النینیو چیست؟ ◾️برای تعریف النینیو نخست باید پدیده جوی و اقیانوسی مشهوری به نام انسو ENSO یاEl Ni…
انتشار: 2026/08/07 20:32 UTCدریافت: 2026/08/14 11:23 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/14 11:23 UTC
النینیو چیست؟ ◾️برای تعریف النینیو نخست باید پدیده جوی و اقیانوسی مشهوری به نام انسو ENSO یاEl Niño Southern Oscillation را شناخت. انسو به تاثیرات ناشی از تغییر درجه حرارت سطحی آب دریا و اقیانوسها گفته میشود که میتواند به شکلی نامتعارف و برای یک مدت زمان طولانی تغییرات جوی عمدهای را بخصوص در مناطق حارهای و زیر حارهای ایجاد کند. زیرحاره یا زیراستوایی (Subtropic) به نواحی حدفاصل مناطق گرمسیری و معتدله اطلاق میشود.◾️النینیو پدیدهای است که هرچند سال یکبار در اقیانوس آرام رخ میدهد و در طی آن تودهای آب گرم از سمت غرب به شرق جریان یافته و در حین حرکت صعود میکند. این پدیده عامل ایجاد جذر و مدهای شدید در سواحل اقیانوس آرام و بالطبع تغییرات جوی گسترده است. اما اینکه چرا به این پدیده النینیو گفته میشود، نیاز به اندکی توضیح بیشتر دارد. النینیو در اصل یک لغت اسپانیایی است. در زبان اسپانیایی حرفی به نام ñ وجود دارد که بصورت «نی» تلفظ میشود. لغت El Niño در زبان اسپانیایی بصورت «النینیو» خوانده میشود و معنای آن «پسربچه» است. یکی از رایجترین اشتباهات حاضر تبدیل حرف «نی» به «ان» و استفاده از واژه نادرست «النینو» بجای «النینیو» است. این واژه نخستین بار توسط یک ماهیگیر اهل پرو و برای توصیف جریانات گرمی به کار رفت که در خلال فصل زمستان بالاخص در نزدیکی کریسمس آبهای پرو را درمینوردید و سواحل غربی این کشور را بشدت تحتتاثیر قرار میداد.◾️هنوز به صورت دقیق مشخص نشده است که چرا فاصله زمانی یک النینیو با النینیوی بعدی میتواند سیری نامنظم و در حدود ۲ تا ۷ سال را داشته باشد. در حقیقت این فاصله زمانی نامنظم هنوز از جمله مهمترین سوالات بیپاسخ درباره این پدیده مهم جوی و اقیانوسی است.بجز موارد استثنا که رابطه عکس وجود دارد در مجموع النینیو با ترسالی و لانینیا با خشکسالی ایران همراه است. اما این مقایسه نشان دهنده این است که النینیوی ضعیف با کم بارشی ایران همراه است ولی النینیوی متوسط و قوی با تقویت بارش ایران همراه است. لانینیا بجز موارد استثنا که جای بررسی بیشتر دارند چه ضعیف چه قوی چه متوسط با کم بارشی ایران همراه است.◾️توجه: در خصوص اثرات فازهای مختلف انسو کماکان جای کار بسیار وجود دارد و موارد استثنا یا ناهماهنگی های موجود ممکن است به دلایل ذیل حادث شده باشند :1- بارشهای ایران از متغییرهای متعددی تاثیر می پذیرند ویا بعبارت دیگرعوامل متعددی در بارش های ایران موثرند که آن عوامل ممکن است بعضا مستقل از پدیده انسو عمل کنند.2- درجه شدت انسو بر بارشهای ایران تاثیرات متفاوتی دارند.3- عدم همزمانی بارشهای ایران که عمدتا طی دوره سرد است با فازهای انسو. یا تاخیر فاز.همانطور که پیشتر هم گفته شد، النینیو در واقع پدیده گرمایش اقیانوس آرام و جزئی از یک چرخه اتمسفری اقیانوسی پیچیده است. این پدیده بیشتر به دلیل اختلالات عجیب و غریبی که در الگوهای آب و هوایی سرتاسر کره زمین ایجاد میکند، شناخته شده است. دانشمندان در عین حال باور دارند که زمستانهای مرطوبتر و سردتر سالهای اخیر بالاخص در بخش جنوبغربی قاره آمریکا و خشکسالیهای گسترده و دامنهدار نواحی شمالی استرالیا و حتی خاورمیانه که بشدت بر وضعیت اقتصاد جهان تاثیر گذاشتهاند، همه و همه با این پدیده بیارتباط نبوده و نیستند.@Qom_weather



