۱۵. حملونقل عمومی؛ پیششرط اصلاح قیمتپیش از هر اصلاح جدی قیمت سوخت باید گزینه جایگزین ایجاد شود.او…
انتشار: 2026/08/14 17:54 UTCدریافت: 2026/08/18 00:41 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 00:41 UTC
۱۵. حملونقل عمومی؛ پیششرط اصلاح قیمتپیش از هر اصلاح جدی قیمت سوخت باید گزینه جایگزین ایجاد شود.اولویت با:مترو؛اتوبوس؛اتوبوس برقی؛ون؛تاکسی برقی و هیبریدی؛حملونقل عمومی سریع؛سفر اشتراکی؛سامانههای هوشمند مدیریت سفراست.در این میان، توسعه ون و اتوبوس برای کاهش سفرهای تکسرنشین باید در اولویت قرار گیرد.۱۶. اصلاح سبد سوخت و توسعه CNGکاهش وابستگی به بنزین فقط با کاهش مصرف ممکن نیست؛ باید تنوع سبد سوخت نیز افزایش یابد.پیشنهاد میشود:ظرفیت CNG مجدداً ارزیابی و فعال شود؛خودروهای مناسب برای CNG توسعه یابند؛زیرساختسوخت رسانی تقویت شود؛سهم سوختهای جایگزین در حملونقل افزایش یابد؛برقیسازی ناوگان عمومی در اولویت قرار گیرد.هدف این است که تمام بار حملونقل کشور بر دوش بنزین نباشد.۱۷. کیفیت سوخت و بهرهوری پالایشگاههااصلاح تراز انرژی بدون توجه به کیفیت سوخت و طرف عرضه ناقص خواهد بود.پیشنهاد میشود:ظرفیت واقعی پالایشگاهها افزایش یابد؛گلوگاههای تولید بنزین برطرف شود؛کیفیت سوخت ارتقا یابد؛مصرف داخلی پالایشگاهها کاهش یابد؛طرحهای افزایش بهرهوری و تبدیل خوراک به فرآوردههای باارزش پیگیری شود.در دوره گذار، واردات باید بهعنوان پل موقت مورد استفاده قرار گیرد، نه راهکار دائمی.۱۸. ایجاد «حساب ملی اصلاح تراز انرژی»تمام منابع حاصل از اصلاح قیمت یا کاهش یارانه پنهان باید تا حد امکان قابل ردیابی باشد.اولویت هزینهکرد:۱. حمایت مستقیم خانوار؛۲. حملونقل عمومی؛۳. نوسازی ناوگان؛۴. اسقاط؛۵. بهینهسازی انرژی؛۶. خودروهای کممصرف و برقی.این شفافیت برای اعتماد عمومی حیاتی است.۱۹. طراحی «کارت انرژی شهروندی»اعتبار انرژی به جای آنکه صرفاً به مالک خودرو تعلق گیرد، به شهروند تعلق گیرد.این اعتبار میتواند برای:سوخت؛حملونقل عمومی؛یا سایر خدمات انرژیقابل استفاده باشد.در نتیجه، شهروند فاقد خودرو نیز از حمایت دولت برخوردار خواهد شد.۲۰. تشکیل ستاد اصلاح تراز انرژی حملونقلپراکندگی تصمیمگیری میان دستگاهها یکی از موانع اجرای اصلاحات است.پیشنهاد میشود ستادی با اختیار مشخص و شاخصهای قابل اندازهگیری تشکیل شود با حضور:وزارت نفت، وزارت صمت، وزارت اقتصاد، سازمان برنامه، وزارت کشور، سازمان محیطزیست، شهرداریها و سایر دستگاههای مرتبط.مأموریت ستاد:> کاهش مصرف سوخت و ناترازی، بدون انتقال غیرعادلانه هزینه اصلاح به خانوار.۲۱ . اجرای طرح در سه مرحلهمرحله اول؛ آمادهسازی شناسایی دقیق مصرف و یارانه پنهان؛شناسایی قاچاق و انحراف مصرف؛طراحی کارت انرژی؛تعیین شاخص مصرف خودرو؛اصلاح تعرفه؛آغاز واردات هدفمند؛آغاز طرح ضربتی اسقاط؛تأمین ناوگان عمومی؛توسعه CNG؛طراحی حساب ملی انرژی.مرحله دوم؛ اصلاح ساختاری توسعه رقابت؛گسترش اسقاط؛توسعه حملونقل عمومی؛افزایش سهم خودروهای کممصرف؛اعمال جریمه بر خودروهای پرمصرف؛کاهش تدریجی تعرفه خودروهای کممصرف؛اصلاح مرحلهای قیمت سوخت.مرحله سوم؛ تثبیتحرکت به سمت قیمتگذاری اقتصادی انرژی؛حذف تدریجی یارانه پنهان؛رقابتیشدن بازار خودرو؛افزایش سهم حملونقل عمومی؛کاهش پایدار مصرف بنزین؛تثبیت حمایت مستقیم از خانوار.۲۲. شاخصهای واقعی موفقیتموفقیت طرح نباید با «میزان افزایش قیمت بنزین» سنجیده شود.شاخصهای واقعی عبارتاند از:کاهش مصرف بنزین؛کاهش کسری تولید و مصرف؛کاهش واردات بنزین؛کاهش قاچاق؛کاهش متوسط مصرف خودروهای جدید؛کاهش پیمایش غیرضروری؛کاهش سفرهای تکسرنشین؛افزایش سهم حملونقل عمومی؛افزایش سهم CNG و سوختهای جایگزین؛کاهش خودروهای فرسوده؛افزایش خودروهای کممصرف و برقی؛کاهش آلودگی هوا؛کاهش سوداگری در بازار خودرو.۲۳. جمعبندیمسئله بنزین را نباید به یک سؤال تقلیل داد:«بنزین را گران کنیم یا نکنیم؟»سؤال صحیح این است:> چگونه در کوتاهترین زمان، ناترازی بنزین را کاهش دهیم و همزمان ساختار ایجادکننده این ناترازی را اصلاح کنیم؟پاسخ، یک سیاست تکمحوری نیست.باید همزمان:خودرو اصلاح شود؛پیمایش مدیریت شود؛سفر تکسرنشین کاهش یابد؛حملونقل عمومی توسعه پیدا کند؛CNG و سبد سوخت متنوع شودقاچاق کنترل شود؛کیفیت سوخت ارتقا یابد؛تولید و بهرهوری پالایشگاهی افزایش یابد؛و قیمت بنزین نیز در چارچوبی تدریجی و قابل پیشبینی اصلاح شود.آقای رئیسجمهور؛مسئله امروز کشور «گران یا ارزان بودن بنزین» نیست؛ مسئله، ساختار تولید و مصرف انرژی در حملونقل است.اگر فقط قیمت را اصلاح کنیم، ممکن است قیمت اصلاح شود اما مصرف ساختاری همچنان باقی بماند.




