در طول ۱۵۰ سال گذشته، بسیاری از روشنفکران غربی انزجار خود از سرمایهداری و سرمایهداران را با صدای…
انتشار: 2026/07/04 15:45 UTCدریافت: 2026/07/31 23:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/07/31 23:55 UTC
در طول ۱۵۰ سال گذشته، بسیاری از روشنفکران غربی انزجار خود از سرمایهداری و سرمایهداران را با صدای بلند ابراز داشتهاند. آنها رمانها و نمایشنامهها و مانیفستها نوشتهاند تا پلیدیهای نظام اقتصادی حاکم بر جامعهی خود را آشکار سازند.این روشنفکران مخالفت خود با سرمایهداری را با مشارکت در جنبشهای گوناگونی همچون ناسیونالیسم، یهودیستیزی، سوسیالیسم، فاشیسم، کمونیسم و جنبشهای ضدّفرهنگی ابراز کردهاند. امروزه نیز مخالفت با سرمایهداری همچنان اشکال تازهای به خود میگیرد؛ جنبشهای ضدّجهانیسازی، جنبشهای سبز، جماعتگرایی و جنبشهای «عصر جدید» (New Age) از آن جملهاند. روشنفکران به تمامی این جنبشها نیرو و مشروعیّت بخشیده و برای آن رهبری پدید آوردهاند؛ عناصری که این جنبشها در غیر این صورت فاقد آن میبودند. وجه اشتراک روشنفکران رادیکال سدهی نوزدهم، هواداران کمونیسم و فاشیسم در سدهی بیستم و معترضان به جهانیسازی در سدهی بیستویکم -در کنار بسیاری از روشنفکران دیگر- همانا ردّ سرمایهداری است. هرچه فرد روشنفکرتر باشد، احتمال اینکه مخالف تمامعیار سرمایهداری باشد نیز بیشتر است.یکی از مواردی که از سدهی نوزدهم تاکنون تغییری نکرده، کارهایی است که روشنفکران برای امرار معاش انجام «نمیدهند»؛ آنان بخشی از دنیای کسبوکار نیستند. بهعنوان یک قاعدهی کلّی، هرچه یک گروه اجتماعی از فرآیند تولید و تجارت دورتر باشد و این انزوا پایدارتر بماند، تمایل آن گروه به اخذ مواضع بهشدّت ضدّسرمایهدارانه بیشتر خواهد بود. به همین دلیل است که روشنفکران اغلب نسبت به سرمایهداری خصومت بیشتری نشان دادهاند تا کارگرانی که در خطوط تولید کار میکنند.● نبرد میان روشنفکران و سرمایهداری➣ @Notes_On_Liberty
