«آشوریها را معمولاً با جنگ، کشورگشایی و خشونت میشناسیم؛ اما عنوانِ این کتاب ما را وادار میکند ا…
انتشار: 2026/08/18 07:02 UTCدریافت: 2026/08/20 18:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 18:20 UTC
«آشوریها را معمولاً با جنگ، کشورگشایی و خشونت میشناسیم؛ اما عنوانِ این کتاب ما را وادار میکند اندکی از این تصویرِ ساده فاصله بگیریم.ژوزت الایی در کتابِ «امپراتوری آشور» صرفاً دربارهٔ یک قدرتِ نظامی سخن نمیگوید؛ موضوعِ کتاب، تاریخِ تمدنِ بزرگی است که در دنیای باستان شکل گرفت و گسترش یافت. همین نکته در عنوانِ کتاب اهمیت دارد: آشور تنها امپراتوریای نبود که به فتحِ سرزمینهای دیگر میپرداخت؛ بلکه جامعهای پیچیده با ساختارهای سیاسی، فرهنگی و تاریخیِ گسترده بود.شاید یکی از جذابترین پرسشهایی که کتاب پیشِ روی ما میگذارد، همین باشد: پشتِ این چهرهٔ خشن و جنگطلب، چه تمدنی شکل گرفته بود؟آیینِ «پادشاهِ جانشین» و باورهای ماوراییدر متنِ کتاب به یکی از عجیبترین سنتهای سیاسی ـ مذهبیِ آشوریان، یعنی آیینِ «پادشاهِ جانشین»، اشاره شده است؛ آیینی که بهویژه در دورهٔ اسارحدون کاربرد داشت.هنگامی که منجمان، بر اساسِ پدیدههای آسمانی، مانند ماهگرفتگی، خطری جانی را متوجهِ پادشاه میدانستند، فردی عادی ــ گاه از طبقاتِ پایینِ جامعه و حتی یک زندانی ــ را بهعنوانِ جانشینِ موقتِ پادشاه انتخاب میکردند. او را بر تخت مینشاندند، تاج بر سرش میگذاشتند و نشانههای سلطنت را به او میسپردند تا بلای پیشبینیشده متوجهِ او شود.در این مدت، پادشاهِ واقعی در خفا زندگی میکرد و حتی خود را «کشاورز» مینامید تا از دیدِ نیروهای شوم پنهان بماند. پس از پایانِ دورهٔ خطر، پادشاهِ جانشین معمولاً کشته میشد تا پیشگوییِ مرگ، تحققیافته تلقی شود و پادشاهِ اصلی بار دیگر به تختِ سلطنت بازگردد.این بخش از تاریخِ آشور، تصویری متفاوت از این تمدن به ما نشان میدهد؛ تمدنی که در کنارِ قدرتِ نظامی و کشورگشایی، تحتِ تأثیرِ باورهای پیچیدهٔ دینی، نجومی و ماورایی نیز قرار داشت.»این متن شما را یادِ کدام سریالِ تلویزیونی انداخت؟@PanevisDotCom

