●رسوایی هشتم از علی شریعتی از پیشگامان افتضاح ننگین ۵۷علی شریعتی میگوید: «انسان شاید یک موضوع قدیم…
انتشار: 2026/08/07 18:04 UTCدریافت: 2026/08/07 19:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 19:55 UTC
●رسوایی هشتم از علی شریعتی از پیشگامان افتضاح ننگین ۵۷علی شریعتی میگوید: «انسان شاید یک موضوع قدیمی باشد و در وهلهی اول به نظر میرسد که موضوع بسیار کهنی را مطرح کردیم. در صورتی که در میان سراسر علوم و همهی پدیدههایی که در علوم انسانی مطرح میباشد، مجهولترین مسئله، انسان است.»📚علی، حقیقتی برگونهی اساطیر صفحه ۴در خصوص مجهول بودن مسئله انسان و قدیمی و کهن بودن آن در کنار هم، چند اشکال روششناختی وجود دارد.اولاً از «قدیمی بودن موضوع» نمیتوان «مجهول بودن» را نتیجه گرفتاین استدلال مغالطهآمیز است.قدیمی بودن یک مسئله، هیچ ملازمهای با ناشناخته بودن آن ندارد. برای مثال:هندسه بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت دارد یا نجوم هزاران سال قدمت دارد یا پزشکی نیز دانشی بسیار کهن است. اما هیچکس نتیجه نمیگیرد که چون این علوم قدیمیاند، پس «مجهولترین» علوم هستند.بنابراین، میان «قدمت موضوع» و «میزان شناخت» هیچ رابطه منطقی وجود ندارد.دوماً «مجهولترین» یک ادعای مطلق و اثباتنشده است. واژه «مجهولترین» یک گزاره مقایسهای است. یعنی شریعتی مدعی است: انسان از کیهان، ماده، انرژی، آگاهی، زمان، حیات، ذهن، ژنتیک، و ....ناشناختهتر است. اما او هیچ معیار، شاخص یا استدلالی برای این مقایسه ارائه نمیکند. از منظر فلسفه علم، این صرفاً یک ادعای بلاغی و انتزاعی است و نه یک گزاره علمی.سوماً خود علوم انسانی و زیستی این ادعا را نقض میکنند. اگر انسان «مجهولترین مسئله» بود، اساساً رشتههایی مانند: روانشناسی، علوم شناختی، عصبشناسی، ژنتیک و زیستشناسی تکاملی نمیتوانستند به این سطح از پیشرفت برسند. امروزه درباره ساختمان مغز، ژنوم انسان، تکامل، رفتار، زبان، حافظه و یادگیری دانش بسیار گستردهای وجود دارد. این بدان معنا نیست که انسان کاملاً شناخته شده است؛ بلکه نشان میدهد تعبیر «مجهولترین» اغراقآمیز است.چهارماً شریعتی میان «شناخت کامل» و «شناخت علمی» خلط میکند. او چنین فرض میکند: اگر از شناخت انسان کامل نیست، پس انسان مجهول است. طبعاً این نتیجهگیری نادرست است. در علم، تقریباً هیچ موضوعی شناخت کامل ندارد. حتی درباره: ماده تاریک، انرژی تاریک، منشأ آگاهی، آغاز جهان، ابهامهای فراوانی وجود دارد. در نتیجه ناقص بودن شناخت، مساوی مجهول بودن نیست.@na_ta_ma




