تلقّی نیچه از آزادی با تلقّی او از خوشبختی پیوند نزدیکی دارد. نوشته است که «فرمول من برای خوشبختی…
انتشار: 2026/06/21 09:22 UTC
تلقّی نیچه از آزادی با تلقّی او از خوشبختی پیوند نزدیکی دارد. نوشته است که «فرمول من برای خوشبختی» عبارت است از «یک آری، یک نه، یک مسیر مستقیم، یک هدف»؛ به عبارت دیگر، هدفی که زندگی را تعریف کند. (چنان که آمد، به مالویدا میگفت که زندگیای که بیش از همه به آن غبطه میخورد زندگی وطنپرست ایتالیایی، جوزپه ماتزینی، است، زیرا «تمرکز مطلق آن متوجّه هدفی واحد» ــ یعنی وحدت ایتالیا ــ بود که «درون او چون شعلهای سرکش برمیافروخت».) همین نکته را در یکی از بهیادماندنیترین گزینگویههای غروب بتان هم میبینیم:اگر چِرا ؟ی خود را در زندگی داری میتوانی با تقریباً هر چگونه؟ای به سر بری. آدمی تشنۀ خوشبختی نیست؛ فقط آدم انگلیسی چنین است. آدم «انگلیسی» در اینجا جان استوارت میل است، همان طرفدار اصل «فایدهباوری» که معتقد بود ما همه باید در پی تولید «بیشترین خوشبختی برای بیشترین تعداد» باشیم. این گزینگویه بیان دیگری از همان «معمای خوشبختی» است. از کتابِ فریدریش نیچه؛ زندگینامهای فلسفیجولیان یانگترجمهٔ محمد دهقانی





