❇جايگاه #عقل در كلام امام رضا:فرد دين دار و ولايت مدار بدون عقل، مورد اعتماد نيست🔸 #عقل: شاخصه کلید…
انتشار: 2026/08/19 14:31 UTCدریافت: 2026/08/20 17:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 17:15 UTC
❇جايگاه #عقل در كلام امام رضا:فرد دين دار و ولايت مدار بدون عقل، مورد اعتماد نيست🔸 #عقل: شاخصه کلیدی در معارف امام رضا (ع) جایگاه عقل در اندیشه امام رضا (ع) را حدیث شریف:«صَدِيقُ كُلِّ امْرِئٍ عَقْلُهُ، وَ عَدُوُّهُ جَهْلُهُ» نشان ميدهد که مبنای دوست و دشمنی در اندیشه رضوی، #عقلانیت است، نه ظواهر یا احساسات.«این نگاه امام رضا (ع)، مرزهای ظاهری و فرقهای را در تعریف ایمان و صداقت میشکند و خرد را بهعنوان معیار اصلی قضاوت معرفی میکند. روایت معروف در کتاب «کافی»، است که امام رضا (ع) فرمودهاند:«لَا يُعْبَأُ بِأَهْلِ الدِّينِ مِمَّنْ لَا عَقْلَ لَهُ» 👌👌به #دیندارانی که #عقل ندارند، اعتنا نمیشود این روایت بهعنوان خطکش سنجش دینداری حقیقی است. منظور از نداشتن عقل، جنون و بیماری نیست؛ بلکه ناتوانی در #تحلیل_عقلی امور دینی و تدبیر زندگی است. از منظر امام رضا (ع)، چنین افرادی از حقیقت دین بیبهرهاند. ⭕اهل ولایت بدون عقل، بهرهای از دین ندارند گفتوگوی حسن بن جهم با امام رضا (ع) نيز قابل توجه است که در آن، راوی از وضعیت شیعیانی سخن میگوید که ولایت را پذیرفتهاند اما عقل کامل ندارند.امام رضا (ع) در پاسخ، تأکید میفرمایند که:👌#شیعهبودن بهتنهایی کافی نیست. اگر #عقل نباشد، ولایت هم بهتنهایی نجاتبخش نخواهد بود. ❇عقل بهمثابه محبوبترین مخلوق الهی طبق حدیث معروف خلقت عقل، خداوند پس از آفرینش عقل، فرمود:«وَ عِزَّتِي وَ جَلَالِي، مَا خَلَقْتُ شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْكَ… بِكَ آخُذُ، وَ بِكَ أُعْطِي»و بر این اساس، عقل را معیار پذیرش یا ردّ مسئولیت و عطای الهی معرفی فرمود. ❇ #عقلمحوری در سیره اهلبیت (ع): الگوی عملی امام کاظم (ع) امام رضا (ع) ،درباره حضرت موسی بن جعفر (ع) فرمودهاند: «كانَ عَقْلُهُ لا يُوازَنُ بِهِ الْعُقُولُ»اما با وجود این مرتبه عقلانی، از غلامان خود #مشورت میگرفتند. از نگاه اهلبیت (ع)، بهرهگیری از عقل دیگران، نشانه کمال عقل است نه نقص آن. گاهی حقیقتی که ما از آن غافلیم، از زبان فردی سادهدل بیان میشود؛ و این تواضع در عقلانیت، بخشی از حکمت امامان ماست. ⭕امروز، #حجت_الهی بر مردم چیست؟ عقل در گفتوگوی ابن سکّیت با امام رضا (ع) جایی که از حضرت پرسیده شد:«فَمَا الْحُجَّةُ عَلَى الْخَلْقِ الْيَوْمَ؟»امام فرمودند: «الْعَقْلُ»سپس ابن سکّیت اظهار داشت: «هَذَا وَاللَّهِ هُوَ الْجَوَابُ» لذا در عصر غیبت و پیچیدگیهای فکری و اجتماعی، #عقل همان حجت باقیمانده خداوند بر خلق است. و اگر عقل تعطیل شود، دین نیز کارکرد حقیقی خود را از دست خواهد داد. 🔸برنامه فرهنگی اهلبیت (ع): فراتر از تعلیم فقه و فتوا برنامه فرهنگی ائمه ما از جنس دیگر است؛ محتوا و روش متفاوتی دارد، و برخلاف تلقی رایج، این برنامه صرفاً آموزش احکام ظاهری نیست. نباید روش ائمه اطهار (علیهمالسلام) را همانند روش علما و #فقهای سنتی در پاسخگویی به استفتائات یا تدریس فقه و اصول فرض کرد. شایسته است عزاداری و پلاکاردهای سطح شهرمحتوای پیامهای ما در ایام شهادت امام رضا (ع)، حامل معارف و اصولی از سیره علمی آن حضرت باشد؛ نه صرفاً عبارات شعاری و احساساتی که از عقلانیت تهی است.از سخنراني ايت الله سروش محلاتي در شب شهادت امام رضا ع کانالِ قرآنپویان تدبر در قرآن ،تفقه در دين ┏━━🌹💠🌹━━┓ 🆔@quranpuyan ┗━━🌹💠🌹━━┛
