🔰بایستههای اقتصاد در گفتوگو با سیدعلیرضا بهشتی شیرازی؛بدون عدالت آزادی بیمعناست🔸استیگلیتز علیه «…
انتشار: 2026/06/21 06:31 UTC
🔰بایستههای اقتصاد در گفتوگو با سیدعلیرضا بهشتی شیرازی؛بدون عدالت آزادی بیمعناست🔸استیگلیتز علیه «راه بردگی» هایک🔸بهگفته بهشتیشیرازی: کتاب استیگلیتز تا حدود زیادی پاسخی است به کتاب «راه بردگی» هایک، اثری که در آن هایک با بازگشت به معنای دوم از آزادی این مفهوم را در خدمت تبلیغ ایدههای اقتصادی نوکلاسیک قرار میدهد. از نظر استگلیتز بدون عدالت فرصتها منصفانه در جامعه تقسیم نخواهند شد و لذا آزادی معنای منجزی نخواهد یافت.🔸مکاتب پایان نمییابند، بلکه خود را با شرائط جدید وفق میدهند. همچنین هرگز نباید تصور کرد که آموزههای مکتب کلاسیک از علم اقتصاد حذف خواهند شد. تا علم اقتصاد هست با آموزش آموزههای کلاسیک به دانشجویان آغاز خواهد شد. تفاوت و تنازع در سطوح بسیار بالای این علم و سیاستگذاری اقتصادی است که خود را به نمایش میگذارد. حتی در آن سطح نیز باید انتظار داشت که نوکلاسیکها در آینده بکوشند که با جذب یافتههای علمی جدید و اصلاح خود مجدداً به صحنه باز گردند.🔸استیگلیتز در اینجا انتقاد او متوجه مبحث آزادی نیست، بلکه او بیشتر به ابعاد اقتصادی و حقوقی جهانی شدن میپردازد. مثلاً توضیح می دهد که سرمایهگذاری خارجی چگونه دولتهای ملی را از اختیار میاندازد و قوانین کاپیتولاسیون اقتصادی را حاکم میکند. درعینحال، بهعنوان یک واقعیت باید توجه داشت که اقتصاد نوکلاسیک، مشخصاً اجماع واشینگتن، اگر یک جنبه مثبت داشت آن بود که فقر را در سطح بینالمللی کاهش داد.🔸باید توجه داشت که آزادی یک مفهوم پرچاذبه برای جوامع بشری است و همین امر موجب میشد که در طول تاریخ اندیشه، متفکران نظراتشان را در قالب آن بستهبندی کنند تا بیشتر مورد توجه قرار گیرد. همین امر موجب تحولات عمیق در معنای آزادی طی دو سه قرن اخیر شده است. آزادی در معنای ابتدائیاش، یعنی بتوانیم هر کاری که میخواهیم انجام دهیم. منتهی اگر در جامعه هر کسی هر کاری که میخواهد بکند، سنگ روی سنگ بند نخواهد گرفت. لذا جوامع سریعاً به این نتیجه میرسند که آزادی یک فرد همواره بهمعنای ناآزادی فردی دیگر است. منتهی آیا به این خاطر افراد باید از آزادیشان صرفنظر کنند؟ibna.ir/x6HCt@ibna_official

