@motaeeal – "حق چِلانه مَس ""اول و آخر یار"کلام «حق چلانه مس» یکی از تکگوییها یا اشعار عرفانی عمی…
انتشار: 2026/06/30 16:10 UTC
@motaeeal – "حق چِلانه مَس ""اول و آخر یار"کلام «حق چلانه مس» یکی از تکگوییها یا اشعار عرفانی عمیق در ادبیات اهل حق (یارسان) است. این کلام معمولاً در قالبهای مذهبی و در مراسمهای آیینی خوانده میشود و حامل مفاهیم بسیار پیچیده در مورد ذات حق، تجلی او در جهان و رابطه میان خالق و مخلوق است.:«حق چلانه مس، در اهل حق و یارسان…حق چلانه مس، در میان یار و یاران…حق همان است که در هر کجا هست، و هر که هست، حق است…»(توضیح: کلمه «چلانه» در برخی گویشها و متون اشاره به حرکت، جریان یافتن یا چرخیدن دارد؛ به این معنا که حق در همه چیز جاری و در حال حرکت است.)تحلیل و معنای کلامبرای درک این کلام، باید از دیدگاه وحدت وجود به آن نگریست. در باور یارسان، خداوند (حق) از مرتبهای فراتر از درک بشر است، اما همزمان در تمام ذرات عالم تجلی یافته است.۱. مفهوم «حق چلانه مس» (جریان حق)عبارت «حق چلانه مس» را میتوان به معنای «جریان یافتن و جاری بودن حق» تفسیر کرد. همانطور که آب در رودخانه جریان دارد، “حق” نیز در تار و پود هستی در حال جریان است. این کلام میگوید که حق از عالم ما جدا نیست، بلکه در میان ما و در میان تمام امور جاری است.۲. در اهل حق و یارساناین بخش تأکید میکند که پیروان این مکتب (یاران)، به جای جستجوی حق در مکانهای دوردست یا آسمانهای دور، او را در میان خود، در قلبهای مؤمنان و در میان جمعِ یاران مییابند. در واقع، “یار” (دوست/خدا) در میان “یاران” (مؤمنان) حاضر است.۳. وحدت وجود و تجلیمعنای عمیقتر این است که:خالق و مخلوق: مرز میان خالق و مخلوق در سطح تجلی از بین میرود.حضور همیشگی: حق نه یک موجود دوردست، بلکه یک حقیقت جاری است که در هر لحظه در حال بازنمایی (تجلی) خود در جهان است.«حقیقت الهی (حق) مانند جریانی جاری است که در تمام هستی نفوذ کرده و در میان یاران و پیروان راستین، حضور دارد و در هر کجای جهان که بنگری، تجلی او را خواهی دید.»این کلام نوعی دعوت به «شهود» است؛ یعنی دعوت از انسان تا با چشم دل بنگرد و درک کند که هیچچیز از حقیقت حق جدا نیست.@motaeeal