🔸در بارهی نظر شریعتی راجع به جامعهشناسی/۳🔸♦️سوگیری در مواجهه با علم نوین✍️عارف خراسانی۹ تیر ۱۴۰۵ا…
انتشار: 2026/06/30 15:44 UTC
🔸در بارهی نظر شریعتی راجع به جامعهشناسی/۳🔸♦️سوگیری در مواجهه با علم نوین✍️عارف خراسانی۹ تیر ۱۴۰۵این روزها مشغول خواندن کتاب "جامعه و آگاهی" نوشتهی استیوارت هیوز هستم. او در فصل دوم کتاب از شورش علیه پوزیتیویسم مینویسد. او به تفصیل دلایل ناکافی بودن روش علمی برای تبیین در علوم اجتماعی را از دیدگاه متفکران متعددی بیان کرده است. نکته جالب اینجاست که وقتی سیر این اندیشهها را میخوانیم درمییابیم که متفکر بعدی همدلانه در آرای متفکر قبلی مینگریسته ولی با تامل و جستوجوگرانه به نقصهای اندیشهی او واقف میگشته و سعی بر آن داشته تا آرایی را مطرح کند که سیر اندیشهی او را تکامل ببخشد و نقایصاش را برطرف سازد. در این میان، بحثها و گفتگوهای کانال استاد ارجمندم دکتر محدثی، در باب آرای شریعتی را نیز پیمیگرفتم تا اینکه امروز ایشان صفحاتی از مواجهه شریعتی با علم جامعهشناسی منتشر کردند و از مخاطبان خواستند نظرشان را بگویند. برای من برخلاف دکتر معدنی این نکته خیلی مهم و برجسته شد که چگونه کسی که خود را در قامت یک مصلح اجتماعی میپنداشته بدون اینکه در این رشته تخصصی داشته باشد اینقدر راحت و بیپروا این علم را منکوب میکرده؟ آیا اظهار نظر کردن با وجود بیاطلاعی از سیر تکوین و تکامل یک علمنوین، مصداق انجام عمل غیراخلاقی نیست؟ آیا مهمترین وظیفهی یک معلم آموختن سکوت به دانشجویانش در آنجایی که در نسبت به موضوع نادانند، نیست؟؟ اینهمه خشم و سوگیری در مواجهه با یک علم نوین از کجا نشات میگرفت؟ محسن مخلمباف در کتاب خاطراتش مینویسد بعد از اینکه او برای فراگیری معرفت دینی به قم رفت و آنجا بالکل از کارگزاران دینی در حوزه، منزجر شد خطابههای شریعتی با قرائتی انقلابی و ارمانی از دین او را مجذوب کرد و به سمت او متمایل شد. خطابههای ماورایی او که اتوپیای علی و فاطمه و ابوذر و... را نوید میداد در دلها شور و شوق مبارزه با حکومت وقت را برانگیخته میکرد! شاید اگر او و دیگر متفکران همعصرش کمی همدلانه در دستاوردهای فکری و فلسفی غرب مینگریستند و مسئولیت بدبختی و فلاکت را به گردن این و آن نمیانداختند و در میافتند که آنچه در غرب رخ داد احترام به عقل خوبنیاد بشری و رهایی از انقیاد نهاد دینی برای سامان زیست این جهانی بود. آنوقت شاید مسیر مبارزه با ستم و ظلم راه دیگری را طی میکرد! شاید مبارزه با ستم رنگ و بوی عقلانیتری را به خود میگرفت!#جامعهشناسی#علی_شریعتی#عارف_خراسانی@NewHasanMohaddesi

