دیباچۀ ترانه خانلری بر چاپ جدید دیوان حافظدیوان خواجه شمسالدین محمد حافظ به تصحیح پدرم دکتر پروی…
انتشار: 2026/07/18 08:17 UTC
دیباچۀ ترانه خانلری بر چاپ جدید دیوان حافظدیوان خواجه شمسالدین محمد حافظ به تصحیح پدرم دکتر پرویز ناتل خانلری چند بار به چاپ رسیده است. هنگام مرگ پدر در اول شهریور ۱۳۶۹ نسخهای از چاپ دوم دیوان که انتشارات خوارزمی آن را منتشر کرده بود و پدرم بر آن حاشیهها و اصلاحاتی با خط خودش نگاشته بود روی طبقات جلوی کتابخانه به طور نمایان قرار داشت و حاکی از آن بود که تا آخرین روزهای حیات مورد استفاده و کار قرار گرفته است. ورقهای هم که نشان تبادل نظر دربارۀ نکتههایی با ناشر بوده در لابهلای صفحاتش دیده میشد. وجود این نسخه و حاشیهنویسیهای پدر را با ناشر در میان گذاشتم، ولی او چنین وانمود که از همۀ آن اصلاحات استفاده کرده است. انتشارات خوارزمی دیوان حافظ را در سال ۱۳۶۲ در دو مجلد چاپ کرد که مورد استقبال فراوان قرار گرفت و خیلی زود نایاب شد، و قرار بر آمادهکردن چاپ بعدی بود. به این منظور پدرم به بررسی دقیق آن پرداخت و با تصحیح خطاهای چاپی و در نظر گرفتن نقدها و تذکرات بعضی صاحبنظران و البته هر چه برای او قابلقبول بود یادداشتها و اصلاحیههایش را در حاشیۀ مجلّدهای آن وارد کرد؛ ولی متأسفانه ارتباط با ناشر آسان نبود. در یادداشتهای روزانهای که پدرم در آن زمان نگاشته است بارها از تلاشهای ناموفق برای تماس با ناشر یاد کرده است. این تلاشها از هفتهها به ماهها و سالها کشید. شش سال پس از فوت پدر یعنی در سال ۱۳۷۵ چاپ سوم دیوان حافظ (چاپ دوم انتشارات خوارزمی) منتشر شد. افسوس که خود او نتوانست در زمان حیات این نسخه را ببیند. ولی بر خلاف ادعای ناشر در صفحههای آغازین، حواشی و یادداشتهای مصحح در این چاپ به طور کامل مراعات نشده بود. قریب ۲۷ سال از آن تاریخ گذشت و انتشارات خوارزمی چاپ دیگری از دیوان عرضه نکرد. هنگامی که نشرنو برای چاپ جدید اظهار آمادگی نمود، به نظرم آمد که زمان آن فرا رسیده است تا همۀ مدارک و اسنادی را که در دست دارم در اختیار هیأت ویراستاران ایشان قرار بدهم تا با بررسی دقیق، اصلاحاتی را که از مصحح باقی مانده است در این چاپ اعمال نمایند. توصیف دقیق اسناد متعددی که مبنای این نشر شده است در بخش «دربارۀ این ویراست» و مقدمۀ بخش «گزارش اصلاحات» آمده است و شاهد وسعت کار و باریکبینی قابل ستایش و بیحد آن هیأت است. در اینجا لازم است از کوشش فراوانی که برای بررسی تکتک اسناد و یادداشتهای بازمانده از پدرم به کار رفته است قدردانی کنم. به این ترتیب، در این چاپ، متنِ دیوان حافظ با مراعات آخرین بازنگریهای مصحح به دوستداران شعر خواجۀ شیراز عرضه میگردد. -ترانه خانلری پاریس، بهمن ۱۴۰۴-دیوان حافظ (به تصحیح و توضیح پرویز ناتل خانلری) | نشرنو، چاپ اول ۱۴۰۵، قطع وزیری، جلد سخت، ۱۴۹۶صفحه، ۵.۵۰۰.۰۰۰تومان.ـــــــــــــــــــــــــــــــــسفارش و خرید از وبسایت نشرنو:@nashrenow | nashrenow.com
