صحیفه سومين مرجع در تراث اهـل بيت(ع)(بخش دوم)رویکرد مستشرقان به دعاویلیام چیتیک یکی از اسلامشناسان…
انتشار: 2026/08/09 18:37 UTCدریافت: 2026/08/12 01:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/12 01:00 UTC
صحیفه سومين مرجع در تراث اهـل بيت(ع)(بخش دوم)رویکرد مستشرقان به دعاویلیام چیتیک یکی از اسلامشناسان بزرگ غربی است کـه تاکنون مـطالعات زیادی دربارۀ عرفان اسلامی انجام داده است. از جمله کارهای مهم وی ترجمه صحیفه سجادیه از زبان عربی به زبان انگلیسی است.او مقالهای را در مقدمۀ ترجمه انگلیسی صحیفه سجادیه نگاشته است. چیتیک مینویسد: چنانکه امامان شیعه در طـول قرون تأکید کردهاند، توحید، پیام جوهری قرآن است. صحیفۀ سجادیه نیز نمونه برجسته و ویژهای است از وجه عـلمی این پیام جوهری. روش صحیفه با بیان عقلی صرف متفاوت است.آوردن صفات مثبت انسانی و اقرار بر خدای یگانه موضوع اصـلی صحیفه است.ضرورت چاپ نسخه برگردان آنپیشینۀ تصحیح متون از یک منظر به زمان رواج تألیف و کتابت و شیوه های املاء و عرض دادن مطلب به استاد و مقابله نسخه ها با یکدیگر برمی گردد تا زمانی که مثلاً حمدالله مستوفی برای تحصیل یک شاهنامه صحیح آن را با پنجاه نسخه مقابله می کند و عبداللطیف عباسی هم ۵۰ نسخه مثنوی را بکار می گیرد. اما تصحیح فنی و حرفه ای توسط علامه محمد قزوینی در ایران شروع می شود. تا این زمان طبق آماری که از متون چاپی در ایران بدست آمده، حدود ۱۲ هزار متن اعم از کتاب مفصل چندجلدی و رساله های کوتاه چند صفحه ای در ایران منتشر شده که می توان گفت ۹۰ درصد این آمار مربوط به پس از انقلاب اسلامی در ایران دانست که خود نهضتی ستایش برانگیز است. مؤسسۀ پژوهشی میراث مکتوب افتخار داشته و دارد که در این ۲۲ سال از زمان تأسیس تاکنون قریب ۳۰۰ عنوان (و ۳۵۰ جلد) از متون کهن را منتشر کرده است. اما اکنون در عصر دیجیتال و امکان دسترسی های آسان و سریع به منابع از یک سو و گرانی کاغذ و عدم اقبال عمومی به کتاب و دهها علل دیگر، شمارگان کتاب تقلیل یافته و گرایش ناشران به افزایش تعدد و تکثر عناوین بیشتر شده است. یکی از روشهای افزایش این تنوع و تعدد عناوین، تمایل به انتشار آثار نفیس به صورت نسخه برگردان یا چاپ فاکسیمیله است که بیشتر با مراکز علمی خارج از کشور مانند مرکز مطالعات جهان دانشگاه برلین، مؤسسۀ مطالعات اسماعیلیه، مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسهCNRS و و برخی مراکز داخل و اخیراً این اثر شریف با همکاری مؤسسۀ ریحانة الرسول جناب آقای کاظمینی که نسخه هم از ذخایر این گنجینۀ فاخر هست، موفق به انجام آن شده ایم. ما این همکاری را به فال نیک می گیریم و امیدواریم حسن مطلعی باشد برای همکاریهای سالانه.فواید چاپ عکسیدربارۀ اهمیت چاپ آثار فاخر به صورت عکسی هم چند نکته قابل ذکر است. انتشار عکس از اصل نسخه دارای فواید متعددی است که نباید از آن غافل بود. فواید نسخه شناسی برای پژوهشگران حوزه نسخه شناسی و فهرست نویسی، فواید زبان شناسی، سبک شناسی، گونه شناسی، شناخت سیر تحول ساختار واژگان، بعضاً مشکول بودن واژگان کهن، فراهم شدن امکان داوری در مورد خوانش کلمات توسط دیگران، امکان شناخت میزان تصرف کاتبان، امکان داوری بهتر در مورد تصاویر، نقاشیها، تذهیبها و آرایه های هنری نسخه و شناخت بهتر ارتباط آنها با متن، فراهم شدن امکان بیشتر برای مصححان و علاقه مندان برای ارائه تصحیح های متعدد با مراجعه به اصل سند، داوری در مورد خط مؤلف یا نسخه ای که به عرض مؤلف رسانده شده، امکان دسترسی صحیح به یادداشتها، حواشی، مهرها و نیز دانستن شکل دست به دست گشتن نسخه ها و انتقال آنها، امکان شناخت ساقطات نسخه یا جابجایی اوراق در شیرازه بندیها و دهها سودمندی دیگر که در این نوع رویکرد در انتشار آثار می توان برشمرد و بنده در مقاله ای که در شماره ۵۴ آینه میراث منتشر کرده ام به تفصیل در این باره با ذکر شواهد و مستندات به آن پرداخته ام.یادداشتی از دکتر اکبر ایرانیمدیرعامل موسسه میراث مکتوبمشاهده و خرید چاپ عکسیکهنترین نسخهٔ صحیفهٔ سجّادیّه📱 کانال تلگرامی میراث مکتوب: t.me/mirasmaktoob%F0%9F%9B%8D فروشگاه میراث مکتوب:🌐 mirasmaktoob.net/%F0%9F%94%97 گروه حامیان میراث مکتوب:mirasmaktoob.net/hamian/

