📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۴۴ 📜کانال نظام تعلیم و ترب…
انتشار: 2026/08/25 11:07 UTCدریافت: 2026/08/26 09:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/26 09:20 UTC
📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره) 📄قسمت ۴۴ 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی @Nezam_Tarbiat_Eslami 📖موسسه قرآن و عترت صابره سلاماللهعلیها @OstadZahedi📘خلاصهای از کتاب «نظریه تربیتی اسلام» تالیف استاد مرتضی زاهدی(ره)📄قسمت ۴۴🔷️فصل دهم: حقیقت عقل ارزشی در نظریه تربیتی اسلام (بخش۴)🔸️اهميت توجه به مفاهيم دوگانه عقلبا توجه به تفاوت مفاهیم عقل ارزشی با عقل حسی(ذهن)، مشخص میشود که:➖️۱- خردگرايی و عقلانيت غربی كه تنها به عقل حسی اعتقاد دارد و عقل ارزشی را انكار میكند، از خردگرايی آسمانی قابل تشخيص شده و معلوم میشود تا چه اندازه خردگرايی غربی محدود و ناتوان است، زيرا از بخش مهمی از شناخت، يعنی اسرار ملكوت و معارف وحيانی محروم است.➖️۲- متوجه خلأ آموزشی و تربيتی در نظام تعليم و تربيت فعلی میشويم. زيرا جهتگيری نظام فعلی تعليم و تربيت و برنامهريزیهای آن چه در آموزش و پرورش و چه در دورههای عالی و دانشگاهی، تنها متوجه عقل حسی و پرورش آن است و از توجه و تربيت عقل آسمانی محروم است.➖️۳- با شناخت تفاوتهای عقل حسی و عقل ارزشی، پردههای ابهام از اين بخش از نظريه تربيتی اسلام برداشته میشود. به طوری كه میتوان اين بخش از نظام تعليم و تربيت اسلامی را بر اساس آن طراحی نمود.➖️۴- نظام تربيتی اسلام، هم به عقل ارزشی و هم به عقل حسی معتقد است و هر دو را تأييد مینمايد.➖️۵- طبق نظريه تربيتی اسلام، عقل حسی بايد تابع عقل ارزشی باشد و نظام تربيتی اسلام بايد بر اساس رهبری عقل ارزشی طراحی و تدوين شود.➖️۶- عقل حسی تا آنجا مورد تأييد نظريه تربيتی اسلام است كه تابع عقل ارزشی باشد، در غير اين صورت مردود شمرده شده و استقلال عقل حسی در برابر عقل ارزشی، زيربنای انحراف معرفی میگردد. تفاوت اساسی نظريه تربيتی اسلام با غرب در مسئله خردگرايی، در همين نقطه است زيرا اگرچه اسلام عقل زمينی را تأييد کرده و از آن در تمامی امور استفاده مینمايد، اما به هيچ وجه به استقلال آن در برابر عقل ارزشی معتقد نيست و استقلال آن را در برابر عقل ارزشی، منشأ هرگونه انحراف میداند و در اين حالت از عقل زمينی به عنوان هواهای نفسانی ياد میكند.🔸️اهميت توجه به مفاهيم دوگانه تفكراكثريت مسلمانان نمیدانند كه تفكری كه يك ساعتِ آن، طبق فرمايش رسول مكرم اسلام (ص)، برابر با هفتاد سال عبادت مقبوله است، چگونه تفكری است؟ زيرا اگر تفكر به معنی هرگونه انديشه باشد و هدف و جهت خاصی نداشته باشد، پس بايد تمامی انديشمندان عالَم كه روزانه بیش از چندين ساعت تفكر میكنند، از عابدترين و مقربترين بندگان خدا محسوب شوند! اين در حالی است كه انديشه بسياری از دانشمندان، زمينهساز گناهان، خونريزیها، فسادها، ظلمها و تجاوزها بوده است. به عنوان مثال ماركس، يك متفكر بود كه مكتب الحادی ماركسيسم را طراحی كرد و از آن مكتب، كمونيسم روئيد و در نتيجه ميليونها انسان به اديان الهی كافر شدند و منشأ جنگها و خونريزیها و فسادهای بسياری شد. یا مکاتبی مثل نهیلیسم، پوزيتیويسم، پلوراليزم، جنگ تمدنها، صهيونيسم، فاشيسم، اومانیسم و...، جز گمراهی، سرگشتگی، جنگ، خونريزی، ظلم و فساد چيزی برای بشريت نياوردهاند.🔸️تفکر در نظریه تربیتی اسلامبا بررسی و تدبر در آيات و روايات متوجه میشويم كه واژه تفكر نيز مانند ساير واژههای كليدی اسلام دارای دو دسته از مفاهيم است. واژه تفكر در دسته اول (عرفی و زمینی) به معنای انديشه است، اعم از انديشه صواب و خطا، درست و غلط، مضر و مفيد. واژه تفکر در دسته دوم (آسمانی و وحيانی) شامل موارد ذیل است:◇ابزار تفكر آسمانی، فقط يقين، يقينيات و حقايق است.◇موضوع و هدف تفكر، كشف قوانين حاكم بر هستی يعنی حكمت است.◇هدف تفكر، تقرب به سوی حقتعالی است.◇محل تفكر آسمانی، قلب است (محل انديشه زمينی مغز است).◇تفكر آسمانی، تنها به وسيله ادراكات عقل ارزشی ممكن است.◇تفكر آسمانی، با شهود (علم حضوری) سر و كار دارد (انديشه زمينی با واسطه ادراكات حسی و با علم حصولی سر و كار دارد).◇نتيجه تفكر آسمانی حكمت است (نتيجه انديشه زمينی، دانش است).◇تفكر آسمانی با عرفان سر و كار دارد (انديشه زمينی با اطلاعات سر و كار دارد).◇تفكر آسمانی عمل عقل ارزشی است (انديشه زمينی عمل ذهن است).◇تمامی تفكرهای آسمانی عبادت است.◇راهنمای تفكر آسمانی صمت و خاموشی است.◇عبادتی كه در آن تفكر آسمانی نباشد، خيری در آن نيست يعنی لازمه قبولی عبادت تفكر و تدبر است.🔹️پایان فصل۱۰📄پایان قسمت ۴۴👈ادامه دارد...#نظریه_تربیتی_اسلام#استاد_مرتضی_زاهدی(ره)#نظام_تعلیم_و_تربیت_اسلامی 📜کانال نظام تعلیم و تربیت اسلامی@Nezam_Tarbiat_Eslami📖موسسه قرآن و عترت صابره سلاماللهعلیها@OstadZahedi


