🔴 موشکهایی که به «رودخانه آسمانی» شلیک میشوندپروژه عظیم چین برای تغییر دادن آبوهواچین به یکی از…
انتشار: 2026/06/20 19:43 UTC
🔴 موشکهایی که به «رودخانه آسمانی» شلیک میشوندپروژه عظیم چین برای تغییر دادن آبوهواچین به یکی از جاهطلبانهترین پروژههای مهندسی آبوهوا در جهان روی آورده است. طرحی که هدف آن ایجاد یک «کریدور بارورسازی ابرها» در فلات تبت است تا جریان رطوبت موجود در جو را به بارش تبدیل کند. چین در حال اجرای بزرگترین پروژه مهندسی آبوهوا در جهان است تا با استفاده از فناوری بارورسازی ابرها، بارشها را افزایش دهد و با کمبود آب مقابله کند. در این روش از موادی مانند یدید نقره یا نمک، به کمک هواپیماها و راکتها، در جو تزریق میشود تا قطرات باران تسریع شود. علیرغم سرمایهگذاری هنگفت، اثربخشی و محدودیتهای این فناوری همچنان جدالگی دانشمندان است.در جنوب غربی چین، سربازان موشکهایی را به سوی آسمان شلیک میکنند. همزمان هواپیماها و پهپادها بر فراز ابرها پرواز میکنند و موادی را در جو رها میسازند. در نگاه اول، این صحنه بیشتر به یک عملیات نظامی شباهت دارد، اما هدف نه یک دشمن خارجی، بلکه خودِ ابرها هستند.این تصاویر بخشی از بزرگترین برنامه تغییر آبوهوا در جهان را نشان میدهد. پروژهای که چین طی سالهای گذشته برای افزایش بارش، مقابله با خشکسالی و تقویت امنیت آبی خود دنبال کرده است. این پروژه که گاهی از آن با عنوان «رودخانهای در آسمان» یاد میشود، نشان میدهد چین تا چه اندازه آماده است از فناوریهای مداخلهگر برای مقابله با بحران اقلیمی و کمبود آب استفاده کند. این طرح بخشی از برنامه گستردهتر پکن برای افزایش امنیت آبی در دهههای آینده محسوب میشود.«رودخانهای در آسمان»بر اساس گزارشی که وبسایت Live Science منتشر کرده، چین حدود ۵۰ هزار نفر را در بخشهای مرتبط با اصلاح آبوهوا به کار گرفته، از هزاران سامانه پرتاب راکت و دهها هواپیما استفاده میکند و معادل میلیاردها دلار در این حوزه سرمایهگذاری کرده است.برخلاف تصور رایج، بارورسازی ابرها نمیتواند از آسمان صاف باران تولید کند. این فناوری تنها زمانی قابل استفاده است که ابر و رطوبت کافی در جو وجود داشته باشد. در این روش، ذرات خاصی به درون ابر تزریق میشوند تا فرآیند تشکیل قطرات باران یا بلورهای یخ را تسریع کنند. سپس این قطرات رشد کرده و در نهایت به شکل باران یا برف به زمین میرسند.برای ابرهای گرم معمولاً از نمکهایی مانند کلرید سدیم استفاده میشود، در حالی که در ابرهای سرد، یدید نقره کاربرد بیشتری دارد. این ماده ساختاری مشابه یخ دارد و میتواند فرآیند یخزدگی قطرات فوقسرد را تسریع کند.این مواد از طریق هواپیماها، پهپادها، راکتها، گلولههای توپخانهای یا سامانههای زمینی وارد ابرها میشوند.چین از دههها پیش روی فناوری بارورسازی ابرها سرمایهگذاری کرده، اما در سالهای اخیر ابعاد این برنامه به شکل چشمگیری افزایش یافته است. مقامهای چینی پیشتر اعلام کرده بودند که قصد دارند پوشش سامانههای اصلاح آبوهوا را گسترش دهند. برنامهای که آن را به بزرگترین پروژه از این نوع در جهان تبدیل میکند.دلیل این سرمایهگذاری عظیم روشن است. بخشهای وسیعی از شمال و غرب چین با کمبود آب روبهرو هستند، در حالی که تغییرات اقلیمی باعث تشدید موجهای گرما، خشکسالی و بیثباتی الگوهای بارش شده است.آیا واقعاً میتوان باران ساخت؟بارورسازی ابرها فناوری جدیدی نیست و نخستین آزمایشهای آن به دهه ۱۹۴۰ بازمیگردد. با این حال، پس از دههها پژوهش هنوز درباره میزان اثربخشی آن اجماع کامل وجود ندارد. مطالعات مختلف نشان دادهاند که در بهترین شرایط، بارورسازی ابرها ممکن است میزان بارش را حدود ۵ تا ۱۵ درصد افزایش دهد.این فناوری محدودیت مهمی دارد. نمیتواند از هیچ، باران ایجاد کند. اگر ابر مناسب وجود نداشته باشد یا رطوبت کافی در جو نباشد، بارورسازی عملاً تأثیر چندانی نخواهد داشت. بسیاری از متخصصان تأکید میکنند که این روش نمیتواند بهتنهایی بحران خشکسالی را حل کند.منتقدان میگویند پروژههای عظیم مهندسی آبوهوا ممکن است پیامدهایی فراتر از آنچه برنامهریزان انتظار دارند به همراه داشته باشند.یکی از نگرانیها این است که افزایش بارش در یک منطقه، الگوی توزیع رطوبت را در مناطق دیگر تغییر دهد. همچنین برخی پژوهشگران هشدار میدهند که اتکای بیش از حد به فناوریهای مداخلهگر میتواند توجه دولتها را از راهحل اصلی بحران اقلیم یعنی کاهش انتشار گازهای گلخانهای منحرف کند.در سالهای اخیر نیز بحثهای زیادی درباره پیامدهای سیاسی و ژئوپلیتیکی تغییر آبوهوا توسط انسان مطرح شده است .livescience.com/planet-earth/river-in-the…

