در همهٔ دفاعياتى كه از مسئلهٔ تساهل صورت گرفته است، یک استدلال اصلى وجود دارد كه به شيوههاى متفا…
انتشار: 2026/06/30 08:02 UTC
در همهٔ دفاعياتى كه از مسئلهٔ تساهل صورت گرفته است، یک استدلال اصلى وجود دارد كه به شيوههاى متفاوتى ابراز شده است. استدلال اين است كه اعتقاد به یک دين، ضرورتاً همراه با پذيرش اختيارى و داوطلبانهٔ آن است. زور و اجبار، هيچگاه قادر نيست كه اعتقاد قلبى و حقيقى به وجود آورد، همين برهان به شكل ديگرى نيز بيان شده است و آن اينكه هدف همهٔ اديان رستگارى انسان است و اين هدف تنها بهوسيلهٔ اعتقاد آزادانه و داوطلبانهٔ مذهبى امكانپذير است و هيچگاه با زور و اجبارِ وجدانِ انسانها، فلاح و رستگارى آنان ممكن نمىگردد. عقايدى كه بر آدميان تحميل شده باشد همگى از سر اضطرار و اجبار است و اضطرار و اجبار ابزارهايى هستند كه با غايت و هدف دين در تعارضاند. جان كلام اين كه استدلال دوم، ابزار زور و قدرت را در تدارک غايت دين كه همان فلاح و رستگارى انسانها است، ناكام مىداند. از کتابِ «نامهای در باب تساهل»جان لاکترجمهٔ شیرزاد گلشاهی کریم





