💠معیار تشخیص ولایتمداری رسانهها در میدان جنگ شناختیاین روزها در بازار داغ رسانهها و کانالهای خب…
انتشار: 2026/06/26 13:51 UTC
💠معیار تشخیص ولایتمداری رسانهها در میدان جنگ شناختیاین روزها در بازار داغ رسانهها و کانالهای خبری، عناوین جذاب و پرطمطراقی چون «ولایی» و «انقلابی» فراوان به چشم میخورد. اما در آشوببازارِ تحلیلها و خبرها، یک پرسش اساسی و سنجهساز وجود دارد: معیار واقعی برای تشخیص یک رسانه ولایی چیست؟ آیا سابقه پررنگ، ظاهر مذهبی، ادبیات غلیظ دینی یا شعارهای شورانگیز، برای احراز این عنوان کافی است؟ 🔹تاریخ اسلام پاسخ روشن و تکاندهندهای به این پرسش میدهد؛ تاریخ گواهی میدهد که چه بسیار چهرههای صاحبنامی که سابقهای درخشان داشتند اما در آزمونِ تبعیت مردود شدند، و چه بسیار جریانی که با زبان دین سخن گفت، اما در عمل مسیر دیگری را پیمود.در منطق قرآن و اهلبیت(ع)، ولایتمداری حقیقی بر سه پایه استوار است: «معرفت به ولی»، «محبت به ولی» و «تبعیت از ولی». روشن است که معرفت و محبت، اموری درونی و قلبی هستند که قضاوت درباره آنها آسان نیست؛ اما آنچه در صحنه اجتماع و ترازوی افکار عمومی قابل ارزیابی است، «تبعیت» است؛ همان شاخص ملموسی که قرآن کریم بارها بر آن تأکید کرده و آن را معیار تمایز در آزمونهای الهی قرار داده است. با این حال، تبعیت نیز مرتبهای سطحی ندارد، بلکه منظومهای سه مرتبهای از باور و رفتار است:1⃣نخست؛ تبعیت در حب و بغض: به این معنا که آنچه ولیّ خدا دوست میدارد، محبوب رسانه باشد و آنچه نسبت به آن هشدار میدهد، مورد بغض و پرهیز قرار گیرد.2⃣دوم؛ تبعیت در اندیشه: یعنی تلاش کنیم جهان و پدیدههایش را با هندسه و منظومه فکری ولیّ جامعه تحلیل کنیم، نه اینکه بیانات ایشان را در چارچوب سلیقه سیاسی یا خط رسانهای و جناحی خود تفسیر کنیم.یکی از آسیبهای جدی برخی رسانههای مدعی ولایتمداری، گرفتار شدن در دام «برخورد گزینشی» با بیانات ولیّ جامعه است. گاه بخشی از سخنان ایشان که با گرایش سیاسی یا تحلیل رسانه سازگار است، با تیترهای درشت و پوشش گسترده بازتاب مییابد؛ اما بخشهای دیگر که حدود، قیود و تکمیلکننده همان سخنان است، کمرنگ یا حتی حذف میشود. در نتیجه، مخاطب با «منظومه فکری ولایت» روبهرو نمیشود، بلکه تنها بخشی کاریکاتوری از آن را میبیند. این همان چیزی است که در جنگ شناختی از آن با عنوان چارچوببندی یاد میشود؛ یعنی حقیقت با برجستهسازی یک بخش و کمرنگ کردن بخش دیگر، به گونهای روایت میشود که مخاطب به نتیجهای کاملاً متفاوت و چه بسا متضاد برسد.برای نمونه، رهبر انقلاب همواره بر مطالبهگری، عدالتخواهی و مبارزه با فساد تأکید کردهاند؛ اما این مطالبهگری را در چارچوب حفظ وحدت ملی، پرهیز از اهانت، اجتناب از تضعیف کلیت نظام، رعایت انصاف و دوری از حب و بغضهای جناحی معنا کردهاند. اگر رسانهای تنها مطالبهگری جنجالی را برجسته کند و آن چارچوبها و خطوط قرمز اخلاقی را نادیده بگیرد، یا برعکس، فقط از وحدت بگوید و مطالبهگری و نقد مصلحانه را حذف کند، در حقیقت «منظومه ولایت» را به یک روایت گزینشی مخدوش تبدیل کرده است.3⃣سوم؛ تبعیت در عمل: رسانه ولایی، تبعیت خود را نه در شعار و بیانیههای پرشور، بلکه در انتخاب سوژه، تیتر، اولویتبندی اخبار، نحوه روایت و جهتدهی به افکار عمومی نشان میدهد. معیار ولایتمداری، عملکرد رسانه در بزنگاههای حساس است، نه صرفاً ادعاهای بلندبالای آن. برای مثال، در روزهایی که ولیّ جامعه اولویت اصلی کشور را «حغظ وحدت در میدان حضور خیابان و صف آرایی در برابر دشمن با تابآوری اجتماعی» ارزیابی میکنند، جدول اولویتبندی اخبار یک رسانه ولایی نمیتواند به جای تمرکز بر این مسئله، غرق در حواشی زرد سیاسی یا نزاعهای فرسایشی داخلی باشد.در تحلیل نهایی، ولایتمداری رسانهها با ادعا، سابقه یا ظواهر سنجیده نمیشود. در میدان پیچیده جنگ شناختی، علیالاصول شاخصِ متمایزکننده جبهه حق، میزان تبعیتِ همهجانبه از منظومه فکری و عملی ولایت، امانتداری در روایت، و مسئولیتپذیری در برابر امنیت ذهنی جامعه است. رسانهای که آگاهانه یا غافلانه پارههای حقیقت را طبق میل خود گزینش کند، و با تزریق حس ناامیدی فضای جامعه را در شرایط حساس امنیتی به چندقطبی بکشاند، تراز تبعیت را از دست داده است.🖋مهدی صفرزادهافروزی #یادداشت#یا_لثارات_الحسین🚩نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی (نسرا) استان مازندران🆔 @nasraa_ir🔗 ایتا | روبیکا | بله | آپارات | فارس


