صلح در قرآننقدی علمی و صریح بر بیانات آیت الله خاتمیآنچه در فضای مجازی به آیت الله سید احمد خاتمی،…
انتشار: 2026/08/14 12:41 UTCدریافت: 2026/08/16 20:41 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/16 20:41 UTC
صلح در قرآننقدی علمی و صریح بر بیانات آیت الله خاتمیآنچه در فضای مجازی به آیت الله سید احمد خاتمی، نسبت داده شده، این است که صلح در قرآن را ناظر به اختلافات خانوادگی دانسته و آن را بیارتباط با جنگ و مناسبات میان طرفهای متخاصم تلقی کردهاند. اگر این نقل، بیان شخص ایشان باشد، باید با صراحت علمی گفت: این برداشت با نصوص روشن قرآن، کاربردهای قرآنی مفهوم صلح و شواهد مسلم تاریخ صدر اسلام سازگار نیست. مسئله صرفاً اختلاف در ذوق یا سلیقه تفسیری نیست؛ سخن بر سر آن است که نباید یک مفهوم عام قرآنی را با استناد به یک مصداق، از معنای گسترده و واقعی آن تهی کرد.در قرآن، صلح و اصلاح به خانواده اختصاص ندارد. آری، سوره نساء از اصلاح میان زن و شوهر سخن میگوید؛ اما قرآن در سوره انفال صریحتر از آن میفرماید: وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ؛ اگر طرف مقابل به صلح گرایش یافت، تو نیز به آن گرایش کن. سیاق آیه درباره مواجهه با دشمن و طرف متخاصم است. اینجا دیگر جایی برای حمل مفهوم صلح به اختلافات خانوادگی باقی نمیماند. در سوره حجرات نیز درباره نزاع دو گروه اجتماعی فرمان میدهد: فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا و پس از دفع تجاوز، دوباره به اصلاح عادلانه فرمان میدهد. بنابراین، تقلیل صلح قرآنی به خانواده، با ساختار و صریح آیات قرآن قابل دفاع نیست.اما حدیبیه حجت تاریخی و قرآنی قاطعتری است. پیمانی میان پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و مشرکان مکه، در متن یک منازعه نظامی، منعقد شد و به توقف جنگ انجامید؛ و قرآن درباره همین حادثه فرمود: إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا. آیا میتوان صلح را از جنگ بیگانه دانست، در حالی که یکی از مهمترین پیمانهای صلح در تاریخ نبوی، در بطن یک خصومت نظامی رخ داده و خداوند نتیجه آن را فتح مبین نامیده است؟حدیبیه به روشنی نشان داد که هر آتشبسی شکست نیست و هر جنگی پیروزی نیست. آنچه در نگاه برخی در آن روز عقبنشینی مینمود، در افق قرآنی فتح بود و در تاریخ، زمینهساز گسترش دعوت و فتح مکه شد. صلح حکیمانه، اگر بر مدار عزت، عقل و مصلحت باشد، نه نفی مقاومت است و نه تسلیم؛ بلکه میتواند خود بخشی از تدبیر پیروزی باشد.از این مهمتر، قرآن را نباید تابع اقتضائات جریانهای سیاسی کرد. نباید ابتدا موضع سیاسی را تعیین کرد و سپس برای آن از آیات قرآن شاهد تراشید. این تفسیر قرآن نیست؛ تحمیل رأی بر قرآن است. قرآن باید معیار سنجش و اصلاح سیاست باشد، نه ابزار توجیه سیاست.اگر روزی صلح مطلوب شد، آیات جهاد را نمیتوان حذف کرد؛ و اگر روزی جنگ مطلوب شد، آیات صلح را نمیتوان به حاشیه راند. شأن عالم دینی آن است که رأی خود را با قرآن بسنجد، نه قرآن را با رأی خود.ازاینرو، اگر مراد این باشد که صلح در قرآن صرفاً به اختلافات خانوادگی مربوط است و با جنگ و مناسبات میان طرفهای متخاصم ارتباطی ندارد، این سخن از نظر قرآنی قابل دفاع نیست. یک آیه برای رد آن کافی است: وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا؛ و یک واقعه تاریخی برای پایان دادن به این ادعا بسنده است: صلح حدیبیه که قرآن آن را فتح مبین نامید.فتأمّل؛ قرآن را باید آنگونه که هست فهمید، نه آنگونه که سیاست روز اقتضا میکند. قرآن میزان سیاست است، نه سیاست میزان قرآن؛ و هرگاه رأی سیاسی بر نص قرآنی مقدم شود، دیگر از تفسیر وحی سخن نمیگوییم، بلکه از توجیه رأی خویش با زبان وحی سخن گفتهایم.✍🏻 امیری سوادکوهی #نجوای_قلم💎 @Najvaye_Qalam
پستهای تلگرام — کانال رسمی حامد رضا معاونیان
:🔻در مملکتی که پدرِ سه کودک خردسال، بهخاطر سرقت سه بسته کوچک بادام به ۱۰ ماه حبس و ۴۰ ضربه شلاق محکوم میشود، اما غارتگران بیتالمال با عنوان «تراستی» ۱۱۰ میلیارد دلار را بالا میکشند و راستراست میگردند و به ریش ملت میخندند، سخن گفتن از عدالت، چیزی جز توهین به شعور مردم نیست
هیسسسس ⚠️ذکر و یاد موعود ممنوع ⛔️اگر روایات را مطالعه کنید از قدیم الایام و حتی از زمان انبیاء پیشین توجه دادن دلها به سمت #موعود توسط پادشاهان ستمگر ممنوع اعلام شدهتا جایی که مومنین و منتظرین مجبور بودند برای صحبت از موعود به بیابان و صحرا بروند (کمال الدین جلد ۱ باب ۶ في غیبة موسی)وَ نَهَاهُمْ عَنِ الْإِخْبَارِ بِهِ وَ السُّؤَالِ عَنْهُپس تعجب نکنید اگر برخی شما را از دعای فرج منع می کنندیا اگر زیاد از #منجی و موعود حرف می زنید به شما برچسب می زنند...اللهم عجل لولیک الفرج
یومالبیعة؛ قرینهای روشن بر زمان هجوم به خانه وحیدر مسئله زمان هجوم به خانه حضرت صدیقه طاهره سلاماللهعلیها، گاه گفته میشود که این حادثه را نمیتوان به روزهای نخست پس از شهادت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله نسبت داد. اما این ادعا با مجموعه قرائن تاریخی سازگار نیست.نخست، زمان بیعت است. ابنکثیر، پس از نقل روایت ابوسعید خدری، سند آن را صحیح محفوظ دانسته و تصریح میکند: مبايعة علي بن أبي طالب إما في أول يوم أو في اليوم الثاني من الوفاة؛ یعنی بیعت امیرالمؤمنین علیهالسلام در روز نخست یا روز دوم پس از شهادت پیامبر واقع شده است. البدایة والنهایة، ج۵، ص۲۷۰.ابن حجر نیز در فتح الباری از تصحیح ابن حبان و دیگران درباره بیعت علی علیهالسلام فی أول الأمر یاد میکند.اکنون این قرینه را کنار گزارش شهرستانی از ابراهیم نظام قرار دهید: إنّ عمر ضرب بطن فاطمة يوم البيعة حتى ألقت الجنين من بطنها...؛ یعنی حادثه ضرب حضرت زهرا سلاماللهعلیها و سقط جنین، صریحاً به روز بیعت نسبت داده شده است. الملل والنحل، ج۱، ص۵۹.حاصل جمع این دو گزارش روشن است: اگر بیعت در روز اول یا دوم پس از شهادت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله بوده و حادثه نیز یومالبیعة خوانده شده است، اصلِ پیوند زمانی هجوم با روزهای نخست، یک قرینه تاریخی جدی دارد.افزون بر این، گزارشهای تاریخیِ مربوط به تهدید خانه حضرت زهرا سلاماللهعلیها نیز این حادثه را در متن وقایع پس از سقیفه و مطالبه بیعت از امیرالمؤمنین علیهالسلام قرار میدهند. بنابراین، برای جدا کردن هجوم از این مقطع و انتقال آن به چندین روز یا هفته بعد، دلیل مستقل تاریخی لازم است؛ نه صرف احتمال.البته ممکن است کسی احتمال تعدد مراجعات یا هجومها را مطرح کند؛ این احتمال به خودی خود محال نیست، اما احتمال تعدد حوادث، دلیل تأخیر حادثه نخست نیست. همچنین اختلاف درباره بیعت دوم پس از شش ماه را نباید با بیعت نخست در آغاز امر خلط کرد؛ وجود بیعت دوم، زمان بیعت نخست را از میان نمیبرد.از سوی دیگر، اختلاف روایات درباره مدت حیات حضرت زهرا سلاماللهعلیها ــ مانند هفتاد و پنج یا نود و پنج روز ــ مربوط به تاریخ شهادت حضرت است و نباید با زمان آغاز هجوم خلط شود.قاعده روشن تحقیق تاریخی این است: نبودن تاریخ تقویمیِ دقیق، مساوی با نبودن چارچوب زمانی نیست؛ و ضعف یا اختلاف یک نقل نیز دلیل اثبات نقیض آن نیست.پس سخن علمی و منصفانه این است:مجموع قرائن، هجوم را در بستر نخستین بحران پس از شهادت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله و در پیوند با مسئله بیعت قرار میدهد؛ و آنکس که میخواهد هجوم را به روزها یا هفتههای بعد منتقل کند، باید برای این فاصله، دلیل تاریخی مشخص ارائه کند.محسنیه، از این منظر، صرفاً یک عنوان تقویمی نیست؛ یادآور مظلومیت خانه وحی در همان بحرانی است که پس از شهادت رسول خدا صلیاللهعلیهوآله و در کشاکش مسئله بیعت پدید آمد.اگر بیعت در آغازین روزهای پس از شهادت پیامبر بوده و حادثه در نقل تاریخیِ صریح یومالبیعة نامیده شده است، برای تأخیر هجوم باید دلیل آورد؛ نه برای نسبت آن به همان بستر تاریخی.این، ادعای صرفِ عاطفه نیست؛ استدلالی استوار بر قرائن تاریخی است. افزون بر آن، مرجعیت شیعه، عزاداری و سوگواری بر حضرت محسن علیهالسلام در روزهای نخست ربیعالاول را از «أفضل القُرُبات» دانسته است؛ و این خود قرینهای درخور تأمل بر قدمت و ریشهداری این سنت سوگواری در میان عالمان شیعه است. فَتَأمَّل.✍🏻 امیری سوادکوهی #نجوای_قلم💎 @Najvaye_Qalam