتخانه تشدید شده است. 🔸ضرورت اصلاح ساختارها و بهبود شرایط موجود بر ما پوشیده نیست و جامعه باستان شناسی ایران نیز بر آن تأکید دارد؛ با این حال، شرط نخست هرگونه اصلاح، بهرهگیری از مدیران و کارشناسان متخصص، برخورداری از برنامه روشن، شناخت دقیق چالشها و ارائۀ راهحلهای کارشناسی و قابل ارزیابی است. بدون طی چنین فرایندی، تصمیمهایی از این دست ممکن است نه تنها به حل مسائل موجود منجر نشوند، بلکه مشکلات جدیدی نیز پدید آورند. 🔸مجموعۀ سعدآباد و شرایط حفاظتی مخازن و فضاهای آن برای متخصصان و کارشناسان این حوزه، امری ناشناخته نیست که بتوان در پوشش ارتقاء و بهبود شرایط حفاظتی اموال فرهنگی، چنین طرحی را توجیه کرد. از سوی دیگر، کمبود فضا در مخازن و گنجینههای موزۀ ملّی ایران نیز مسئلهای شناخته شده است که سالها مورد توجه کارشناسان و مدیران موزه بوده است. 🔸در چنین شرایطی، انتقال اموال از یک فضای دارای مشکل به فضایی که خود با محدودیتهای جدی روبهروست، بیش از آنکه راه حلی پایدار باشد، میتوان به مشکلات عدیده بیشتری منجر شود. از این روی، استناد به ارتقای شرایط حفاظتی، نیازمند ارائه مستندات فنی، ارزیابیهای کارشناسی و توضیح شفاف دربارۀ مزایایی محل جدید است. 🔸همچنین نباید تجربه انتقال پژوهشگاه میراث فرهنگی، مرکز اسناد و کتابخانه به شیراز و معاونت صنایعدستی به اصفهان در دولت دهم را از یاد برد؛ اقدامی که در آن زمان با استناد به سیاست تمرکززدایی از تهران و کاهش مخاطرات طبیعی صورت گرفت، اما پیامدهای اجرایی و نهادی آن همچنان در حافظۀ جامعۀ تخصصی کشور باقیمانده است. تکرار چنین تصمیمهایی، بدون ارزیابی دقیق تجربههای گذشته و انتشار مطالعات کارشناسی، میتواند هزینههای جبران ناپذیری برای ساختارهای علمی و تخصصی میراث فرهنگی کشور در پی داشته باشد. 🔸جامعۀ باستانشناسی ایران، با تأکید بر ضرورت اصلاح وزارتخانه و تغییر رویۀ آن در راستای انجام تکالیف و مأموریتهای قانونی، مخالفت خود را با اقدامات نسنجیده و پرمخاطرهای چون انتقال اموال فرهنگی و جابهجایی مرکز هنرهای سنتی اعلام میدارد و خواهان توجه ویژۀ دولت و رسیدگی نهادهای نظارتی به روند تصمیمگیری و مدیریت در این وزارتخانه است.
🔺ماکو در آزمون جنگ؛ از مسیر عبور تا مقصد ماندن‼️جنگ تقاضای سفر را محتاطتر کرده، اما مسئله ماکو فقط امنیت نیست؛ چالش اصلی، تبدیل جریان مسافر م رزی به اقامت، مصرف و درآمد گردشگری است.🖋#مریم_اطیابی🔸میراثباشی:مهمترین دارایی ماکو فقط جاذبههای گردشگری نیست؛ جریان مسافر است. مسافرانی که از مسیر بازرگان به ترکیه رفتوآمد میکنند، یک بازار بالقوه بزرگ برای گردشگری منطقهاند. حتی اگر درصد کوچکی از این افراد، به جای عبور، چند ساعت یا یک شب در ماکو بمانند و از جاذبهها، رستورانها، مراکز خرید و خدمات محلی استفاده کنند، اثر اقتصادی آن میتواند قابلتوجه باشد.🔸ماکو از نظر ظرفیت گردشگری دست خالی نیست. موقعیت مرزی، طبیعت کوهستانی، آثار تاریخی و فرهنگی و بیش از ۱۳۰ جاذبه گردشگری، امکان شکلگیری یک مقصد متنوع را فراهم کرده است. «گردشگری ترکیبی» نیز میتواند همین ظرفیتها را به هم پیوند دهد؛ ترکیبی از طبیعت، تاریخ، فرهنگ، خرید، غذا و سفرهای منطقهای.🔸اما مرز در شرایط جنگی دو چهره دارد. در شرایط عادی، مرز یک مزیت است؛ در شرایط بحران، میتواند به عامل بازدارنده تبدیل شود. گردشگر پیش از آنکه بپرسد «ماکو چه جاذبهای دارد؟» ممکن است بپرسد: «آیا سفر به یک منطقه مرزی امن است؟» حتی اگر امنیت واقعی مقصد مناسب باشد، ادراک خطر میتواند تقاضا را کاهش دهد. برای گردشگر خارجی نیز محدودیت یا اختلال احتمالی در تردد مرزی، یک عامل مهم در تصمیمگیری است.🔸مسئولان منطقه در سال ۱۴۰۵ نیز از تأثیر شرایط جنگی بر تعویق یا لغو بخشی از برنامههای گردشگری سخن گفتهاند. بنابراین در کوتاهمدت، مسئله اصلی ماکو بیش از کمبود جاذبه، کاهش تقاضا ناشی از ادراک ریسک است.🔸اما این تمام ماجرا نیست. تجربه امسال نشان داده که جنگ به معنای توقف کامل سفر نیست. ماکو در نوروز و تعطیلات چندروزه همچنان میزبان گردشگران بوده و جریان مسافر در مرز بازرگان نیز ادامه داشته است.حتی در شرایط فعلی، مرز بازرگان همچنان جریانهای بینالمللی و زائران خارجی دارد. برای نمونه، در تابستان ۱۴۰۵ هزاران زائر خارجی از این مرز عبور کردهاند. 🔸بنابراین پرسش این نیست که «آیا مسافر وجود دارد؟» پرسش این است که چرا بخشی از این مسافران فقط عبور میکنند و نمیمانند؟🔸پاسخ را باید در ضعف زنجیره گردشگری جستوجو کرد. سالهاست ماکو برای بسیاری از مسافران بیشتر یک مسیر عبور به سمت ترکیه بوده تا یک مقصد برای ماندن. جاذبه وجود دارد، اما جاذبه بهتنهایی محصول گردشگری نیست. گردشگر باید بتواند بهسادگی مسیر بازدید، اقامت، غذا، تفریح، خرید و خدمات مورد نیاز خود را پیدا کند.🔸کاهش قدرت خرید هم مسئله دیگری است. در شرایط تورمی، سفرهای چندروزه میتوانند جای خود را به سفرهای کوتاهتر و کمهزینهتر بدهند. این تغییر رفتار باید در سیاستگذاری دیده شود، نه اینکه منتظر بازگشت بازار به شرایط گذشته بمانیم.🔸راهکار ماکو در این مقطع، لزوماً ساخت پروژههای بزرگ جدید نیست؛ ساخت زنجیره گردشگری است. یکپارچهکردن جاذبهها، حملونقل، اقامت، غذا، راهنمای محلی، رویداد و فروش محصولات بومی باید در اولویت قرار گیرد. برای مسافر عبوری هم باید محصول مشخص طراحی شود؛ از تور چندساعته تا بسته یکشب اقامت و بازدید.🔸از سویی باید به این نکته توجه داشت که گردشگر محتاط در شرایط جنگ لزوماً گردشگر حذفشده نیست؛ او مقصدی را انتخاب میکند که سفر در آن ساده، قابل پیشبینی و قابل اعتماد باشد. از همین رو، اطلاعرسانی روزآمد درباره وضعیت جادهها، مراکز اقامتی، جاذبههای فعال، شرایط مرزی و خدمات اضطراری فقط یک اقدام تبلیغاتی نیست؛ بخشی از مدیریت اعتماد گردشگر است.🔸در کنار همه اینها، مسئله مدیریت دوگانه و ضرورت هماهنگی میان منطقه آزاد و دستگاههای متولی میراث فرهنگی و گردشگری استان همچنان پابرجاست. گردشگری در بحران بیش از همیشه به یک فرماندهی هماهنگ و تصمیمگیری سریع نیاز دارد.🔸جنگ برای گردشگری ماکو همزمان تهدید تقاضا و آزمون ظرفیت مدیریتی منطقه است. اگر پاسخ، انتظار برای پایان بحران باشد، جریان مسافر همچنان از ماکو عبور خواهد کرد. اما اگر منطقه بتواند از همین امروز برای مسافر محتاط، دلیل کافی برای توقف ایجاد کند، ماکو میتواند از یک «مسیر عبور» به یک «مقصد ماندن» تبدیل شود.instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
❗️آلودگی نفتی در سواحل قشم مهار شد🔺۹۰هزار مترمربع از دريای جنوب نفتی شد🔸آنچه در حادثه نشت لكه نفتی تحت تاثير قرار ميگيرد، كل اكوسيستم جنوب و آبهاي استان هرمزگان است. جنگلهاي حرا كه از مهمترين زيستبومهاي ساحلي قشم و محل زيست و تكثير گونههاي مختلف آبزي و پرندگان محسوب ميشود نيز از اين حادثه تاثير گرفته و طبق ويديوها و عكسهايي كه از استان هرمزگان و جنگل حرا ديده ميشود، آلودگي نفتي به اين زيستبوم ساحلي نيز رسيده است. 🔸 همزمان با آلودگي سواحل قشم، نشت نفت از نفتكش «كارولين بزنگي» نيز به سواحل عمان رسيده است. مقامهاي عمان در ۱۹ مرداد (۱۰ آگوست)، وسعت لكه نفتي را حدود ۳۹۰ كيلومتر مربع اعلام كردند، اما تصاوير ماهوارهاي بررسي شده توسط رويترز در ۲۱ مرداد (۱۲ آگوست) از گسترش لكه به بيش از ۲ هزار كيلومتر مربع حكايت داشت. منطقه حفاظت شده دريايي حلانيات و سواحل نزديك راس مدركه و جزيره مصيره در معرض خطر قرار دارند. 🔸اين نفتكش پيش از رسيدن به آبهاي عمان، در هشتم ژوئن در نزديكي سواحل يمن دچار حادثه شد؛ منابع دريايي از احتمال وقوع انفجار خبر دادهاند، اما علت حادثه و احتمال حمله همچنان مشخص نيست و تاكنون هيچ طرفي مسووليت آن را نپذيرفته است. سازمان بينالمللي دريانوردي نيز وضعيت كشتي و آلودگي را زيرنظر دارد. 🔸از سوي ديگر، به ادعاي سايت تانكر تركرز به نظر ميرسد آلودگي جزيره قشم ناشي از حمله به كشتي فلهبر «مينويان پايونير» (Minoan Pioneer) در آبهاي عمان در ۱۲مرداد (۳آگوست) باشد. كشتياي كه پيشتر در نزديكي تنگه هرمز هدف قرار گرفته بود. تانكر تركرز گفته است مواد نفتي نشت كرده از اين كشتي پس از عبور از تنگه هرمز، به سمت آبهاي ايران حركت كرده و به سواحل جنوبي قشم رسيدهاند. «مينوان پايونير» روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ در حدود ۲۰ مايل دريايي شمالشرقي «خصب» در استان مسندم عمان هدف يك پرتابه قرار گرفت. 🔸اين كشتي فلهبر با پرچم ليبريا و مديريت يك شركت يوناني، پس از اصابت دچار آتشسوزي و خاموشي كامل موتورخانه شد. يكي از خدمه آن نيز مفقود شده است. تانكر تركرز اين حمله را به ايران نسبت داده و برخي شركتهاي امنيت دريايي نيز گفتهاند حملات پيشين در اين محدوده از سوي نيروهاي ايراني انجام شدهاند. مقامات ايران دخالت در اين حمله را تاييد نكردهاند. تصاوير ماهوارهاي گرفته شده دو روز پس از حمله، لكههاي نفتي را در اطراف كشتي آسيبديده نشان ميدادند. يك گزارش تخصصي همان زمان اعلام كرده بود كه به دليل محدوديت وضوح تصاوير، تعيين قطعي منشا همه لكههاي مشاهده شده ممكن نيست./اعتمادetemadnewspaper.ir/fa/Main/Detail/251324/…