شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۲سال ۱۳۲۷ش، پس از اخذ دیپلم متفرقه، وارد دانشکدهی معقول و منقو…
انتشار: 2026/06/27 17:52 UTCدریافت: 2026/08/15 03:08 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:08 UTC
شهید آیةالله سید محمد حسینی بهشتی / ۲سال ۱۳۲۷ش، پس از اخذ دیپلم متفرقه، وارد دانشکدهی معقول و منقول دانشگاه تهران شد و سال ۱۳۳۰ش، لیسانس گرفت. سالهای ١٣٣٥ تا ١٣٣٨ش نیز دورهی دکترا را در دانشگاه تهران گذراند. بر زبان انگلیسی تسلط کامل یافت و در دبیرستانهای قم به تدریس آن پرداخت. در مجلات «مکتب اسلام» و «مکتب تشیع» مقاله مینوشت و در جلسات «گفتار ماه» سخنرانی میکرد.از ابتدای تحصیلات حوزوی، به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی اسلام، توجه خاص و بر عدم جدایی دین از سیاست، اعتقاد راسخ داشت. از کسانی بود که اعتقاد داشتند، اسلام توانمندی ادارهی جامعه را به بهترین شکل داراست. برپایی حکومت اسلامی در جامعهی ایران از مهمترین آرزوهایش بود. استخراج ابعاد فقهی نظام اسلامی و راهکارهای عملی تحقق این آرزو نیز، دغدغهی دیرینهی فکریاش را تشکیل میداد. جهت اصلی تلاشهای زندگیاش را، این آرزو و دغدغه شکل داد. شرکت پرشور در تظاهرات سالهای ۱۳۲۹ و ۱۳۳۰ش نهضت ملی نفت و سخنرانی در اعتصابات تیر سال ۱۳۳۱ش اصفهان، اولین تلاشهای سیاسیاش بود.از آخرین سالهای دههی بیست شمسی، با برخی فضلای همفکر خود، طرح پژوهشی گستردهای را در اطراف مبانی نظری حکومت اسلامی آغاز کرد. مشکل اصلی نهضت اسلامی را «کمبود کادرهای ساخته شده» میدانست. لذا از اولین سالهای دههی سی شمسی، در صدد برآمد تا بخش عمدهی وقت و انرژیاش را، صرف کار فرهنگی به منظور جذب، تعلیم و تربیت جوانان کند. دبیرستان «دین و دانش» را در سال ۱۳۳۳ش و مدرسهی دینی «حقانی» را در سال ۱۳۳۹ش، به همین منظور در قم تأسیس کرد. اواخر دههی سی شمسی، با همفکری برخی دوستانش چون امام موسی صدر، جهت اصلاح نظام آموزشی حوزه و روزآمد ساختن آن، طرحی نو در انداخت. برنامهی آموزشی مدرسهی حقانی و برخی مدارس مشابه را بر همین اساس پیریزی کرد. همان سالها، «کانون دانشآموزان قم» نیز را با آیةالله دکتر محمد مفتح راه انداخت تا پیوند میان دانشآموز، طلبه، دانشجو و فعالان فرهنگی را تقویت کند. اینها، اولین گامها در راستای وحدت حوزه و دانشگاه بود.سال ١٣٤٢ش، در پی فشارهای ساواک، اجباراً قم را ترک و به تهران هجرت کرد. آنجا نیز کار فرهنگی جذب تعلیم و تربیت جوانان را پی گرفت. از جمله با همکاری حججالاسلاموالمسلمين سید رضا برقعی، دکتر علی گلزاده غفوری، دکتر محمدجواد باهنر و استاد رضا روزبـه، بـه بازنویسی کتابهای تعلیمات دینی همت گمارد.
