۲۹ خرداد؛ سالروز خلع ید از شرکت نفت انگلیس در ایران گرامی بادبیست‌ونهم خرداد ۱۳۳۰ یکی از مهم‌ترین ر…

۲۹ خرداد؛ سالروز خلع ید از شرکت نفت انگلیس در ایران گرامی بادبیست‌ونهم خرداد ۱۳۳۰ یکی از مهم‌ترین روزهای تاریخ معاصر ایران است؛ روزی که پس از نیم قرن سلطه شرکت نفت انگلیس، پرچم ایران بر فراز تأسیسات نفتی آبادان برافراشته شد و اداره صنعت نفت کشور به دست ایرانیان افتاد.مهندس مهدی بازرگان در خاطرات خود از آن روز تاریخی روایت می‌کند که در جلسات هیأت خلع ید، برخی اعضا نگران بودند که شرکت نفت انگلیس از تحویل تأسیسات خودداری کند و اجرای قانون ملی شدن نفت با شکست روبه‌رو شود. در این میان، حسین مکی پیشنهاد کرد که هیأت خلع ید بدون تعلل وارد عمل شود و شخصاً اداره امور را در دست بگیرد. با وجود تردید برخی اعضا، سرانجام این پیشنهاد پذیرفته شد.صبح روز ۲۹ خرداد، اعضای هیأت خلع ید از فرمانداری خرمشهر به سوی دفتر مرکزی شرکت نفت حرکت کردند. در پیشاپیش جمعیت، قرآن، آینه و پرچم ایران قرار داشت و دسته موزیک نیروی دریایی نیز آنان را همراهی می‌کرد. هرچه کاروان پیش می‌رفت، مردم بیشتری به آن می‌پیوستند.پس از ورود به ساختمان مرکزی شرکت، تابلوی «شرکت ملی نفت ایران ـ هیأت خلع ید» بر سردر ساختمان نصب شد. کارکنان انگلیسی از پشت پنجره‌ها با شگفتی این صحنه را تماشا می‌کردند. اعضای هیأت سپس به دفتر مدیر انگلیسی شرکت، مستر دریک، رفتند. این بار اما برخلاف دیدارهای گذشته، بازرگان به پیشنهاد حسین مکی پشت میز مدیرعامل نشست. دریک که غافلگیر شده بود، لحظاتی سکوت کرد، کلاهش را برداشت و دفتر را ترک کرد؛ بی‌آنکه سخنی بگوید. به این ترتیب، خلع ید از شرکت نفت انگلیس عملاً انجام شد.دولت دکتر محمد مصدق بلافاصله اعلام کرد که تمامی کارکنان ایرانی و انگلیسی می‌توانند در سمت‌های خود باقی بمانند، اما از این پس باید خود را کارمند شرکت ملی نفت ایران بدانند. هم‌زمان برای اداره صنعت نفت نیز برنامه‌ریزی شده بود؛ متخصصان ایرانی مسئولیت بخش‌های مختلف را بر عهده گرفتند و برای تأمین هزینه‌های جاری نیز درآمدهای گمرک خرمشهر در اختیار شرکت ملی نفت قرار داده شد.خلع ید از شرکت نفت انگلیس تنها یک اقدام اقتصادی نبود؛ نمادی از اراده یک ملت برای بازپس‌گیری حق حاکمیت خود بر منابع ملی و یکی از ماندگارترین صفحات تاریخ استقلال‌خواهی ایرانیان بود.@mohammadmosaddegh