رضا نصری(حقوقدان بین المللی):ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «موشک‌ها همه‌جا بر فراز میناب در حال پرواز ب…

رضا نصری(حقوقدان بین المللی):ادعای ترامپ مبنی بر اینکه «موشک‌ها همه‌جا بر فراز میناب در حال پرواز بودند» مضحک است. مدرسه در همان روز نخست جنگ هدف قرار گرفت؛ پیش از آنکه ایران حتی یک گلوله تلافی‌جویانه شلیک کرده باشد. آسمان هرمزگان در آن صبح تنها میزبان موشک‌های یک کشور بود؛ موشک‌های آمریکایی.روزنامه نیویورک تایمز، شبکه سی‌ان‌ان، سازمان عفو بین‌الملل و چندین تحقیق مستقل همگی به این نتیجه رسیده‌اند این حمله با استفاده از موشک کروز تاماهاوک انجام شده است؛ سلاحی که ایران اساساً در اختیار ندارد. چنین موشکی برای اصابت در شعاع پنج متری هدف طراحی شده است. این موشک یک کلاس درس را با یک پایگاه نظامی اشتباه نمی‌گیرد. افزون بر این، حمله تنها یک‌بار صورت نگرفت. مدرسه سه مرتبه هدف قرار گرفت و در حمله دوم، نمازخانه‌ای مورد اصابت قرار گرفت که کودکان بازمانده برای در امان ماندن به آنجا منتقل شده بودند. هدف قرار دادن سه‌باره یک مدرسه ابتدایی دخترانه حادثه یا اشتباه نیست؛ یک روش است.زمینه سیاست‌گذاری حاکم بر این عملیات، هرگونه تردید درباره قصد و نیت عاملان آن را از میان می‌برد. در روزهای آغازین جنگ، وزیر جنگ، پیت هگست، اعلام کرد عملیات با «هیچ‌یک از قواعد درگیریِ احمقانه، هیچ باتلاق ملت‌سازی، و هیچ جنگ مبتنی بر ملاحظات سیاسیِ درست‌نمایانه» همراه نخواهد بود. او متعاقباً نیز وعده داد «نه امانی در کار خواهد بود و نه رحم و شفقتی.»پیش از نخستین حمله، او افسران ارشد بخش حقوق نظامی ارتش (JAG) را برکنار کرده بود؛ نهادی که عملاً  موانع حقوقی درون‌سازمانی ارتش آمریکا را تعیین و پیگیری می‌کند. تحقیقات الجزیره به این نتیجه رسید فرایند انتخاب هدف یا ناشی از قصور فاحش و بی‌مبالاتی شدید بوده است، یا عامدانه به‌گونه‌ای طراحی شده بود که «حداکثر شوک اجتماعی را وارد کند و حمایت عمومی از ساختار نظامی ایران را تضعیف سازد.» هر یک از این دو نتیجه‌گیری، از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مصداق جنایت جنگی است.ترامپ اکنون می‌گوید پاسخگویی درباره این موضوع «سؤالی عجیب» است. همین پاسخ، پرونده هرگونه تحقیق مستقل و مؤثر داخلی را مختومه می‌کند و راه را برای اعمال صلاحیت مراجع خارجی می‌گشاید.اصل «تکمیلی بودن» (Complementarity) در اساسنامه رم کاملاً روشن است: هرگاه یک دولت فاقد اراده برای انجام تحقیقات واقعی و صادقانه باشد، دادگاه کیفری بین‌المللی (ICC) می‌تواند وارد عمل شود. در اینجا، شواهد فقدان چنین اراده‌ای در سخنان خود رئیس‌جمهور نهفته است.فراتر از دادگاه کیفری بین‌المللی، دولت‌هایی که صلاحیت قضایی جهانی (Universal Jurisdiction) را اعمال می‌کنند ــ از جمله آلمان، بلژیک، هلند، سوئد و سایر کشورها ــ نه‌تنها اختیار، بلکه بر اساس کنوانسیون‌های ژنو تعهد دارند که نقض‌های فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه، از جمله قتل عمدی غیرنظامیان تحت حمایت، را مورد تحقیق و تعقیب قرار دهند. به‌محض صدور کیفرخواست، اشخاص نام‌برده در معرض بازداشت در هر حوزه قضاییِ همکار که وارد آن شوند قرار خواهند بود.کودکان میناب در نخستین ساعت جنگ وحشیانه‌ای کشته شدند که حتی نمی‌دانستند آغاز شده است. اصول حقوقی حاکم بر این واقعه مشخص و مستندات آن موجود است. آنچه باقی مانده، اراده جامعه بین‌المللی و دولت‌های ثالث برای ایفای تعهداتی است که خود بر عهده گرفته‌اند.asriran.com@MyAsriran