نیشابور، تپنده در روزگار یزدگرد دومانتقال پایتخت ایران به شهر نیشابور توسط یزدگرد دوم (21 آگوست 44…
انتشار: 2026/08/21 04:35 UTCدریافت: 2026/08/21 08:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/21 08:55 UTC
نیشابور، تپنده در روزگار یزدگرد دومانتقال پایتخت ایران به شهر نیشابور توسط یزدگرد دوم (21 آگوست 441 میلادی)در 21 آگوست سال 441 میلادی (پایان اَمُردادماه)، یزدگرد دوم، شاه وقت ایران از دودمان ساسانی، تصمیم گرفت که برای نزدیک بودن به شمال خاوری کشور و جلوگیری از ورود باقیمانده هونها به فرارود (بخش شمال شرقی خراسان بزرگتر)، به موقت پایتخت را از تیسفون (نزدیک بغداد) به نیشابور (از شهرهای خراسان) منتقل کند. شهرهای بزرگ و معروف دیگر خراسان وقت عبارت بودند از سمرقند، بخارا، مَرو، خُجَند، بلخ و هرات.یزدگرد دوم که 18 سال حکومت کرد، در سال 438 میلادی پس از مرگ پدرش، بهرام گور، شاه شده بود. همین هونهای رانده شده به اروپا، کشور هونگری (هنگری – مجارستان) را به وجود آوردند که «آتیلا» یکی از رهبرانشان بود.رنگ پوست و قیافه هونها بر حسب دوری و نزدیکیشان از سرزمین مغولها با هم تفاوت داشت و آن دسته که به شمال دریای مازندران نزدیکتر بودند، پوستی سفیدتر داشتند و ایرانیان ایشان را هون سفید خطاب میکردند. ایرانیان همه هونها را «بدقیافهها» میخواندند و این، برای هونها عقده شده بود. به گونهای که پس از رسیدن به اروپا و فتوحات متعدد، بر هر نقطه اروپا، از روسیه امروز و سواحل دانوب تا آلمان و فرانسه که استیلا مییافتند، زنان زیبا را به ازدواج خود در میآوردند تا فرزندانشان تغییر قیافه بدهند و زیبا شوند و زیبایی نسبی مردم مجارستان به همین سبب است. شماری از هونهای سفید در فنلاند و استونی امروز و مناطق مجاور مستقر و با مردم این نواحی مخلوط شدند. مشابهت زبان مردم این مناطق با مجارستانیها به همین سبب است. هونها پس از همسایه شدن با ایرانیان، شیفته رعایت حق و قانون و نظام قضایی ایران شدند و به همین دلیل در مناطق متصرفی خود، کمتر به کشتار تسلیم شدگان و تجاوز به عنف به زنان دست میزدند.پریسکوس (Priscus) تاریخنگار نوشته است هونها به هر تدبیر و نقشه جنگی که دست زدند تا وارد قلمرو ایران شوند موفق نشدند. یک بار به مدت 15 روز از کوهها عبور کردند تا از حاشیه دریای کاسپین (دریای مازندران) وارد ایران شوند که به محض سرازیر شدن از کوه با سوار نظام ساسانی که در دنیای آن زمان نظیر نداشت، رو به رو شدند و همین وضعیت باعث شد که روانه اروپا شوند و آنجا را مورد تاخت و تاز قرار دهند. از زمانی که هونها در ساحل دانوب استقرار یافتند، امپراتوری روم دیگر روی آرامش ندید.امپراتوران رومی پس از شکستهایی که در دوران اردشیر و پسرش شاپور یکم و نیز شاپور دوم از ایران خوردند، به سیاست تعرضیشان پایان دادند. «اوگوستوس» دکترین تازهای ارائه داده بود و آن پایان یافتن سیاست جهانگیری رومیان و قناعت کردن به آنچه که تا آن زمان داشتند بود و این دکترین از زمان تیبریوس به صورت یک قانون نانوشته درآمد و از این تاریخ، این ایرانِ ابرقدرت بود که روحیه تعرضی به خود گرفته بود به گونهای که رومیان از ترس مجبور شدند، نخست یک پایتخت شرقی (قسطنطنیه) برای خود به وجود آورند و سپس به تجزیه امپراتوری تن دردهند و آن گاه در غرب تسلیم مهاجران مهاجم شوند و از میان بروند.برتری ایرانیان در روزگار ساسانیان بیشتر این بود که از دست یافتن به سلاحهای تازه و سازوکار جنگی نوین باز نمیایستادند. نظام اداری و قضایی پیشرفته و خوبی داشتند. تلاش برای بهسازی تسلیحات و تقویت روحیه سربازان امری روزانه بود که متوقف نمیشد. ساسانیان به سواره نظام توجه کامل داشتند. دست سرباز در مصرف تیر باز بود و مانند رومیان و هونها به 30 «تیر» محدود نبود. هر سوار دو اسب ذخیره و یک یدک داشت و ارتش ایران دارای یک نیروی ضربتی همیشه آماده بود و رومیان پس از استقرار در قسطنطنیه ابتکار نظامی ایران را تقلید کردند.رومیان پس از این که خود را زیر فشار آتیلا (سرکرده هونها) دیدند، او را هنگامی که در ساحل دریای سیاه سرگرم تاخت و تاز بود، فریب دادند که به قلمرو ایران وارد شود، ولی ایرانیان در مرز شمالی ارمنستان چنان گوشمالی به او دادند که برای همیشه نام ایران را هم نبرَد. تاخت و تاز هونها در قلمرو روم با مرگ آتیلا در 453 میلادی به تدریج پایان گرفت و سلطه ایشان تا مدتی محدود به قسمتی از مجارستان شد. (روزنامک)يزدگرد دوم ۱۸ سال فرمانروایی كرد. وی در سال ۴۳۸ ميلادی پس از مرگ پدرش، “بهرام گور”، شاه شده بود. ————————نیشابور کهن👇🔥🏆🆔 @payammehrzartosht

