🔸عاشورا پیش از عاشورا بود🔹ابولفضل آقایی🔹منبع: صدای نوین خراسان@Nehzatazadiiran📌چرا حادثهای که در س…
انتشار: 2026/06/27 14:28 UTC
🔸عاشورا پیش از عاشورا بود🔹ابولفضل آقایی🔹منبع: صدای نوین خراسان@Nehzatazadiiran📌چرا حادثهای که در سال ۶۱ هجری در بیابانی دور از ایران روی داد، چنان در تار و پود فرهنگ ایرانی تنیده شد که گویی از ازل در حافظهٔ این سرزمین جای داشته است؟ چرا شخصیتی چون حسین بن علی، با آن پیشینهٔ کاملاً عربی و اسلامی، توانست به کهنالگویی بدل شود که قرنها بعد، در بزنگاههای سیاسی و اخلاقی ایرانیان، بر زبانها جاری و بر بیرقها نقش بست؟ 📌پاسخ ساده و یکخطی نیست؛ نه میتوان آن را صرفاً به دولتی شدن تشیع در دوران صفوی تقلیل داد و نه به نیروی ذاتی یک تراژدی تاریخی. آنچه در این میان رخ داده، فرایندی است پیچیده و تدریجی از درآمیختن یک رخداد تاریخی با نقشپردازیهای کهن اسطورهای، که در بستر آیینها و مناسک جمعی، از تاریخ فاصله میگیرد و به اسطورهای زنده تبدیل میشود. اسطورهای که دیگر نه متعلق به گذشته، که نیرویی فعال در اکنون است. این یادداشت میکوشد سازوکار این چرخش از تاریخ به اسطوره، و ماندگاری شگفتانگیز آن را در زمینهٔ فرهنگی ایران بکاود.📌برای درک این ماندگاری باید از پرسشی بنیادین آغاز کرد: واقعهٔ عاشورا بر کدام بستر نمادینِ از پیش موجودی فرود آمد که آن را چنین پذیرا شد؟ فرهنگ ایرانی، پیش از ورود اسلام، الگوهای اسطورهای ریشهداری را در خود پرورده بود که در آنها مظلومیتِ یک قهرمانِ پاکسرشت، عنصر مرکزی روایت بود. برجستهترین نمونه، سوگ سیاوش است؛ شاهزادهای بیگناه که قربانی توطئه و آزمندی قدرت میشود، بیآنکه گناهی مرتکب شده باشد. مرگ او نه صرفاً یک تراژدی شخصی، که گسستی در نظم اخلاقی جهان است. در اسطورهٔ سیاوش، خون بیگناه، نطفهٔ کینخواهی و عدالتخواهی میشود و نیرویی احیاگر مییابد. این الگوی «قربانیِ پاک» که با گریه و سوگواری آیینی همراه بود، قالبی آماده و عمیقاً آشنا برای روان جمعی ایرانی فراهم آورد. هنگامی که روایت حسین بن علی به این سرزمین رسید، جامعه آن را نه یک تراژدی بیگانه، که تکرار نمونهای ازلی ادراک کرد. حسین، در ناخودآگاه فرهنگی، «سیاوشی دیگر» شد که در بیابانی غریب، قربانی ظلمی آشکار گشته است. این همسانی ساختاری، زمینهٔ همذاتپنداری عاطفی را چنان نیرومند ساخت که گویی عاشورا از ابتدا در حافظهٔ اسطورهای ایران جای داشته است.📌اما صرف وجود یک الگوی همسان کافی نیست؛ این آیینها و مناسکاند که تاریخ را به حافظهٔ جمعی تبدیل میکنند و به آن کالبدی ملموس میبخشند. حافظهٔ جمعی، انباری از اطلاعات گذشته نیست؛ بلکه فرایندی فعال و بدنی است که از طریق تکرار مناسک، روایتها را در تن و احساس افراد جامعه حک میکند. مراسم روضهخوانی، دستههای عزاداری، سینهزنی و بهویژه تعزیه، سازوکارهایی بودهاند که هر ساله عاشورا را از متنی تاریخی به تجربهای زیسته و جمعی بدل کردهاند. در این اجراها، تماشاگر صرفاً ناظر نیست؛ او با گریه، با حرکت بدن، با پوشیدن سیاه، با نذری دادن، بخشی از روایت میشود. تعزیه، با زبان نمایشی و موسیقاییاش، شکافی در زمان میگشاید و تماشاگر را به صحنهٔ کربلا میبرد. 📌این «حضور» یافتن در گذشته، مرز میان تاریخ و اسطوره را محو میکند. هنگامی که هر ساله در محرم، جامعه خود را در ماتم حسین بازآفرینی میکند، عاشورا دیگر یک رویداد تاریخی متعلق به سال ۶۱ هجری نیست؛ به چرخهای ازلی از ستم و مقاومت، مرگ و احیا بدل میشود که با ریتم فصول و زندگی اجتماعی گره خورده است. این تکرار مناسکی، دقیقاً همان کاری را میکند که آیینهای پیشااسلامی سوگ سیاوش انجام میدادند: تبدیل فقدان به حضوری دائمی، و تبدیل یک شخصیت تاریخی به نیرویی اسطورهای که در هر زمان میتواند بازگردد یا در مظلومان هر عصر تجلی یابد.📌سازوکار اسطورهای شدن یک رخداد تاریخی، زدودن جزئیات تصادفی و برجستهسازی ساختارهای معنایی عام است. تاریخ کربلا، با انبوهی از رخدادها، شخصیتهای فرعی و انگیزههای پیچیده، برای ماندگاری نیاز داشت تا به قالبی تقلیل یابد که در آن تضاد خیر و شر مطلق شود. اسطوره، جهان را به دو قطب روشن و تاریک تقسیم میکند. 📎متن کامل یادداشت را در لینک زیر مطالعه فرمایید:telegra.ph/NAI-06-26-5%F0%9F%93%8E%D8%A8%… ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
پستهای تلگرام — نهضت آزادى ايران
🔸 بیدار شو، نفس خویش را پاکیزه ساز ، بر پای خویش بایست🔹 دکتر ابراهیم یزدی@Nehzatazadiiran📌طالقانی میگفت انسانِ محصور در غرایز و شرایط، نمیتواند بیندیشد📌همه نظامهای استبدادی میگویند تو آسوده بخواب که من بجای تو فکر میکنم.📎با ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔸ناگفتههای محرم اسرار دکتر شریعتی 🔹گفتگوی انتخاب با خسرو منصوریان عضو شورای مرکزی نهضت آزادی ایران 🔹منبع: پایگاه خبری انتخاب@Nehzatazadiiranدر این گفتگو، خسرو منصوریان، از نزدیکان و همراهان دکتر علی شریعتی، ناگفتههایی شنیدنی از زندگی، اختلافات، پیامهای او به روحانیون و ابهامات مرگ او را روایت میکند. از جزئیات سفر مخفیانه به نجف برای ابلاغ پیام شریعتی به امام خمینی تا افشای نحوه کشته شدن دکتر در لندن و ماجرای شناسنامه جعلی با نام «علی مزینانی». منصوریان همچنین به روابط پیچیده شریعتی با جریانهای سیاسی و خاطراتی از روزهای داغ انقلاب ۵۷ میپردازد📎فیلم کامل گفتگو را در لینک زیر مشاهده فرمایید:youtu.be/7jAcP6xGhlw%F0%9F%93%8E%D8%A8%D8… ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔶 فراخوان پنجمین «جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان»🔹 بنیادفرهنگی مهندس مهدی بازرگان با هدف پشتیبانی از نویسندگان، مترجمان و ناشرانی که در عرصهٔ اصلاح فرهنگی، ترویج مردمسالاری و تبیین اندیشههای روشنفکری دینی فعالیت دارند، پنجمین دورهٔ جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان را برگزار میکند.📚 حوزههای آثار قابل پذیرش:🔸 روشنفکری دینی🔸 اصلاح فرهنگ استبدادی و بسط دموکراسی🔸 تقویت جامعهٔ مدنی📖 شرایط:آثاری که برای نخستینبار در سال ۱۴۰۴ (چاپ نخست) در یکی از محورهای یادشده چاپ و منتشر شدهاند، میتوانند در این دوره شرکت کنند.🗓 مهلت ارسال آثار:تا پایان مردادماه ۱۴۰۵نشانی ارسال پستی:تهران، خیابان شهید مطهری، بعد از قابوسنامه،نرسیده به چهارراه مفتح، ساختمان ۲۴۰، طبقهٔ پنجم، واحد ۲۴کد پستی: ۷۳۵۶۸-۱۵۸۸۸شماره تماس: ۸۸۳۱۲۸۹۳ایمیل:mehdibazargan2@gmail.comنشانی در پیامرسانها:@Bonyadbazargan1373🔹 همچنین به دلیل جنگ تحمیلی و شرایط خاص کشور، مراسم اهدای جوایز برگزیدگان چهارمین دوره جایزه کتاب سال مهندس مهدی بازرگان همزمان با برگزاری پنجمین دوره این رویداد فرهنگی برگزار خواهد شد.@Bonyadbazargan
🔸 مصدق، بازرگان و مشروطه خواهی🔹 دکتر ابراهیم یزدی🔹 ویژهنامه شرق 🔹 ۲۵ اسفندماه ۱۳۸۳🔹 مجموعه آثار - جلد هفتم@Drebrahimyazdi📌 يک معنای مشروطه خواهی «هوادار مشروطه سلطنتی» بودن و يک معنای ديگر آن «قانون گرايی» است. 📌 واژه مشروطه در عصر انقلاب مشروطيت معادل واژه كنستيتوسيون Constitution فرانسه وارد ادبيات سياسی ايران گرديده است.📌 اما اين واژه در فرانسه و انگليسی به معنای «قانون اساسی» است. 📌 واژه مشروطه معنای قانون اساسی را افاده نمیکند، بلکه نقش يا کارکرد آن را، که مقيد و مشروط بودن قدرت حاکم، رئيسجمهور، پادشاه، رهبر و ... را نشان ميدهد.📌 اما قانون اساسی نقش کارکردی به مراتب فراتر از اين دارد. در ادبيات سياسي جديد كنستيتوسيوناليست Constitutionalist کسی است که به مشروط بودن قدرت چه در نظام پادشاهی و چه در نظام جمهوری، در چارچوب يک قانون اساسی مدون، به عنوان يک قرارداد يا ميثاق اجتماعی، اعتقاد دارد.📌 اصطلاح دموکراسي مشروطه (Constitutional Democracy) با همين معنا به کار ميرود. 📌 دموکراسی بدون يک ميثاق اجتماعی ملی، يعنی قانون اساسی، نه معنا و مفهوم دارد و نه شکل ميگيرد.📌 واژه «مشروطه» با اين معنا، در برابر نظامهای استبدادی كه فاقد محتوا و ساختارهای قانونمند میباشند به كار ميرود. 📌 در بسياری از کشورهای جهان هم حکومتهای پادشاهی استبدادی وجود دارند و هم جمهوریهای استبدادی (نظير مصر، سوريه، پاکستان و يا جمهوریهای تازه مستقل در آسيای مرکزي). 📌 هيچ يک از شخصيتهای ملی فعال سياسی نگفته است که شاه بايد مظهر حاکميت ملی باشد و يا «حکومت در دست نخست وزير باشد»، حاکميت در دست شاه. خواست اصلی مليون اين بود که به موجب قانون اساسی شاه بايد سلطنت کند نه حکومت. 📌 شاه در قانون اساسی مشروطه مقامی غيرمسئول بود و هيچ حقی نه به عنوان حکومت و نه به عنوان حاکميت برای وی پيشبينی نشده بود.📌 مصدق نماد برجسته اصلاحطلبی بود.📌 مشروطه خواهی به معنای التزام به قانون اساسی و مقيد بودن به حركت در چارچوب قانون اساسی محور اصلی تفكر سياسی مصدق بود.📌 برخي كه خود را هم مصدقی میدانند از وی به عنوان يك انسان والای تاريخی ياد ميكنند و تجليل مینمايند.📌 درحالی كه به نظر ما مصدق و بازرگان يك شخصيت يا منش هستند. منش سياسي مصدق، قانونگرايی-اصلاحطلبی، منش زندهای است كه امروز هم كاركرد دارد. 📌 با اين نگاه به مصدق اين سئوال مطرح میگردد كه اگر امروز مصدق حضور داشت در برابر وضعيت بحرانی كشورمان چه راهكارهايی را به ملت پيشنهاد ميداد؟ 📌 آيا مصدق نگاه به بيرون و چشم دوختن به قدرتهای خارجی برای تغييرات در ساختار حقوقی نظام را مطرح ميكرد، يا اينكه با استفاده خردورزانه از شرايط بيرونی به طرح سياستهای اصلاحطلبانه خود میپرداخت. 📌 به اين معنا مسئله مصدق و مسئله بازرگان مسئله امروز همه میباشد.@Drebrahimyazdi📎 متن کامل یادداشت را در لینک زیر مطالعه فرمایید:telegra.ph/NAI-08-03-3
🔸 ژئوپولیتیک ایران، فرصت یا ضدفرصت؟🔹مهدی محمودی@Nehzatazadiiran📌 ایران از معدود کشورهایی است که به دلیل قرار گرفتن در محل تلاقی خلیج فارس، آسیای مرکزی، قفقاز، شبهقاره هند و شرق مدیترانه، همواره در مرکز تحولات ژئوپولیتیکی قرار داشته است. 📌 این مقاله استدلال میکند که ژئوپولیتیک به خودی خود نه فرصت است و نه تهدید، بلکه یک ظرفیت است که کیفیت حکمرانی، سیاست خارجی، اصلاح و نهادسازی داخلی و نیز محیط بینالمللی تعیین میکنند آیا به فرصت تبدیل شود یا به ضدفرصت.📌 به نظر میرسد که جغرافیا شرط لازم قدرت است، اما شرط کافی نیست. به بیان دیگر، موقعیت جغرافیایی میتواند ظرفیتهای ارزشمندی برای یک کشور ایجاد کند، اما تبدیل این ظرفیت به قدرت واقعی، نیازمند حکمرانی کارآمد، سیاستگذاری هوشمند، توسعه زیرساختها و تعامل سازنده با محیط بینالمللی است.📌 ضدفرصت زمانی شکل میگیرد که همان ویژگی جغرافیایی که میتواند منشأ قدرت باشد، به علت مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی به منشأ هزینه تبدیل شود.📎متن کامل یادداشت را در لینک زیر مطالعه فرمایید:telegra.ph/NAI-08-05-7%F0%9F%93%8E%D8%A8%… ما از طریق آدرس زیر در تماس باشید:@Nehzatazadiran
🔸گفتگو با محمد توسلی پیرامون موضوع جنگ🔹بازنشر🔹این گفتگو یکم تیرماه ۱۴۰۴ و در جریان جنگ ۱۲ روزه انجام شده است@Nehzatazadiiran📌حمله اخیر رژیم تروریستی اسرائیل به خاک ایران در سحرگاه جمعه ۲۳ خرداد، یکی از مهمترین تحولات اخیر است. لازم است با تحلیلی دقیق، ابعاد این حمله و چشمانداز آینده را روشن کنیم.📌دفاع از تمامیت ارضی، بههیچوجه بهمعنای حمایت از جمهوری اسلامی نیست.📌اسرائیل با هماهنگی آمریکا بهدنبال تجزیه ایران است. با وجود اختلافات با حاکمیت، ملت ایران برای دفاع از کشور متحد ایستادهاند.📌نهضت آزادی در همان روزهای نخست حمله، بیانیهای در محکومیت تجاوز اسرائیل و سپس بیانیهای در حمایت از آتشبس و مذاکره منتشر کرد. این مواضع بر پایه دفاع از میهن و صلح در راستای منافع ملی است.📌شعارهای تحریکآمیز مانند «محو اسرائیل» تنها به دشمن بهانه حمله میدهد و باید کنار گذاشته شود.📌دو مسیر پیشروی ایران است: یا مذاکره در راستای منافع ملی، یا ادامه تنش و ورود به چرخه جنگ و ویرانی. برای حفظ کشور، باید راه اول را برگزید.@Nehzatazadiiran