📍 چرا جراحان دوئلهای قرن نوزدهم پشت درختها میایستادند؟✍️ نوشته علیرضا مجیدی | سایت «یک پزشک»تاری…
انتشار: 2026/07/29 16:58 UTCدریافت: 2026/08/01 00:11 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:11 UTC
📍 چرا جراحان دوئلهای قرن نوزدهم پشت درختها میایستادند؟✍️ نوشته علیرضا مجیدی | سایت «یک پزشک»تاریخ طبابت پر از تناقضهای باورنکردنی و زوایای تاریکی است که کمتر در کتابهای رسمی درسی به آنها پرداخته میشود. بیشتر ما تصور میکنیم مبارزات افتخارآمیز و دوئلهای قدیمی، فقط نبردی دو نفره میان دو نجیبزاده در مه صبحگاهی بودهاند؛ اما پشت صحنه این تقابلهای مرگبار، همیشه یک سومشخص حیاتی حضور داشت: جراحی که مجبور بود نقش یک فرد نابینا را بازی کند!🔹 سوگند بقراط در برابر چوبه دار؛ ترفند چشمبستگیدر قرن هجدهم و نوزدهم، دوئل در اکثر کشورهای اروپایی و آمریکایی کاملاً غیرقانونی بود. پزشکانی که در صحنه حاضر میشدند، در صورت شهادت علیه آنها، نه تنها پروانه پزشکی خود را از دست میدادند، بلکه به عنوان معاون در قتل محاکمه میشدند. برای حل این پارادوکس حقوقی و اخلاقی، جراحان معمولاً پشت یک درخت کلفت یا داخل کالسکه با چشمان بسته مینشستند. به این ترتیب، در دادگاه با وجدانی راحت قسم میخوردند که هیچ دوئلی را ندیدهاند و صرفاً به مداوای یک «مجروح مجهولالهویه در کنار جاده» پرداختهاند.🔹 شلیکهای مرگبار و جراحی بدون بیهوشیگلولههای سربی آن دوران، نرم و سنگین بودند و به محض برخورد با بدن تغییر شکل داده، تکههای لباس و کثیفی را به عمق بافت میبردند. در عصری که هنوز کلروفرم و اتر کشف نشده بود، سرعت عمل حرف اول را میزد. یک جراح زبده باید در کمتر از دو دقیقه، گلوله سربی را با انبرکهای مخصوص بیرون میکشید؛ در حالی که بیمار از شدت درد توسط دستیاران قویهیکل روی زمین نگه داشته شده بود. همین فشار عملیاتی باعث شد جراحان مهارت استثنایی در لمس بافتهای داخلی و کنترل سریع خونریزی پیدا کنند.🔹 از کالسکههای خونی تا ساختار اورژانس مدرنپزشکان دوئل از کالسکههایی با کف برزنت ضخیم استفاده میکردند تا خونی به خیابان درز نکند. آنها یاد گرفتند که چگونه با فشار مستقیم انگشت شست روی شریانهای اصلی (مانند شریان فمورال)، خونریزی را مهار کنند. جالب اینجاست که دومینیک ژان لاری**، جراح نامدار فرانسوی و بنیانگذار آمبولانسهای اسبی، بخش زیادی از دانش اولیه خود در مدیریت **تروماهای حاد را از مشاهده همین زخمهای دوئل کسب کرد. پاکسازی زخم با شراب و الکل سالها پیش از کشفیات پاستور، از همین مطبهای زیرزمینی آغاز شد.🔹 روایت قربانیان بزرگ؛ از پوشکین تا همیلتونحضور جراحان همواره نویدبخش نجات نبود. در دوئل شوم الکساندر پوشکین در سال ۱۸۳۷، آسیب گلوله به شکم و لگن بهقدری شدید بود که دانش آن عصر نتوانست شاعر بزرگ روس را نجات دهد؛ اما گزارش دقیق جراح از شوک عفونتی، سالها در دانشکدههای پزشکی تدریس شد. در مقابل، دکتر دیوید هوساک**، جراح الکساندر همیلتون، توانست با کنترل خونریزی داخلی، او را ۳۱ ساعت زنده نگه دارد تا با خانوادهاش وداع کند.▫️ جراحان سایه در منطقه خاکستری اخلاق و قانون ایستاده بودند؛ از یک سو متهم به تسهیل جرم بودند و از سوی دیگر به **حفظ حیات انسان وفادار ماندند. ابزارهای جراحی سفری و تکنیکهای کنترل خونریزی امروزی، میراث همین پزشکانی است که در تاریکی جنگلها چشم میبستند تا جان بیمار را نجات دهند.تلفیق اخلاق پزشکی و قوانین مدنی در شرایط بحرانی، همواره با چالشهای پیچیدهای همراه بوده است؛ آیا نجات جان انسان میتواند خرق قانون را توجیه کند؟📌 مطالعه نوشته کامل در سایت یک پزشک:1pezeshk.com





