♦️کدام اسناد درجهی اوّل هخامنشی را تفوّق ببخشیم؟ پاسخی به دکتر الهامیی عزیز✍️حسن محدثیی گیلوایی۲…
انتشار: 2026/08/17 12:30 UTCدریافت: 2026/08/20 19:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 19:55 UTC
♦️کدام اسناد درجهی اوّل هخامنشی را تفوّق ببخشیم؟ پاسخی به دکتر الهامیی عزیز✍️حسن محدثیی گیلوایی۲۶ مرداد ۱۴۰۵دکتر الهامیی عزیز به دوستیتون افتخار میکنم و از بزرگواریتون قدردانی می کنم و از اینکه به من لطف میکنید و مطالبتان را برای کانال ارسال میکنید، بسیار قدردانی میکنم! اما بعد، چند نکتهی اختلافی را خدمت شما عرض میکنم تا اگر نکتهای برای استفاده داشته باشید، بیشتر بهره ببرم:۱. شما بهتر از من میدانید که در تاریخنگاری بهلحاظ روشی میبایست اسناد درجهی اوّل را بر همهی اسناد دیگر تفوّق بخشید. بهزبان ساده، وقتی اسناد درجهی اول وجود دارند، اسناد درجهی دوّم میبایست تابع آنها قرار داده شوند. ۲. گلنوشتهی کورش مشهور به استوانهی کورش را اکثر مورّخان دنیا و متخصّص عصر هخامنشی بهعنوان سند درجهی اوّل پذیرفته اند و من فکر میکنم ما هم میبایست تا اطّلاع ثانوی آن را بهعنوان سند درجهی اوّل بپذیریم؛۳ محتوای گلنوشتهی کورش از جهاتی با محتوای دیگر اسناد درجهی اوّل باقیمانده همخوان است و این سبب میشود آن را هم جدّی بگیریم؛۳. امّا علاوه بر استوانه، پنج سند درجهی اوّل هم موجود اند که برخی از آنها خیلی مهم اند:رویدادنامهی نبونئید،استوانهی نبونئید؛سنگنبشتهی کورش در پاسارگاد؛کتیبهی ساختمانیی کورش در شهر اور؛کتیبهی ساختمانیی کورش در شهر اوروک.از میان این شش سند درجهی اوّل، سنگنبشتهی کورش در پاسارگاد مشکوک است، امّا محتوای آن هم قابل توجّه نیست و میتوان از آن چشمپوشی کرد و بر پنج سند دیگر تکیه کرد. از نظر من، از میان پنج سند باقیمانده، میبایست دو سند رویدادنامهی نبونئید و استوانهی نبونئید را بر سه سند دیگر تفوّق بخشید، زیرا سه سند دیگر (از جمله استوانهی کورش) سند رسمی در حکومت کورش هستند و این دو سند، سند رسمیی حکومت کورش نیستند. امّا نکتهی جالب این است که این شش سند از بسیاری جهات با هم همآهنگ هستند.۴. اسناد درجهی اوّل از عصر داریوش و خشیارشا و شاهان دیگر هم میتوانند به کمک ما بیایند و از وابستهگی به اسناد درجهی دوم تا حد زیادی خارج شویم؛ ۵. مایل ام یادآوری کنم که نه اسکندر و نه سزار بنیانگذار نبوده اند و حکومت را از فرمانروایان قبلی أخذ کرده اند؛۶. آورده اید که «واقعا تاریخ باستان ما در هالهی کدر است.» با شما همدل هستم و مورّخان ایرانی را در این امر مقصّر میدانم و اکنون وظیفهی ما و آیندهگان است که این «هالهی کدر» را در حدّ توان کنار بزنیم.قدردان محبت شما هستم عزیز!#کورش#هخامنشیان#مداراگریـدینی#روایتهای_کورش#سید_عبدالمجید_الهامی@NewHasanMohaddesi


