از اشکالات مهم این است که کنوانسیون به کشورهای ساحلی اجازه ایجاد جزایر مصنوعی، تأسیسات دریایی و ساز…
انتشار: 2026/08/05 16:33 UTCدریافت: 2026/08/06 02:52 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/06 02:52 UTC
از اشکالات مهم این است که کنوانسیون به کشورهای ساحلی اجازه ایجاد جزایر مصنوعی، تأسیسات دریایی و سازههای مختلف را در بخشهای تحت اختیار خود میده و این تأسیسات دارای حریم ۵۰۰ متری هستند و از نظر امنیتی میتوانند برای ایران دردسرساز شوند.مهمترین اشکال کنوانسیون را ماده ۱۴ هست که این ماده مسیر احداث خطوط لوله انتقال نفت و گاز از بستر دریای کاسپین را هموار میکنه و تصویب این کنوانسیون میتواند راه را برای انتقال انرژی ترکمنستان و قزاقستان به جمهوری آذربایجان و سپس اروپا هموار کند مسیری که ایران را از کریدورهای انرژی حذف خواهد کرد.اروپا پس از جنگ اوکراین دیگر نمیتواند مانند گذشته از روسیه گاز دریافت کند و اکنون جمهوری آذربایجان در تلاش است گاز ۱۶ کشور اروپایی را تأمین کند، در حالی که ظرفیت میادین گازی این کشور کافی نیست و به گاز ترکمنستان و قزاقستان نیاز دارد. تنها مانع حقوقی موجود، تصویب نشدن این کنوانسیون از سوی ایران است.در صورت تصویب این سند، ایران هم فرصتهای اقتصادی خود را از دست میدهد و هم امنیت ژئوپلیتیکی آن برای دیگران اهمیت کمتری خواهد یافت. همچنین تصویب این کنوانسیون را در امتداد پروژههایی مانند کریدور میانی و کریدور زنگزور هست و این روند در نهایت ایران را از مسیرهای اصلی ترانزیت انرژی و کالا کنار خواهد گذاشت. با توجه به جهت گردش آب در دریای کاسپین و عمیقترین بخش آن در سواحل ایران، هرگونه حادثه برای خطوط لوله انتقال انرژی میتواند آلودگی گستردهای را به سواحل شمالی ایران منتقل کند.جمهوری آذربایجان، روسیه، قزاقستان و ترکمنستان طی سالهای گذشته توافقات دوجانبه و چندجانبهای در این زمینه امضا کردهاند، در حالی که ایران هنوز تکلیف بستر و زیر بستر خود را مشخص نکرده است.پس از ۱۵ مایل آبهای سرزمینی و ۱۰ مایل منطقه انحصاری ماهیگیری، حضور شناورهای نظامی کشورهای ساحلی مجاز خواهد بود و این موضوع میتواند امنیت سواحل شمالی ایران را با چالش مواجه کند.ماده ۳ کنوانسیون که حفظ موازنه پایدار تسلیحاتی ممکن است از سوی برخی کشورهای ساحلی بهانهای برای افزایش حضور نظامی در دریای کاسپین بشهماده ۱۶ کنوانسیون امکان همکاری کشورهای ساحلی با اشخاص حقیقی و حقوقی را پیشبینی کرده، اما دامنه این همکاری مشخص نیست و از نظر او قابلیت تفسیرهای مختلف را دارد.