▫️ در روزهایی که در بیستودومین کنگره بینالمللی انجمن علمی متخصصین زنان و زایمان ایران درباره آیند…
انتشار: 2026/08/23 07:57 UTCدریافت: 2026/08/23 12:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 12:35 UTC
▫️ در روزهایی که در بیستودومین کنگره بینالمللی انجمن علمی متخصصین زنان و زایمان ایران درباره آینده زنان و زایمان و ضرورت ارتقای کیفیت خدمات صحبت میشود، یک واقعیت علمی را یادآوری شوم:▫️ مامایی یک رشته دانشگاهی و حرفهای مستقل است. دانشجوی مامایی طی آموزش آکادمیک و بالینی، علوم پایه و پزشکی، فیزیولوژی بارداری و زایمان، مراقبت و اموزشهای های دوران بلوغ تا یائسگی، قبل و دوران بارداری، پایش و مراقبت مادر و جنین حین زایمان، مدیریت زایمان طبیعی، مراقبتهای پس از زایمان و مراقبت از نوزاد را آموزش میبیند و برای ورود به حرفه، باید الزامات آموزشی و حرفهای خود را طی کند.▫️ سازمان جهانی بهداشت نیز مامایی را مراقبتی تخصصی، دانشمحور و مبتنی بر مهارت میداند که طیف آن از پیش از بارداری و دوران بارداری تا زایمان، پس از زایمان و هفتههای نخست زندگی نوزاد ادامه دارد. WHO همچنین تأکید میکند که تقویت آموزش مامایی مطابق استانداردهای بینالمللی، یکی از راهکارهای مهم برای ارتقای کیفیت مراقبت مادر و نوزاد است.▫️ در بسیاری از نظامهای سلامت جهان، ماماهای دارای آموزش و مجوز حرفهای، ارائهدهنده اصلی مراقبت از زنان سالم و کمخطر در دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان هستند. و این موضوع فقط یک رویکرد صنفی نیست.▫️ سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۵ رسماً از کشورها خواسته است مدلهای مراقبت مامایی را توسعه و گسترش دهند.در این مدلها، ماما میتواند ارائهدهنده اصلی مراقبت در دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان باشد؛ ماما در محدوده صلاحیت حرفهای خود تصمیمگیری میکند و در صورت بروز عارضه، با متخصص زنان و سایر اعضای تیم درمان همکاری کرده و ارجاع بهموقع انجام میدهد.▫️ این دقیقاً همان معنای واقعی تیم درمان است.نه جایگزینی ماما با متخصص زنان؛نه جایگزینی متخصص زنان با ماما؛بلکه استفاده از دانش و مهارت هر دو حرفه در جایگاه مناسب خود.▫️ از طرف دیگر، شواهد پژوهشی نیز قابل توجه است.مرور کاکرین درباره مدلهای تداوم مراقبت مامایی، که مطالعات انجامشده در کشورهایی مانند استرالیا، کانادا، چین، ایرلند و بریتانیا را دربرمیگیرد و بیش از ۱۸ هزار زن را شامل شده است، نشان داده که مدلهای تداوم مراقبت مامایی با افزایش احتمال زایمان واژینال خودبهخودی و کاهش برخی مداخلات از جمله سزارین همراه هستند. (WHO) نیز بر اساس همین مجموعه شواهد بر اهمیت مراقبت تداومی، حمایت عاطفی، انتخاب آگاهانه، تحرک در زایمان، وضعیتهای مختلف زایمان و کاهش مداخلات غیرضروری تأکید کرده است.پس وقتی درباره «زایمان باکیفیت» صحبت میکنیم، باید بدانیم کیفیت زایمان فقط به انجام یک مداخله پزشکی محدود نمیشود.▫️ زایمان طبیعی به زمان، صبر، حضور مستمر، حمایت، شناخت فیزیولوژی زایمان، پایش دقیق مادر و جنین و تشخیص بهموقع انحراف از روند طبیعی نیاز دارد.و ماما برای همین مراقبت آموزش دیده است.▫️ البته در بارداریهای پرخطر، عوارض مادر یا جنین، شرایط اورژانسی و موارد نیازمند مداخله پزشکی یا جراحی، حضور متخصص زنان و زایمان ضروری و حیاتی است.اما این دو نقش در مقابل یکدیگر نیستند. ماما و متخصص زنان، دو جزء مکمل یک نظام مراقبت ایمن و باکیفیت هستند.در چنین شرایطی، یک پرسش مهم درباره فضای علمی کشور مطرح میشود:▫️ در حالی که سازمان جهانی بهداشت بر مراقبت مامایی، آموزش استاندارد ماماها، استقلال حرفهای در محدوده صلاحیت و همکاری ماما با متخصص زنان تأکید میکند، آیا محدود شدن حضور جامعه مامایی در کنگرهها و مجامع علمی مرتبط با بارداری و زایمان، با مسیر علمی دنیا همخوانی دارد؟▫️ کنگره علمی باید محل گفتوگوی همه صاحبان دانش مرتبط با سلامت مادر و نوزاد باشد.▫️ صدای ماما باید شنیده شود؛ همانگونه که صدای متخصص زنان، متخصص کودکان، پرستار و سایر اعضای تیم درمان باید شنیده شود.چرا که در نهایت، مسئله اصلی نه جایگاه یک حرفه، بلکه سلامت مادر و نوزاد است.▫️ زایمان متعلق به یک گروه خاص نیست.زایمان متعلق به مادر است.و مادر حق دارد از مراقبتی برخوردار باشد که بر پایه آموزش علمی، صلاحیت حرفهای، شواهد روز دنیا، احترام به فیزیولوژی زایمان و همکاری واقعی بین اعضای تیم درمان ارائه شود.نه حذف؛ نه انحصار؛ نه تقابل؛بلکه همکاری حرفهای بر پایه علم و شواهد.▫️ برای مادران ایران، بهترینها را بخواهیم.برای ماماها، جایگاه علمی واقعیشان را به رسمیت بشناسیم.و برای متخصصان زنان، جایگاه تخصصی و حیاتیشان را محترم بشماریم. مادر، محور مراقبت است؛ نه انحصار حرفهای.▫️ در انتها روز پزشک را بر همه پزشکان خصوصا متخصصین محترم زنان و زایمان تبریک عرض میکنم.✍ دکتر نرجس سادات برقعیدکترای تخصصی سلامت باروریعضو هیات مدیره نظام پزشکی گرگان و اق قلاپالنا / اینستاگرام / روابط عمومی@pezeshkanghanon




