محمد علی میرزا دولتشاه شاهزاده ای که دیده نشدفتحعلی شاه قاجار در طول عمر خود صاحب شصت پسر شد که از…
انتشار: 2026/06/24 08:42 UTC
محمد علی میرزا دولتشاه شاهزاده ای که دیده نشدفتحعلی شاه قاجار در طول عمر خود صاحب شصت پسر شد که از بین آنها در تاریخ تنها عباس میرزا کاملا شناخته شده است. اما عباس میرزا تنها پسر جنگجو و لایق دومین شاه قاجار نبود. بزرگترین پسر فتحعلی شاه قاجار شاهزاده محمد علی میرزا دولتشاه نیز چه در جنگجویی و چه در سیاست چیزی از برادر کوچک خود کم نداشت. شاهزاده بدشانس شاهزاده محمد علی میرزا دولتشاه بزرگترین پسر فتحعلی شاه قاجار در روز 15 دی ماه 1167 شمسی مصادف با 14 ژانویه 1789 میلادی در روستای نوا در نزدیکی آمل از مادری گرجی به نام زیبا چهر خانم به دنیا آمد.زمانی که این شاهزاده متولد شد پدرش فتحعلی میرزا هنوز ولیعهد آقا محمد شاه قاجار بود بود و هنوز 8 سال زمان به مرگ بنیان گذار قاجاریه باقی مانده بود، شاهزاده محمد علی میرزا در همان سال های کودکی متوجه شد هیچ شانسی برای جانشینی پدر خود ندارد چرا که مادر او قاجار نیست.هفت ماه بعد از تولد او شاهزاده عباس میرزا متولد شد و توسط آقا محمد شاه قاجار به عنوان ولیعهد ولیعهداش برگزیده شد.آغاز رقابت با برادر به دلیل همین اتفاقات شاهزاده خردسال از همان کودکی تبدیل به رقیب برادر کوچک تر خود شد و در تمام عمر سعی کرد از او پیروزی های بیشتری به دست آورد، شاهزاده خردسال 9 ساله بود که آقا محمد شاه قاجار فوت کرد و پدرش به نام فتحعلی شاه قاجار بر تخت سلطنت نشست. محمد علی میرزا از همان سن 9 سالگی آموزش های نظامی خود را آغاز کرد و بتدریج فنون نبرد با شمشیر،تیرو کمان،تیراندازی با کمان و تفنگ را نزد استادان خود آموخت. آموزش شاهزادگان قاجار تنها به فنون نظامی محدود نمی شد و بزرگت ترین پسر فتحعلی شاه علاوه بر آموختن فارسی و عربی ،اشعار حافظ و سعدی و خوش نویسی را آموخت. همچنین در همان سن کودکی درس سیاست نیز یاد گرفت.حکومت داری و نبردهای جنگی محمد علی میرزا درست در سال نخست سلطنت پدرش به عنوان حاکم فارس و یک سال بعد به عنوان حاکم قزوین انتخاب شد. فتحعلی شاه به محمد علی میرزا به عنوان پسر اولش و عباس میرزا به عنوان ولیعهد علاقه زیادی داشت و معمولا هر دو را با خود به سفرهای جنگی می برد. زمانی که محمد علی میرزا 15 ساله بود به همراه پدرش در نزدیکی قزوین مورد حمله راهزنان قرار گفت ،شجاعت او درگیری با این دزدان باعث شادی شاه قاجار شده و به پسرش یک تپانچه هدیه داد. یک سال بعد یعنی در سال 1181 در اولین سفر جنگی خود به همراه فتحعلی شاه قاجار به خراسان رفت. دومین شاه قاجار در جریان این لشکرکشی مشهد را تصرف،بقایای خاندان افشاریه را نابود کرد. شاه قاجار نادر میرزا آخرین بازمانده خاندان نادر شاه را به تهران برد و او را کشت .ظهور شایستگی های شاهزاده جوان شاهزاده محمد علی میرزا سرانجام در سال 1185 شمسی زمانی که 19 ساله بود به دستور پدرش به عنوان حاکم مناطق غربی شامل خوزستان،لرستان،کردستان و کرمانشاه انتخاب شد. در آن زمان نیمه غربی کشور اوضاع بحرانی داشت،سرکشی عشایر محلی و تحرکات عثمانی اوضاع این منطقه را خطرناک کرده بود،حاکم جوان ابتدا مالیات های سنگین را کاهش داده و با نظارت بر ماموران مالیاتی جلوی ستم به مردم مخصوصا کشاورزان را گرفت. سپس با سران طوایف کلهر،زنگنه،اردلان و سایر خاندان های مهم مناطق غربی وارد مذاکره و وفاداری آنها را به دست آورد. با امن شدن این مناطق عبور کاروان های تجاری افزایش یافته و باعث افزایش درآمد های حکومتی شد. ادامه دارد#مطالب_تاریخی#فتحعلی_شاه_قاجار#شاهزاده_محمد_علی_میرزا_دولتشاه#عباس_میرزا#خراسان#کرمانشاه#کردستان#قاجاریه#افشاریه#نادر_میرزا

