در ایران «واقعا چه کسی تصمیم می‌گیرد؟»روزنامه شرق در یادداشتی با عنوان «معمای تصمیم‌گیری در ایران»…

در ایران «واقعا چه کسی تصمیم می‌گیرد؟»روزنامه شرق در یادداشتی با عنوان «معمای تصمیم‌گیری در ایران» نوشت: 🔹 یکی از دشوارترین پرسش‌ها درباره ساختار سیاسی ایران کنونی، برخلاف تصور، این نیست که چه کسی بیشترین قدرت را در اختیار دارد؛ پرسش دشوارتر این است که در هر تصمیم مشخص چه کسی واقعا تصمیم گرفته و چه کسی باید مسئول پیامدهای آن شناخته شود؟🔹تفاهم‌نامه اخیر ایران و آمریکا نمونه روشنی از این وضعیت است. رئیس‌جمهور از تفاهم دفاع می‌کند، شورای عالی امنیت ملی آن را تأیید می‌کند و سخنگوی سپاه نیز با صراحت می‌گوید‌ «آتش‌بس و انعقاد تفاهم‌نامه تصمیم نظام است و حتما سپاه از آن تمکین می‌کند». 🔹در ظاهر همه ‌چیز روشن است؛ دولت و شعام موافق هستند و سپاه نیز آن را «تصمیم نظام» می‌داند. اما همین اجماع یک پرسش عجیب ایجاد می‌کند: پس مخالف چه کسی است؟ آن مقاومتی که دائم در روایت‌های سیاسی درباره مذاکره و توافق از آن سخن گفته می‌شود، در کجای ساختار قرار دارد؟ چه نهادی می‌تواند مسیر توافق را تغییر دهد؟ و مسئول اصلی شکست آن کیست؟ سهم دقیق هر نهاد در «نظام» چقدر است؟🔹این وضعیت را نمی‌توان با این توضیح خنثی کرد که «در همه کشورها نهادهای متعددی تصمیم می‌گیرند». تفاوت در این است که در یک ساختار نهادمند، تعدد مراکز تصمیم درون قواعد نسبتا روشنی قرار دارد: معلوم است چه کسی پیشنهاد می‌دهد، کدام فرد یا نهاد تصویب می‌کند، چه کسی اجرا می‌کند و کدام نهاد باید پاسخ دهد. 🔹مسئله ایران امروز این است که در موارد مهم، این مرزها درهم می‌روند. نهادی ممکن است مسئول شناخته شود ولی اختیار کافی نداشته باشد؛ نهادی دیگر اختیار مؤثر داشته باشد اما در معرض پاسخ‌گویی عمومی نباشد؛ یک دستگاه تصمیمی را اجرا کند که خود طراح آن نیست و مرکزی دیگر بتواند مسیر سیاست را تغییر دهد بدون آنکه نامش به روشنی در زنجیره رسمی تصمیم دیده شود.t.me/nedayIlameyan