🔵 سؤال وجواب شرعی(( حکم خرید و فروش چک ))حکم خرید و فروش چک چیست؟ آیا داخل در ربا میشود؟🌿🌿🌿🌿🌿🌿✍️ پا…
انتشار: 2026/06/19 05:34 UTC
🔵 سؤال وجواب شرعی(( حکم خرید و فروش چک ))حکم خرید و فروش چک چیست؟ آیا داخل در ربا میشود؟🌿🌿🌿🌿🌿🌿✍️ پاسخ: الحمد لله والصلاة والسلام علی سیدنا محمد وعلی آله وصحبه أجمعین، وبعد:خرید وفروش چک، حالات زیر را دارد:1-فروش چک به خود صاحب چک، با قیمت کمتر(نه بیشتر) وبصورت نقدی (نه نسیه)، جایز است وداخل در موضوع(بیع الدَّین للمَدین)[1] ميشود[2] كه نزد جمهور فقهاء از جمله مذهب ما شافعیة جایز ومشروع میباشد.[3]2- فروش چک به غیر صاحب چک، اگر بصورت نسیه فروخته شود، در چنین حالتی این معامله به إجماع علماء اسلام حرام وباطل بوده وداخل در(بیع الکالئ بالکالئ= بیع الدَّین بالدَّین) میشود.[4]3- اگر فروش چک به غیر صاحب چک، بصورت نقدی ودر مقابل پول باشد، مثلاً یک چک صد میلیونی را به قیمت 90 میلیون نقدی به شخصی غیر صاحب چک بفروشد، باز هم چنین معامله ای به إجماع علماء اسلام[5] حرام وباطل است، وتفاوتی ندارد چک را با قیمت بیشتر فروخته باشد یا کمتر یا برابر[6]، زیرا در چنین معامله ای، ربای نَسَأ یا ربای ید، واقع شده است.[7]4- واگر فروشِ چک به غیر صاحب چک باشد ولی در مقابلِ کالایی غیر از پول- مثلاً: خودرو، زمین، میوه، و...- به وی فروخته شود وبه این شرط که آن کالا در مجلسِ بیع تحویل داده شود، چنین معامله ای در رأی معتمد مذهب ما شافعیة وکسانی دیگر از علماء جایز ومشروع است.[8]والله تعالی أعلم وصلی الله علی سیدنا محمد وعلی آله وصحبه وسلم.✍️ پاورقی ها:[1] - یعنی فروختن دَین به فرد مَدین و وامدار.[2] - که برای حالت چک، با شرط مذکور در بالا جایز است. ونیز میتوانید به مبحث (صلح الحطیط) در کتب فقهی – مثلاً: روضة الطالبین 3/ 430 - مراجعه فرمایید.[3] - الفقه الإسلامي وأدلته 5/ 3405، وتوضیح الأحکام من بلوغ المرام 4/ 423، والفقه المنهجي علی مذهب الإمام الشافعي 3/ 35 ، وحاشية الجمل علی شرح المنهج 3/ 164 .[4] - تكملة المجموع للسبکي 10/ 105، والمغني لابن قدامة 6/106، ونيل الأوطار 5/255، والفقه الإسلامي وأدلته 5/ 3404.[5] - المجموع شرح المهذب 10/ 31، وبداية المجتهد ص 460-461.[6] - که اگر با قیمت کمتر یا بیشتر نیز فروخته باشد، علاوه بر ربای نسأ، ربای فضل نیز در آن واقع شده است.[7] - یعنی در معامله ی دو کالای ربوی هم جنس ( که اینجا جنس پول نقد است)[8] - حاشیة البجیرمي علی الخطیب 3/ 24، ونهایة المحتاج 4/ 92، وتحفة المحتاج 4/ 409، و ... .#خرید_وفروش_چک✍ بهروز عزیزی▪️کانال ( نشر العلم الشرعی ) @NashroAlelmAsharei@MBehroozAziziDars@tawasolkhelfist

