📘عزیزِ قرآن، ابلیسِ حران— عشقِ یکطرفۀ قرآن به صابئین، فروپاشیِ شرطبندی پاسکال و توهمِ «صلح کل»(۵/…
انتشار: 2026/07/29 15:28 UTCویرایش: 2026/08/01 00:06 UTCدریافت: 2026/08/01 20:02 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 20:02 UTC
📘عزیزِ قرآن، ابلیسِ حران— عشقِ یکطرفۀ قرآن به صابئین، فروپاشیِ شرطبندی پاسکال و توهمِ «صلح کل»(۵/۵)✍🏻 #محمود_کریمی🎭 ۷. پندارِ مدرن دربارهٔ مدارا و پلورالیسم دینیبخش مهمی از برداشتهای معاصر دربارهٔ ادیان، ناشی از این انتظار است که مفاهیمی مانند: «پلورالیسم دینی، گفتوگوی برابر ادیان، نسبیگرایی معرفتی، پذیرش متقابل روایتهای الهیاتی» را بتوان در متنهای مقدس باستانی یافت. اما این مفاهیم عمدتاً محصول تحولات مدرناند، نه ویژگی عمومی سنتهای دینی تاریخی.📌 بسیاری از متون مقدس کهن در جهانی شکل گرفتهاند که حقیقت را امری یگانه، مطلق و در معرض تهدید میدانست. در چنین جهانی، دیگری اغلب نه یک شریک برابر در جستوجوی حقیقت، بلکه رقیبی در میدان نجات و گمراهی بود. «حران گوایتا» شاید نمونهای صریح و تند از این منطق باشد، اما ساختار کلی آن در بسیاری از سنتهای دینی قابل مشاهده است: هر سنت، داستانی دربارهٔ نور دارد؛ و همزمان داستانی دربارهٔ کسانی که مانع رسیدن انسان به نور میشوند.🎯 جمعبندی: تاریخ ادیان، تاریخ روایتهای رقیب 🔻«حران گوایتا» ما را وادار میکند چند تصور رایج را دوباره بررسی کنیم:نخست، اینکه تاریخ ادیان حرکتی خطی و تکاملی است که در نهایت به یک روایت نهایی میرسد.دوم، اینکه انتخاب دینی میتواند صرفاً یک «شرطبندی امن» میان ایمان و بیایمانی باشد؛ زیرا انسان در جهان واقعی ادیان با مجموعهای از ادعاهای متعارض مواجه است.سوم، اینکه همهٔ ادیان در نهایت پیام واحدی دارند و اختلافها فقط نتیجهٔ سوءتفاهم تاریخی است.چهارم، اینکه ادیان فقط نظامهایی برای بیان حقیقتاند، نه نظامهایی برای تعریف آلودگی، دشمنی و مرزهای روحانی.و پنجم، اینکه مدارا و پلورالیسم ارزشهایی ذاتی در همهٔ متون مقدس کهناند.🔺مطالعهٔ دقیق تاریخ ادیان نشان میدهد که سنتهای دینی، جهانهایی مستقل از معنا ساختهاند؛ جهانهایی که نه تنها دربارهٔ خدا و انسان، بلکه دربارهٔ دشمن خدا، منشأ فساد و سرنوشت نهایی تاریخ نیز داوری میکنند.🔺«حران گوایتا» از این جهت اهمیت دارد که یکی از این جهانها را با صراحتی کمنظیر به نمایش میگذارد: جهانی که در آن، دیگری صرفاً صاحب یک عقیدهٔ متفاوت نیست، بلکه بخشی از داستان کیهانیِ نور و تاریکی است. شناخت تاریخ ادیان، یعنی دیدن همین تنشها؛ نه حذف کردن آنها با ساختن تصویری آرام و یکدست از گذشته.📕اسلام و محمد در نظر مندائیان (صابئین) 📕عیسی و مسیحیت در نظر مندائیان (صابئین) 📕روشنایی در اسارت ماده📕جایگاه ابراهیم (برهیم) در آیین مندایی➖➖➖🌾 @Naqdagin