🌓 کرسیهای آزاداندیشی یا پروژههای امنیتی؟!چند سالی است که استودیوهایی تحت عنوان کرسی آزاداندیشی را…
انتشار: 2026/07/08 13:39 UTCویرایش: 2026/08/01 00:07 UTCدریافت: 2026/08/01 00:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:07 UTC
🌓 کرسیهای آزاداندیشی یا پروژههای امنیتی؟!چند سالی است که استودیوهایی تحت عنوان کرسی آزاداندیشی راهاندازی شدهاند که با دعوت از برخی چهرهها، موضوعات سیاسی و اجتماعی روز را به بحث میگذارند. در ظاهر امر، اینگونه به نظر میرسد که فضایی آزاد برای سخن گفتن، انتقاد کردن و بیان مطالبات بوجود آمده است اما چند مساله، ذهن ناظرِ نقاد را به سوی دیگری سوق میدهد:مساله اول اینکه چهرههای دعوت شده در این کرسیها اغلب دو دسته هستند:دسته اول، افراد شناختهشدهای در کسوت استاد دانشگاه، جامعهشناس و مانند آن که مردم، آنها را عموماً به عنوان 'منتقد' میشناسند اما این افراد، حتی یک روز سابقهی بازداشت، زندان یا ممنوعیت فعالیت نداشتهاند و یا اگر پیشتر، مدتی زندانی بودهاند اکنون آزادانه سخن میگویند! چهرههایی همچون محمد فاضلی، جلائیپورها، شمسالواعظین و مانند آن. این شخصیتها ظاهری منتقد دارند اما وقتی محتوای سخنان آنها را واکاوی میکنیم متوجه میشویم که آنها تلاش میکنند چند دیدگاه را از ذهن مردم پاک کنند:الف. دیدگاهی که خواهان تغییرات بنیادین استب. دیدگاهی که ایرانیان داخل و خارج را بههم پیوند میدهدپ. دیدگاهی که خیزش خیابانی را حق ملت و واکنشی طبیعی به عملکرد منفیِ حکومت میداندج. دیدگاهی که کمک خواستن از جامعه جهانی را عقلانی، ضروری یا ناگزیر میداند.این شخصیتها تلاش میکنند با زبانی نرم و آکادمیک و البته با بکارگیری انواع مغالطات و صحنهسازیها، مردم را از این چهار دیدگاه دور کنند! در یکی از این صحنهپردازیها، دو جامعهشناس روبروی هم مینشینند، یکی خود را در نقش مردمی قرار میدهد که خواستار مداخله نظامیاند و سپس، طرف مقابل تلاش میکند با تحریف واقعیتهای تاریخی و بکارگیری انواع مغالطات کلامی، جامعهشناسِ ظاهراً مخالفِ خود را محکوم کرده و سخن او را ابطال کند! و شگفت آنکه، آن جامعهشناس که ظاهرا سخن آن دسته از مردم را نمایندگی میکرد آنچنان ضعیف و بیاستدلال عمل میکند که جامعهشناس دیگر که نمایندهی اصلاحطلبی یا بقاءطلبی است پیروز مناظره باشد!!دسته دوم افرادِ دعوت شده، افرادی کمترشناختهشده هستند اما آنچنان انتقادات تندی بر زبان میآورند و از کشتار دیماه فریاد میزنند که ناظر نقاد، متعجب میشود که چگونه چنین چیزی از سوی چنین افرادی که سوابق انتقادی و مبارزاتی محرزی هم نداشتهاند، ممکن است و چگونه اجازه داده میشود اینها آنگونه سخن بگویند! این در حالی است که شخصیتهای باسابقه، اندیشمند، شناختهشده و مبارزی همچون دکتر حاتم قادری و دکتر مصطفی مهرآیین، از انجام فعالیت و مصاحبه منع میگردند!! به نظر میرسد پس از هر خیزش اجتماعی و سپس سرکوب شدید آن، این کرسیهای آزاداندیشی فعالتر میشوند و از شخصیتهای شناختهشدهی بقاءطلب و نیز از شخصیتهای کمترشناختهشده در نقش مخالفان رادیکال، دعوت میشود تا فضای افکار عمومی و عواطف جامعه را کنترل و جهتدهی کنند. مردم ناراضی نیز ممکن است در دو حالت، خشمشان مهار شود: یکی زمانی که به آنها گفته شود خشم شما و دیدگاههای شما فایدهمند و عقلانی نیست و باید همان راههای گذشته را پیگیری کرد و دوم زمانی که مردم تصور کنند افرادی در فضای مجازی، تندترین اعتراضات آنها را 'بجای آنها' بیان میکنند و دیگر نیازی نیست که مردم، وارد عرضه مطالبهگری بشوند! هر دوی این پروژهها جهت مهار افکار عمومی پس از سرکوب است.به نظر میرسد آگاهی از کرسیهای آزاداندیشیِ ساختگی و کرسیهای آزاداندیشیِ آزاد (بطن جامعه) و آگاهی از روشنفکران حقیقتگرا و روشنفکرانِ پروژهبگیر، میتواند جامعه را در شناختِ مسیر بهتر حرکت، یاری کند.#کرسی_آزاداندیشی#پروژه_مهار#روشنفکران_پروژهبگیر#محمد_فاضلی#جلائیپور#شمسالواعظین#بیژن_عبدالکریمی#روشنفکران_حقیقتجو#حاتم_قادری#مصطفی_مهرآیین✍ هادی حکیمشفائی🌓 @OrientalSociology (Channel)⚛️ @OrientalSocialThinkers (Group)🌐 www.orientalsociology.ir (Site)
پستهای تلگرام — 🌓 جامعهشناسیشرقی
۵. مغالطه توسل به عواطف؛ غنینژاد بجای دفاع استدلالی از ادعای خود یا در عوض تلاش برای فهم عمیقتر مساله، با گزینش کردنِ یک جمله از شریعتی (فیلسوفان پفیوزان تاریخاند) و جدا کردن آن از متن و فرامتن، تلاش کرده به برانگیختنِ عواطف دست ببرد و به زعم خویش، سروشِ فیلسوف را عصبانی کند و سروش و شریعتی را به جان هم بیندازد! ترفندی عقیم و خام که حاکی از فقدان مطالعه، ناروشمندی و ضعف استدلالورزی است!به نظر میرسد غنینژاد فارغ از یک شخص، یک پدیده است! پدیدهای که زین پس میتوان آن را 'غنینژادیسم' نامید و وضعیتی ذهنی را به نام او زد. اصلاح این پدیده و پدیدههایی مانند او بسیار دشوار است بخصوص اگر فرد، در جایگاهی باشد که خود را صاحب علم و دانش و شهرت و طرفدار بداند! برخوردهای تند و غیراستدلالی با چنین افرادی نه تنها کمکی به آگاهی آنها و آگاهی جامعه نمیکند بلکه چرخه فحاشی و توهین و بیاستدلالی را در میان جامعه فرهنگی، رواج میدهد. برخورد استدلالی چطور؟! بخاطر ذهنیت معیوب و آموزشندیدگی و شهرت طلبی این افراد، شاید برخورد استدلالی با آنها به اصلاح و خودآگاهی آنها منجر نشود اما دستکم میتواند مخاطبان و خوانندگان آثار این نخبگان را به شیوه استدلال منطقی و روشمندی در مطالعه عادت دهد.#موسی_غنینژاد#علی_شریعتی#غنینژادیسم#ذهنیت_دوقطبی#تناظر_یکبهیک#ذهنیت_صفر_و_یک#تفکر_نقاد#عبدالکریم_سروش🌓 @OrientalSociology (Channel)⚛️ @OrientalSocialThinkers (Group)🌐 www.orientalsociology.ir (Site)
🌓 پدیده موسی غنینژاد و آفتِ ذهنیت صفر و یک!✍️ هادی حکیمشفاییموسی غنینژاد، استاد اقتصاد، در واکنش به انتقادات برخی اندیشمندان و اهالی فرهنگ از او بابت ادبیات سخیف، توهینآمیز، ناروشمند و غیرعلمیاش در مورد علی شریعتی، به شرح زیر واکنشی نشان داده است:"سخنی درباره توجیه ناموجه:شیاد نامیدن علی شریعتی آنهم با شواهد و دلایل روشن، به جای پاسخگویی مستدل، هجمه گستردهای را از سوی طرفداران وی برانگیخت که عمدتاً ناظر بر توجیه شیادی وی بود. برای این توجیه نه تنها به طور سبکسرانه به افلاتون و سقراط بلک به نیچه و حتی خالهای در زیدآباد متوسل شدند تا ثابت کنند کار او به رغم آن دلایل و شواهد شیادی نبوده است. البته در صدر این هجمه یک به اصطلاح فیلسوف روشنفکری دینی قرار داشت که در نوشتهای آکنده از خشم و هتاکیِ بی پرده، شهرت خود را از دباغی به خیاطی ارتقاء داده بود و باری دیگر بر قصد خود بر دوختن زبان آزادیخواهان تاکید میورزید. بگذریم از اینکه شریعتی فیلسوفان را پفیوزان تاریخ میدانست! بههرحال، این دستپاچگی و شتابزدگی در توجیه شیادی علی شریعتی را از سوی طرفداران وی چگونه میتوان توضیح داد؟ به نظر میرسد پذیرفتن شیادی علی شریعتی برای کسانی که حداقل روزگاری طرفدار وی بودهاند آنچنان برای وجدانشان سنگین است که هرگز زیر بار آن نخواهند رفت، چراکه پذیرفتن چنین حقیقتی به این معنی است که همه یا بخشی از عمر عزیز خود را در دنیایی دروغین به هدر دادهاند و بازیچه مغالطههای یک شیاد بودهاند." (موسی غنینژاد)به نظر میرسد ما در میان جامعه روشنفکری، سیاسی و فرهنگی ایرانی، با یک مساله مواجه هستیم به نام 'ذهنیت صفر و یک'! نگارنده این شرح، فرض گرفته است که موسی غنینژاد و افرادی با شیوه او، مغرض و شهرتطلب نیستند اما صرفاً به علت یک عارضه ذهنیتی، به یک چنین فهم و داوریهایی گرفتار میشوند! اگرچه رشد نیافتگی اخلاقی ممکن است نقش مهمی در این مناقشه داشته باشد اما نگارنده تلاش میکند از خوشبینانهترین منظر، به این مساله و ریشه آن بنگرد. ذهنیت صفر و یک، یک عارضه رایج در میان انسانهای آموزشندیده و در میان روشنفکران جهانی است که یا توسعهنیافتهاند و یا کمتر توسعهیافتهاند. همانطور که زبان ماشین، صفر و یک است و وضعیتی مابین آن برای ماشین بیمعناست، همانطور که از منظر انسان آموزشندیده، هر پدیدهای فقط متناظر با یک علت است، همانطور که در منطق صوری، جایی برای وضعیتهای درجهبندیشده وجود ندارد، در ذهن روشنفکران و تحصیلکردگان توسعهنیافته نیز هر پدیدهای با نظامِ صفر یا یک، فهم میشود و هر پدیدهای فقط یک علت دارد! صاحب چنین ذهنیتی ممکن است دارای درجات بالای آکادمیک باشد اما فقرِ تفکر نقاد و فقدانِ ذهنیت فازی و سیال، او را به چنان وضعیتی گرفتار میکند که نتواند مرزها، آستانهها و درجات مختلف و علتهای ممکن را فهم کند.نگارنده ضمن غیرقابل دفاع بودن نوعِ برخورد عبدالکریم سروش با غنینژاد و دون شان علمی دانستن واکنش متقابل او، غنینژاد را شخصیتی عاجز از خودآگاهی و آسیبشناسی این مناقشه میداند! غنینژاد بجای اصلاح منش خویش، ضمن تاکید مجدد بر شیاد بودن یک شخصیت مهم، مرتکب چند مغالطه شده است: ۱. مغالطه تناظر یک به یک؛ او بجای تلاش جهت شناختِ امکانِ وجود علتهای گوناگون برای یک پدیده، صرفاً به تبیینی تکعاملی و جزمی متوسل شده است: ساختن یک شخصیت خیالی توسط یک اندیشمند مساوی است با شیادی و لاغیر!۲. مغالطه نادیده گرفتن نمونههای نقیض؛ منتقدین او نمونههای بسیاری از بزرگان و ادبا و فلاسفه ایران و جهان از جمله فردوسی، نیچه و آلبر کامو آوردند که نشان میداد طیف گستردهای از نویسندگان، عینا همین شخصیتسازی خیالی را در آثار خویش داشتهاند اما غنینژاد بدون هیچگونه توضیحی در مورد این مثالهای نقیض، بر ادعای خود تاکید کرده است!۳. مغالطه جهان دوقطبی؛ غنینژاد تاکنون در به اصطلاح نقدِ سوژه مورد نظر خود، علی شریعتی، حتی 'یک نمونهی' مثبت یا مزیت یا گزاره صادق از آثار و اندیشههای او بر زبان نیاورده است! یک چنین تاریک دیدن مطلقِ سوژه، نشاندهنده ذهنیتِ دوقطبیِ معیوب او است!۴. مغالطه اغراق؛ غنینژاد واکنش تمام منتقدین خود را هجمه، هتاکی و دستپاچگی نامیده است در حالی که برخلاف ادعای اغراقآمیز او، بسیاری از اندیشمندان کشور، نه به مانند سروش، بلکه با شیوه استدلال علمی و روششناختی و نیز با نصیحت اخلاقی با او برخورد کردند اما او تلاش کرده با برجستهسازی واکنش سروش، همه منتقدان خود را هتاک و فحاش معرفی کند! 👇👇👇
🎬 12 سوگیری شناختی که هر اهل نظری باید آنها را بشناسد: 1. سوگیری تأییدگرانه 2. سوگیری خوشبینانه 3. سوگیری منفینگرانه 4. سوگیری خودخدمتگرانه 5. سوگیری دسترسگرایانه 6. سوگیری لنگراندازانه 7. سوگیری درونگروهگرایانه 8. سوگیری اقتدارنگرانه 9. سوگیری نتیجهنگرانه 10. سوگیری فروگذارانه 11. سوگیری نوگرایانه 12. سوگیری محافظهکارانه#Cognitive_Bias🆔 @Hossein_Shiran (Author)🌓 @OrientalSociology (Channel)⚛️ @OrientalSocialThinkers (Group)🌐 www.orientalsociology.ir (Site)
🌓 اغلب این ما هستیم که دربارهی ژاپن و ژاپنیها حرف میزنیم، این بار بشنویم حرفهای یک ژاپنی در مورد ایران و ایرانیها را.#ایران#ژاپن🆔 @Hossein_Shiran (Author)🌓 @OrientalSociology (Channel)⚛️ @OrientalSocialThinkers (Group)🌐 www.orientalsociology.ir (Site)
📚 نظریه حکومت قانون در ایران⏺️ تأملی درباره ایران - جلد دوم⏺️ مبانی نظریه مشروطهخواهی - بخش دوم✍️ سیدجواد طباطبایی⏺️ تعداد صفحات: 734⏺️ حجم فایل: MB 9.4◀️ بهمناسبت 14 مرداد روز صدور فرمان مشروطیت (1285 هش)🌓 کتابخانهی جامعهشناسی شرقی⏺️ فرصتی برای مطالعهی هرچه بیشتر#کتاب#کتابخوانی🆔 @Hossein_Shiran (Author)🌓 @OrientalSociology (Channel)⚛️ @OrientalSocialThinkers (Group)🌐 www.orientalsociology.ir (Site)
🌓 اینجا خلیج فارس- نگین همیشه خونآلود خاورمیانه است، جایی که اختلاف در آن همیشه حاضر و جنگ امری شایع است! بیجنگ انگار صبح این خطه از زمین شام نمیشود، اینجا حتی بر سر نام خلیج هم جنگ است! دورتادورش همه کشورهای اسلامیاند، با این وجود اینجا اسلام نه مایهی وحدت که باعث تفرقه است، چه اینجا تنها ادراک حاکمان از اسلام است که شرط است، ادراک حاکمان هم که معلوم است: "اسلام همینست که من میفهمم، باقی همه باطلاند و تنها من حقام"! اصل و اساس حکومت اینجا اینست، و از خیل حکومتهاست که عرصه اینجا تنگ است، در هر کجایش که پا نهی، گرگ استبداد آزاد و مرغ آزادی در بند است! باری، در جنگ جاری علنا پای بیگانه در بین است اما بیبیگانه هم اینجا همواره بساط جنگ پهن است! بیگانه حضورش از ضعف و ضلالت جهان اسلام و خوددرگیری خیل مسلمانان است! اینجا کسی به اتحاد و اتفاق اسلامی و ایجاد امت واحد بهایی نمیدهد! وفاق مسلمان با مسلمان سست و با غیرمسلمان بیست است! هشدار! اینجا هستی هرکس و هرچیز همواره در خطر سوختوسوز است، چه دین آلوده به سیاست و سیاست آلوده به نفت است! اینجا خلیج فارس خطهی همیشه خونآلود خاورمیانه است! 🆔 @Hossein_Shiran
