🔴 آموزش هوشمند بدون شفافیت الگوریتمی و حکمرانی اخلاقی بر دادهها پایدار نخواهد بود/ تدوین چارچوبها…
انتشار: 2026/06/26 13:59 UTC
🔴 آموزش هوشمند بدون شفافیت الگوریتمی و حکمرانی اخلاقی بر دادهها پایدار نخواهد بود/ تدوین چارچوبهای جامع حکمرانی داده، استانداردهای اخلاقی برای کاربرد هوش مصنوعی و سازوکارهای نظارتپذیر بر عملکرد الگوریتمها، ضرورتی انکارناپذیر است🔹بخش اول ⬇️ وزیر علوم، تحقیقات و فناوری با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی در حال ایجاد تحولی بنیادین در نظامهای آموزش عالی جهان است، گفت: بهرهگیری مؤثر از فناوریهای هوشمند مستلزم استقرار نظامی مبتنی بر شفافیت الگوریتمی، عدالت آموزشی، پاسخگویی، صیانت از حقوق یادگیرندگان و حکمرانی مسئولانه بر دادههاست و بدون توجه به این اصول، آموزش هوشمند با چالشهای جدی در سطح ملی و بینالمللی مواجه خواهد شد.به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر حسین سیمایی در کنفرانس نوآوریهای آموزشی در ترکیه، با اشاره به تحولات شتابان فناوریهای نوین اظهار کرد: فناوری هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه، مناسبات بشری را در ابعاد مختلف دگرگون کرده است و آموزش عالی نیز فراتر از انتقال دانش، وارد مرحلهای از تحول شده که بر بستر آموزش دیجیتال، آموزش هوشمند، عدالت آموزشی و یادگیری شخصیسازیشده استوار است.وی با بیان اینکه در این عصر پرشتاب، پداگوژی همواره باید یک گام جلوتر از فناوری حرکت کند، افزود: هیچ فناوری هوشمندی بهتنهایی قادر نخواهد بود آموزش را متحول ساخته و آینده مطلوبی برای آن رقم بزند، مگر آنکه در چارچوب اصول، ارزشها و مبانی تربیتی و آموزشی به کار گرفته شود.وزیر علوم با تأکید بر اینکه تحول آموزش مبتنی بر فناوریهای هوشمند بدون چالش نیست، تصریح کرد: هنوز مرز میان تصمیمات انسانی و عملکرد الگوریتمهای ماشینی بهصورت شفاف مشخص نشده و همین مسئله ضرورت توجه به ابعاد انسانی و اخلاقی توسعه هوش مصنوعی را دوچندان میکند.دکتر سیمایی ادامه داد: در این میان، موضوعاتی همچون مالکیت داده، حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، چالشهای مالی و زیرساختی، کاهش توان تفکر انتقادی و نادیده گرفتن تفاوتهای فرهنگی و اجتماعی، از مهمترین چالشهایی هستند که میتوانند آینده آموزش عالی را در کنار توسعه کاربردهای هوش مصنوعی بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند.وی با اشاره به اینکه اعتماد به کارآمدی نظام آموزش عالی در عصر هوش مصنوعی در گرو شفافیت دادهها و الگوریتمهاست، اظهار داشت: این شفافیت میتواند مبنای شکلگیری حکمرانی علمی در عصر فناوریهای هوشمند باشد. از همین رو تدوین چارچوبهای جامع حکمرانی داده، استانداردهای اخلاقی برای کاربرد هوش مصنوعی و سازوکارهای نظارتپذیر بر عملکرد الگوریتمها، ضرورتی انکارناپذیر است.وزیر علوم خاطرنشان کرد: آموزش عالی تنها زمانی میتواند از ظرفیتهای فناوریهای هوشمند بهصورت مؤثر بهرهمند شود که اصولی همچون شفافیت الگوریتمی، پاسخگویی، صیانت از حقوق یادگیرندگان و توجه به اقتضائات فرهنگی و اجتماعی در طراحی و استقرار این فناوریها نهادینه شود؛ اصولی که زمینهساز تقویت اعتماد اجتماعی، تسهیل بهرهگیری از آموزش هوشمند و پذیرش آن بدون ایجاد مخاطرات حکمرانی داده در سطوح ملی و بینالمللی خواهد بود.دکتر سیمایی با بیان اینکه هوش مصنوعی صرفاً مجموعهای از الگوریتمها نیست، افزود: این فناوری یک نظام اجتماعی و فرهنگی است که عمیقاً در تار و پود جوامع ریشه میدواند و به همین دلیل بهرهگیری از آن مستلزم برخورداری از یک چارچوب جامع اخلاقی، اجتماعی و حقوقی است. بر این اساس، پیچیدگیهای توسعه، استقرار و استفاده از فناوریهای هوشمند در آموزش عالی باید بهدرستی شناسایی شده و مورد توافق سیاستگذاران و دانشگاهها قرار گیرد.🖥 با ما همراه باشید🤩 @msrt_ir



